24 saat ərzində toplanmış bütün sidiyin müayinəsi; sutkalıq zülal itkisini, kreatinin, elektrolit və daş əmələ gətirən maddələrin ifrazını dəqiq qiymətləndirir.
Sinonimlər: Sutkalıq sidik
Sutkalıq sidik analizi 24 saat ərzində ifraz olunan bütün sidiyin bir qaba toplanması və sonra orada lazımi maddələrin ölçülməsidir. Bir çox maddə gün ərzində qeyri-bərabər xaric olur və yalnız sutkalıq porsiya onların real ümumi miqdarını göstərir. Toplanmış eyni sidikdən bir neçə göstərici birdən təyin etmək mümkündür.
Nə üçün təyin edilir
- sutkalıq proteinuriya — nefrotik sindrom, qlomerulonefrit, preeklampsiyanın diaqnostikası və nəzarəti üçün;
- kreatinin klirensi (Reberq sınağı) — hesablanmış YFS kifayət qədər dəqiq olmadıqda (bədən çəkisinin həddən artıq aşağı və ya yüksək olması, hamiləlik, amputasiya) qan analizi ilə birlikdə böyrəklərin filtrasiya funksiyasını qiymətləndirmək üçün;
- kalsium, oksalatlar, sidik turşusu, sitrat — sidik daşı xəstəliyi olanlarda profilaktikanı seçmək üçün;
- natrium və kalium — duz qəbulunu və elektrolit pozğunluqlarının səbəbini qiymətləndirmək üçün;
- kortizol, metanefrinlər — endokrin xəstəlik (Kuşinq sindromu, feoxromositoma) şübhəsində.
Hazırlıq
Laboratoriyadan xüsusi qab götürün (bəzi testlər üçün konservantlı). Səhər ilk sidik porsiyasını unitaza buraxın və vaxtı qeyd edin. Sonra sutka ərzində, gecə də daxil olmaqla, bütün sidiyi qaba toplayın, son dəfə isə düz 24 saat sonra qaba sidik ifraz edin. Qabı soyuducuda saxlayın, lakin dondurmayın. Həkim başqa göstəriş verməyibsə, adi içmə və qidalanma rejimini saxlayın; sidikqovucu dərmanlar, vitaminlər və digər preparatlar barədə əvvəlcədən məlumat verin. Hətta bir porsiyanın buraxılması nəticəni təhrif edir.
Normalar
- zülal — sutkada 0,15 q-dan (150 mq) az;
- albumin — sutkada 30 mq-dan az;
- kreatinin — təxminən kişilərdə 7–18 mmol/sutka, qadınlarda 5–16 mmol/sutka;
- kalsium — adi qidalanmada təxminən 2,5–7,5 mmol/sutka.
İstinad dəyərləri laboratoriyadan, cinsdən, yaşdan, bədən çəkisindən və qidalanmadan asılıdır; yekun qiyməti həkim verir.
Kənarlaşmaların səbəbləri
Böyüklərdə sutkada 3,5 q-dan çox proteinuriya nefrotik sindrom üçün xarakterikdir; daha az rəqəmlər qlomerulonefrit, diabetik nefropatiya, hipertoniya ilə bağlı böyrək zədələnməsi zamanı rast gəlinir. Kreatinin klirensinin aşağı olması böyrək funksiyasının azaldığını göstərir. Kalsium, oksalat və ya sidik turşusunun artıq ifrazı daş əmələ gəlmə riskini yüksəldir. Nümunədə kreatininin çox az olması çox vaxt sidiyin natamam toplandığını bildirir.
Əlaqəli terminlər
- Proteinuriya
- Albumin-kreatinin nisbəti
- Kreatinin
- Sidik turşusu
- Sidik daşı xəstəliyi
- Yumaqcıq filtrasiyası sürəti
- Xroniki böyrək xəstəliyi
- Nefrotik sindrom

