Menopauzadan əvvəlki keçid dövrü: yumurtalıq funksiyası sönür, sikllər nizamsızlaşır, ilk klimakterik simptomlar yaranır; son aybaşından 12 ay sonra bitir.
Perimenopauza (menopauzal keçid) adətən 40 yaşdan sonra, daha çox qırx yaşların ortalarında başlayır və bir neçə il davam edir. İlk əlamət aybaşı ritminin dəyişməsidir: qonşu sikllərin müddəti nəzərəçarpacaq dərəcədə fərqlənməyə başlayır, sonra 2 ay və daha çox gecikmələr olur. Dövr son aybaşından bir il sonra, menopauzanı təsdiq etmək mümkün olduqda başa çatır.
Prosesin mahiyyəti
Yumurtalıqlarda follikulların sayı getdikcə azalır, ovulyasiya hər sikldə baş vermir. Estrogenlərin səviyyəsi sadəcə aşağı düşmür, kəskin tərəddüd edir: nisbətən yüksək qiymətlər dövrü enişlərlə əvəz olunur. Ovulyasiya olmadıqda progesteron az hasil edilir. Siklin və simptomların gözlənilməzliyi məhz bu tərəddüdlərlə izah olunur:
- nizamsız, gah az, gah bol aybaşı;
- isti basmaları və gecə tərləməsi;
- yuxu pozğunluqları, əsəbilik, həyəcan, əhvalın aşağı düşməsi;
- süd vəzilərinin gərginləşməsi, miqrenəbənzər baş ağrıları;
- uşaqlıq yolunun quruluğu, libidonun azalması.
Klinik əhəmiyyəti
Diaqnoz yaşa və siklin xarakterinə görə qoyulur; tərəddüdlər səbəbindən hormon analizləri az informativdir və yalnız ayrı-ayrı hallarda lazım olur. Fertilliyin azalmasına baxmayaraq, perimenopauzada hamiləlik mümkündür, ona görə menopauza təsdiqlənənə qədər kontrasepsiya lazımdır — onun dayandırılma vaxtını həkim müəyyən edir. Simptomlar güclü olduqda menopauzal hormonal terapiya və ya qeyri-hormonal variantlar müzakirə olunur; uşaqlıq saxlanıbsa, estrogenlər mütləq progestagenlə birləşdirilir.
Bu dövr profilaktik müayinə üçün əlverişli vaxtdır: arterial təzyiqin, lipidlərin və qlükozanın ölçülməsi, mammoqrafiya, uşaqlıq boynu xərçəngi skrininqi, osteoporoz riskinin qiymətləndirilməsi.
Hansı xəstəliklərlə əlaqəlidir
Anovulyator sikllər endometrium hiperplaziyası riskini artırır, ona görə çox bol, uzunsürən (7–8 gündən çox) və ya tez-tez təkrarlanan qanaxmalar, həmçinin aybaşılar arasında və cinsi əlaqədən sonra qanlı ifrazat ultrasəs müayinəsi və lazım olduqda endometrium biopsiyası tələb edir. Bundan başqa, bu dövrdə depressiv epizodlar tezləşir, klimakterik sindrom və maddələr mübadiləsinin dəyişiklikləri özünü göstərməyə başlayır. Qanaxma başgicəllənmə və zəifliklə müşayiət olunursa, bədi hər saat isladırsa, təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Əlaqəli terminlər
- Menopauza
- Postmenopauza
- İsti basmaları
- Klimakterik sindrom
- Anormal uşaqlıq qanaxması
- Hormon əvəzedici terapiya
- Kontrasepsiya
- Endometrium hiperplaziyası
Hansı həkim məşğul olur
Bu mövzuda məqalələr
Menopauzaya keçid: bədəndə nə dəyişir?
Menopauzaya keçid aybaşı dəyişiklikləri ilə yanaşı yuxu, istilik basması və intim narahatlıq yarada bilər. Hər yeni şikayəti menopauzaya…
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya
Premenopauza (premenopauza dövrü)
Premenopauza — menopauzadan əvvəl gələn və yumurtalıqların işinin tədricən azalması ilə bağlı olan təbii dövrdür. Ən sadə şəkildə…
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya
Çanaq dibi əzələlərini möhkəmləndirmək üçün məşqlər
Müxtəlif qadın jurnallarında pəhrizlərə, saçların vəziyyətinə, üz və bədən dərisinə qulluğa, bədən quruluşunun korreksiyası problemlərinə, qulaqların, gözlərin, süd…
İstiqamət: Müalicəvi fiziki kültür
