Şüşəvari cismin arxa qopması

Şüşəvari cisim büllurun arxasında göz boşluğunu dolduran şəffaf geldir. Yaş artdıqca bu gel duruldur və kiçilir, nəticədə onun arxa sərhədi tor qişadan ayrılır. Bu vəziyyət şüşəvari cismin arxa qopması adlanır. Özlüyündə görmə üçün təhlükə yaratmır və 50–60 yaşdan sonra insanların çoxunda baş verir. Lakin ayrılma zamanı gel tor qişanı dartıb cıra bilər, ona görə də ilk epizodda mütləq oftalmoloq müayinəsi lazımdır.

Səbəblər və risk amilləri

• şüşəvari cismin yaşa bağlı dəyişiklikləri — əsas səbəb;
• orta və yüksək dərəcəli miopiya (qopma daha tez yaşda baş verir);
• keçirilmiş göz əməliyyatları, o cümlədən kataraktanın çıxarılması;
• göz travması, damar qişasının iltihabı, diabetik retinopatiya.

Simptomlar

Qəfildən göz qabağında “milçəklər”, saplar, hörümçək toru və ya halqa (Veys halqası) görünür, göz tərpəndikcə bunlar üzür. Çox vaxt periferiyada, xüsusilə qaranlıqda qısa işıq çaxmaları olur. Görmə kəskinliyi adətən azalmır, amma bulanıqlıqlar oxumağa mane ola bilər.

Diaqnostika

Həkim damcı ilə bəbəyi genəldir və cırılmanı istisna etmək üçün bütün tor qişanı yoxlayır (geniş bəbəklə oftalmoskopiya). Əlavə olaraq optik koherent tomoqrafiya və gözün ultrasəs müayinəsi aparılır, xüsusən qansızma baxışı çətinləşdirirsə. Bəbək genəldildikdən sonra bir neçə saat avtomobil sürmək olmaz. Ağırlaşmamış halda bir neçə həftədən sonra təkrar müayinə təyin edilir.

Müalicə

Ağırlaşmamış qopma müalicə tələb etmir: zaman keçdikcə milçəklər az nəzərə çarpır, beyin onlara uyğunlaşır. Tor qişada cırıq aşkar edilərsə, tor qişanın qopmasının qarşısını almaq üçün o, lazerlə məhdudlaşdırılır (lazer koaqulyasiyası). Yalnız bulanıqlıqlara görə vitrektomiya nadir hallarda, həyat keyfiyyəti ciddi pozulduqda və risklər ölçülüb-biçildikdən sonra aparılır.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Aşağıdakı hallarda həmin gün oftalmoloqa müraciət edin:

• milçəklər ilk dəfə yaranıb və ya birdən çoxalıb (“yağış”, “his” kimi);
• işıq çaxmaları başlayıb;
• görmə sahəsinin bir hissəsini kölgə və ya “pərdə” örtüb;
• görmə kəskinliyi nəzərəçarpacaq dərəcədə azalıb.

Bu əlamətlər tor qişanın cırılması və ya qopması demək ola bilər; belə hallarda nəticə müalicənin vaxtında başlanmasından asılıdır.