Miqren aurası — 5–60 dəqiqə ərzində tədricən artan və adətən baş ağrısından əvvəl gələn geri dönən görmə, hissiyyat və ya nitq pozğunluqlarıdır.
Aura miqreni olan insanların təxminən üçdə birində rast gəlinir. Bu, beyin qabığı boyunca yavaş-yavaş yayılan neyron fəallığı dəyişikliyi dalğası (qabığın yayılan depressiyası) ilə bağlı müvəqqəti nevroloji «alovlanmadır». Aura adətən baş ağrısından bir neçə dəqiqə əvvəl başlayır, lakin ağrı ilə eyni vaxtda və ya, xüsusən yaş artdıqca, ümumiyyətlə ağrısız da ola bilər.
Necə təzahür edir
- Görmə aurası — ən çox rast gəlinəni: parıldayan ziqzaq xətlər, işıqlı ləkə və ya tədricən genişlənərək görmə sahəsinin kənarına doğru sürüşən «kor» ləkə (skotoma).
- Hissiyyat aurası — əldən yuxarı, qol boyunca üzə və dilə doğru «sürünən» gizilti və keyimə.
- Nitq aurası — söz tapmaqda çətinlik, anlaşılmaz danışıq.
- Daha nadir hallarda — bədənin yarısında zəiflik (hemiplegik miqren) və ya beyin sütunu simptomları: başgicəllənmə, ikiləşmə, qulaqlarda küy.
Tipik aura 5 dəqiqədən 60 dəqiqəyədək davam edir, simptomlar tədricən artır, bir-birini əvəz edir və sonra tam keçir.
Mümkün səbəblər və təhrikedici amillər
Əsasında miqrenə irsi meyillilik dayanır. Tutmanı yuxusuzluq və ya çox yatmaq, yeməyi buraxmaq, stress və ondan sonrakı rahatlama, parlaq işıq, alkoqol, hormon tərəddüdləri təhrik edə bilər. Auralı miqren işemik insult riskini artırır, xüsusən siqaret çəkən qadınlarda və kombinə olunmuş hormonal kontraseptivlər qəbul edildikdə, — aura barədə ginekoloqa mütləq məlumat vermək lazımdır.
Diaqnostika
Diaqnozu nevroloq xarakterik təsvirə əsasən qoyur. Tutmaların gündəliyini aparmaq faydalıdır. Aura atipik olduqda baş beynin MRT-si təyin edilir: qəfil başlayırsa, bir saatdan uzun çəkirsə, həmişə eyni tərəfdə olursa, ilk dəfə 50 yaşdan sonra yaranıbsa və ya davamlı zəifliklə müşayiət olunursa. Əsas məqsəd tranzitor işemik atakanı gözdən qaçırmamaqdır: orada simptomlar tədricən yayılmır, birdən yaranır.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
- həyatda ilk dəfə qəfildən qol və ya ayaqda zəiflik, üz asimmetriyası, nitq pozğunluğu yaranıbsa, bunu «adi aura» saymadan dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın;
- aura bir saatdan çox davam edir və ya simptomlar tam keçməyib;
- aura həyatda ən güclü baş ağrısı, qızdırma, şüur qarışıqlığı ilə müşayiət olunur.
Əlaqəli terminlər
- Miqren
- Baş ağrısı
- Tranzitor işemik ataka
- İnsult
- Fotofobiya
- Görmə pozğunluğu
- Paresteziya
- Maqnit-rezonans tomoqrafiya
