Nekrozoospermiya — eyakulyatda canlı olmayan spermatozoidlərin üstünlük təşkil etdiyi vəziyyətdir: canlı hüceyrələrin payı ÜST-ün istinad həddindən (təxminən 54%) aşağıdır.
Sinonimlər: Nekrospermiya
Nekrozoospermiyanı astenozoospermiyadan ayırmaq vacibdir: aşağı hərəkətlilik zamanı spermatozoid canlı, lakin hərəkətsiz ola bilər, nekrozoospermiya zamanı isə hüceyrələr ölüdür. Bu vəziyyətləri spermoqrammada hərəkətlilik kəskin azaldıqda aparılan xüsusi canlılıq testi fərqləndirməyə kömək edir. Vəziyyət nadir rast gəlinir, analiz verilərkən edilən səhvlərə görə yalançı müsbət nəticələr isə kifayət qədər tez-tez olur.
Səbəblər və risk amilləri
- Xaya artımının, prostatın və ya toxum qovuqcuqlarının iltihabı (epididimit, prostatit, vezikulit).
- Uzun müddətli çəkinmə — spermatozoidlər toxum yollarında «qocalır».
- Yüksək bədən hərarəti, xaya kisəsinin qızması, varikosele.
- Siqaret, piylənmə, toksinlərin təsiri zamanı oksidləşdirici stress.
- Antisperm anticisimləri, nadir genetik qüsurlar.
- Laborator səbəblər: adi prezervativin və ya uyğun olmayan qabın istifadəsi, nümunənin soyuması, gec çatdırılma.
Simptomlar
Nekrozoospermiyanın özü şikayətə səbəb olmur. Aralıq nahiyəsində və ya xaya kisəsində ağrı, eyakulyasiya zamanı narahatlıq, spermada qan qarışığı müşayiətedici iltihaba işarə edə bilər.
Diaqnostika
Əsası eozinlə boyama və ya hipoosmotik testlə aparılan spermoqrammadır — onlar hüceyrələrin hansı hissəsinin canlı olduğunu göstərir. Analiz toplama qaydalarına ciddi əməl etməklə mütləq təkrarlanır: 2–7 gün çəkinmə, laboratoriyadan alınmış steril qab, bədən temperaturunda bir saat ərzində çatdırılma. Səbəbi tapmaq üçün xaya kisəsi orqanlarının və prostatın USM-i, infeksiyalara analizlər, lazım gəldikdə DNT fraqmentasiyası müayinəsi aparılır.
Müalicə
İnfeksiya aşkar edilərsə, həkim antibakterial terapiya təyin edir. Bəzən eyakulyasiyalar arasındakı fasilənin qısaldılması, qızmanın aradan qaldırılması və siqaretdən imtina kömək edir. Davamlı nekrozoospermiya zamanı ICSI tətbiq olunur: embrioloq xüsusi testlərlə canlı spermatozoidləri seçir, ağır hallarda isə birbaşa xayadan alınmış spermatozoidlərdən istifadə edilə bilər, çünki orada onlar hələ canlıdır. Üsul barədə qərarı androloq və reproduktoloq birlikdə verir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Nekrozoospermiya təcili müdaxilə tələb etmir. Lakin xayada və ya aralıq nahiyəsində ağrı ilə müşayiət olunan qızdırma, ağrılı sidik ifrazı və xaya kisəsinin ödemi tez müayinə tələb edir — bu, kəskin prostatit və ya epididimit ola bilər.
Əlaqəli terminlər
- Spermoqramma
- Astenozoospermiya
- Spermatogenezin pozulması
- Kişi sonsuzluğu
- Prostatit
- Vezikulit
- Spermatozoidin intrasitoplazmatik inyeksiyası
- Epididimit
