Nəcisdə kalprotektin

Kalprotektin kalsium və sinki birləşdirən zülaldır və iltihab hüceyrələri olan neytrofillərdə bol olur. Bağırsağın selikli qişası iltihablandıqda neytrofillər çox sayda onun divarına və bağırsaq mənfəzinə keçir, kalprotektin isə nəcislə xaric olur. O, fermentlərin təsirinə davamlıdır və nümunədə bir neçə gün qalır. Nəcisdə kalprotektin sadə, qeyri-invaziv testdir və bağırsağın üzvi iltihabının olub-olmadığını anlamağa, kolonoskopiyaya ehtiyacı müəyyən etməyə imkan verir.

Nə üçün təyin edilir

• Xroniki diareya və qarın ağrısında bağırsağın iltihabi xəstəliklərini — Kron xəstəliyi və xoralı koliti — qıcıqlanmış bağırsaq sindromundan ayırmaq üçün.
• Məlum iltihabi bağırsaq xəstəliyinin aktivliyinin, müalicənin effektivliyinin qiymətləndirilməsi və kəskinləşmənin erkən aşkarlanması.
• Kolonoskopiya üçün xəstələrin seçilməsi, xüsusən uşaqlarda və gənclərdə.

Hazırlıq

Analiz üçün steril qaba yığılmış az miqdarda nəcis lazımdır, yaxşı olar ki, səhər ilk defekasiyadan. Nümunədə sidik və unitazdan su olmamalıdır. Həkimlə razılaşdırmaqla bir neçə gün əvvəl qeyri-steroid iltihabəleyhinə dərmanların qəbulu dayandırılır, çünki onlar nəticəni yüksəldə bilər. Materialı menstruasiya zamanı, qanaxan hemoroidlə, kolonoskopiyadan sonra toplamaq tövsiyə olunmur.

Normalar

Təxminən böyüklərdə 50 mkq/q-dan aşağı səviyyə normal sayılır və aktiv iltihabın əleyhinə danışır. 50–200 mkq/q «boz zona» hesab olunur — analiz adətən bir neçə həftədən sonra təkrarlanır. 200 mkq/q-dan yuxarı nəticə aydın iltihabı göstərir və əlavə müayinə tələb edir. 4 yaşa qədər uşaqlarda normal dəyərlər daha yüksəkdir. Hədlər test sistemindən və laboratoriyadan asılıdır.

Kənarlaşmaların səbəbləri

Yüksəlməyə Kron xəstəliyi, xoralı kolit, bağırsaq infeksiyaları, mikroskopik kolit, divertikulit, kolorektal xərçəng və poliplər, seliakiya, qeyri-steroid iltihabəleyhinə dərmanlar və proton pompası inhibitorlarının qəbulu səbəb olur. Diareyası olan insanda normal səviyyə üzvi iltihabı az ehtimallı edir və funksional diaqnozu dəstəkləyir, lakin bütün xəstəlikləri istisna etmir. Nəcisdə qan, arıqlama, gecə defekasiya çağırışları, anemiya və ya 50 yaşdan yuxarı olduqda həkim normal kalprotektində belə kolonoskopiyaya göndərə bilər.