Şəffaf şüşəvari cisimdə tor qişaya kölgə salan və göz önündə «milçək» və ya «hörümçək toru» kimi görünən sıxlaşmaların və tellərin yaranması.
Sinonimlər: Şüşəvari cismin destruksiyası
Şüşəvari cisim göz almasının böyük hissəsini dolduran şəffaf geldir. Yaşla və bir sıra xəstəliklərdə onun lifləri bir-birinə yapışır, gel duruldur və üzən bulanıqlıqlar yaranır. Onların əksəriyyəti zərərsizdir, lakin yeni bulanıqlıqların qəfildən peyda olması tor qişanın cırılmasının və ya qopmasının ilk əlaməti ola bilər.
Səbəblər və risk amilləri
- Şüşəvari cismin yaşa bağlı destruksiyası — ən çox rast gəlinən səbəb, xüsusilə 50 yaşdan sonra.
- Miopiya: uzanmış gözdə dəyişikliklər daha tez inkişaf edir.
- Şüşəvari cismin arxa qopması — gelin tor qişadan ayrılması, çox vaxt qəfil iri halqavari bulanıqlıqla müşayiət olunur.
- Şüşəvari cismə qansızma (diabetik retinopatiya, vena okklüziyası, travma zamanı).
- İltihab — gelə iltihab hüceyrələrinin düşdüyü uveit.
- Gözdə keçirilmiş əməliyyatlar.
Simptomlar
İnsan göz hərəkət etdikcə yerini dəyişən və baxış dayandıqdan sonra da «üzməyə» davam edən yarımşəffaf nöqtələr, tellər, halqalar və ya buludcuqlar görür. Onlar açıq fonda — ağ divarda, səmada, ekranda xüsusilə nəzərə çarpır. Görmə itiliyi adətən pozulmur. Zaman keçdikcə beyin «öyrəşir» və bulanıqlıqlar daha az hiss olunur.
Diaqnostika
Oftalmoloq cırığı istisna etmək üçün genişləndirilmiş bəbəklə göz dibini, mütləq tor qişanın periferiyasını müayinə edir. Görünüş zəif olduqda gözün USM-i, makulanı qiymətləndirmək üçün optik koherent tomoqrafiya aparılır. Şüşəvari cismin arxa qopması ilk dəfə aşkarlandıqda bir neçə həftədən sonra təkrar müayinə təyin edilir, çünki cırıq dərhal yaranmaya bilər.
Müalicə
Bulanıqlıqları həll edən effektiv damcı və ya həb yoxdur. Əksər hallarda müalicə lazım olmur. Bulanıqlıq qansızma və ya iltihabla bağlıdırsa, əsas xəstəlik müalicə olunur. Görmə keyfiyyətini kəskin pisləşdirən ağır bulanıqlıqlarda ayrı-ayrı hallarda vitrektomiya və ya YAG-lazer vitreolizisi müzakirə edilir — hər iki üsulun riskləri var və qərarı mütəxəssis fərdi qaydada verir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Aşağıdakı hallarda elə həmin gün müayinə lazımdır:
- qəfildən çoxlu yeni «milçəklər» və ya nöqtələrdən ibarət «yağış» yarandı;
- işıq çaxmaları peyda oldu;
- görmə sahəsinin bir hissəsində kölgə və ya pərdə göründü;
- travmadan sonra və ya diabeti olan insanda görmə kəskin zəiflədi.
Əlaqəli terminlər
- Göz önündə milçəklər
- Şüşəvari cismin arxa qopması
- Tor qişanın cırılması
- Tor qişanın qopması
- Miopiya
- Uveit
- Vitrektomiya
- Diabetik retinopatiya
