Qanda səviyyəsi ən çox mədəaltı vəzi və öd axarları xərçəngində artan karbohidrat antigenidir; müalicəyə nəzarət üçün istifadə olunur.
Sinonimlər: CA 19-9
Onkomarker CA 19-9 (karbohidrat antigeni 19-9) mədəaltı vəzi, öd axarları, mədə və bağırsaq epitelisi hüceyrələrinin az miqdarda hasil etdiyi qlikoproteindir. Həzm sisteminin bir sıra şişlərində, ilk növbədə mədəaltı vəzi xərçəngində və xolangiokarsinomada, onun qanda qatılığı xeyli arta bilər. Lakin CA 19-9 xərçəng üçün spesifik deyil və sağlam insanların skrininqi üçün yararlı sayılmır.
Nə üçün təyin edilir
- mədəaltı vəzi, öd axarları, öd kisəsi, daha nadir hallarda mədə və yoğun bağırsaq xərçənginin müalicəsinə nəzarət;
- əməliyyatdan əvvəl KT və ya MRT ilə birlikdə yayılma dərəcəsinin və proqnozun qiymətləndirilməsi;
- residivin erkən aşkarlanması üçün müalicədən sonra müşahidə;
- mədəaltı vəzidə törəmə aşkarlandıqda köməkçi test.
Hazırlıq
Venadan qan səhər acqarına, yeməkdən 8–12 saat sonra verilir. Bir gün əvvəl spirtli içki və yağlı qidalar istisna edilir. Sarılıq və ya öd yollarının iltihabı varsa, analizi ödün axını bərpa olunduqdan sonra təkrarlamaq daha yaxşıdır — əks halda nəticə yüksək çıxacaq.
Normalar
Təxminən — 37 Vahid/ml-ə qədər (kVahid/l). Yuxarı hədd test sistemindən asılıdır, buna görə laboratoriyanın istinad göstəriciləri fərqlənə bilər, dinamikada nəticələri isə eyni laboratoriyada müqayisə etmək lazımdır. Vacib xüsusiyyət: Lyuis-mənfi qan qrupu olan şəxslərdə CA 19-9 praktiki olaraq hasil edilmir və hətta şiş olduqda belə səviyyə normal qala bilər.
Kənarlaşmaların səbəbləri
Bədxassəli səbəblər: mədəaltı vəzi xərçəngi, xolangiokarsinoma, öd kisəsi, mədə, yoğun bağırsaq, qaraciyər, yumurtalıq xərçəngi.
Xoşxassəli səbəblər: istənilən mənşəli mexaniki sarılıq və xolestaz, xolangit, öd daşı xəstəliyi, kəskin və xroniki pankreatit, sirroz və hepatitlər, endometrioz, ağciyər xəstəlikləri. Xolestazda göstəricilər çox yüksək ola bilər və maneə aradan qaldırıldıqdan sonra azalır.
Normal səviyyə şişi istisna etmir, yüksək səviyyə isə onu sübut etmir. Həlledici rolu vizuallaşdırma və morfoloji müayinə, həmçinin həkimin qiymətləndirdiyi göstəricinin dinamikası oynayır.
Üst termin: Onkomarker
Əlaqəli terminlər
- Mədəaltı vəzi xərçəngi
- Xolangiokarsinoma
- Xərçəng-embrional antigen
- Onkomarker
- Sarılıq
- Endoskopik retroqrad xolangiopankreatoqrafiya
- MR-xolangiopankreatoqrafiya
- Kəskin pankreatit
