Tendinopathy

Həddindən artıq yüklənmə nəticəsində vətərin xroniki zədələnməsi: ağrı, qalınlaşma və liflərin quruluşunun pozulması; burada əsas rolu iltihab deyil, pozulmuş sağalma oynayır.

Tendinopatiya — yüklənmə ilə toxumanın bərpa qabiliyyəti arasındakı uyğunsuzluq nəticəsində yaranan ağrılı vətər vəziyyətlərinin ümumi adıdır. Əvvəllər demək olar ki, hər belə ağrı tendinit adlandırılırdı, lakin tədqiqatlar göstərdi ki, uzunmüddətli gedişdə vətərdə degenerativ dəyişikliklər üstünlük təşkil edir: kollagen liflərinin dağınıqlaşması, ödem, xırda damarların içəri boy atması, klassik iltihab isə azdır. Ən çox Axilles vətəri, çiyinin rotator manjetinin vətərləri, diz qapağının öz bağı, dirsək nahiyəsində açıcı və bükücü əzələlərin ümumi vətərləri, sağrı əzələlərinin vətərləri zədələnir.

Səbəblər və risk amilləri

məşqlərin həcminin və ya intensivliyinin kəskin artırılması, işdə eyni tipli təkrarlanan hərəkətlər;
35–40 yaşdan yuxarı olmaq, artıq bədən çəkisi, şəkərli diabet, lipid mübadiləsinin pozulması;
əzələlərin zəifliyi və qısalması, səhv texnika, narahat ayaqqabı və ya idman ləvazimatı;
ftorxinolonların qəbulu, vətərin yaxınlığına təkrar qlükokortikoid inyeksiyaları.

Simptomlar

Ağrı konkret vətərdə olur və yüklənmə ilə bağlıdır: əvvəlcə məşqin başlanğıcında yaranıb «isindikcə» keçir, sonra isə məşq zamanı və ondan sonra da davam edir. Səhər buxovluğu, basdıqda həssaslıq, bəzən əllə hiss olunan qalınlaşma xarakterikdir. İstirahət yüngüllük gətirir, lakin əvvəlki yükə qayıtdıqda ağrı təkrarlanır.

Diaqnostika

Diaqnoz müayinə və provokasion testlər əsasında qoyulur. Ultrasəs müayinəsi qalınlaşmanı, quruluşun qeyri-bircinsliyini və yeni damarları göstərir; şübhəli hallarda və cırılmanı istisna etmək üçün MRT aparılır.

Müalicə

dozalaşdırılmış yükləmə terapiyası — müalicənin əsası: mütəxəssis nəzarəti altında ən azı 12 həftə izometrik, ekssentrik və güc çalışmaları;
ağrını provokasiya edən yükün müvəqqəti azaldılması, tam hərəkətsizlik olmadan;
qeyri-steroid iltihabəleyhinə vasitələr — qısa müddətə, yalnız ağrını yüngülləşdirmək üçün;
uzanan gedişdə zərbə-dalğa terapiyası;
qlükokortikoid inyeksiyaları qısamüddətli təsir verir və cırılma riskini artırır, ona görə məhdud tətbiq olunur; əməliyyat nadir hallarda, aylarla davam edən müalicə səmərəsiz olduqda aparılır.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Ağrı qəfildən çıqqıltı və ya zərbə hissi ilə başlayıbsa, hərəkət gücü itibsə (barmaqların ucunda durmaq, qolu qaldırmaq alınmır), vətərin üzərində qızartı, istilik və şiş, yaxud qızdırma yaranıbsa.

Əlaqəli terminlər

Hansı həkim məşğul olur

Revmatoloq

Tendinopatiya