Lateral epikondilit

Lateral epikondilit və ya «tennisçi dirsəyi» böyüklərdə, daha çox 35–55 yaşlarda dirsək ağrısının ən geniş yayılmış səbəblərindən biridir. Adında «-it» olsa da, əsasında iltihabdan çox, təkrarlanan yük zamanı bərpa olunmağa macal tapmayan vətərin degenerativ mikrozədələri (tendinopatiya) durur. Vəziyyət xoşxassəlidir və əksər hallarda tədricən keçib gedir.

Səbəblər və risk amilləri

Əsas səbəb əl və said ilə güc tələb edən təkrarlanan eyni tipli hərəkətlərdir: tutma, biləyin açılması, fırlatma. Tennisçilər xəstələrin yalnız kiçik hissəsini təşkil edir; daha çox rəngsazlar, dülgərlər, santexniklər, aşpazlar, siçanla çox işləyən ofis işçiləri, evdə əl əməyi ilə məşğul olanlar xəstələnir. Siqaret, piylənmə, yükün kəskin artırılması və hərəkət texnikasının səhv olması riski artırır.

Simptomlar

• dirsəyin xarici səthində saidə yayılan ağrı;
• əşyaları sıxanda, əl verəndə, fincan və ya çanta qaldıranda, qapaq açanda ağrının artması;
• dirsəyin xaricindəki sümük çıxıntısına basanda ağrı;
• tutma gücünün zəifləməsi; bu zaman dirsək oynağında hərəkət həcmi adətən saxlanılır.

Diaqnostika

Diaqnoz şikayətlər və funksional testlərlə müayinə əsasında qoyulur (müqavimətə qarşı biləyi və ya orta barmağı açarkən ağrı). Ultrasəs müayinəsi və ya MRT vətəri qiymətləndirməyə və digər səbəbləri istisna etməyə, rentgenoqrafiya isə oynaq patologiyasını yoxlamağa kömək edir. Epikondiliti mil sinirinin sıxılmasından, artritdən və boyun onurğasından yayılan ağrıdan ayırmaq vacibdir.

Müalicə

Əsas yükün dəyişdirilməsidir (tam hərəkətsizlik yox, ağrı yaradan hərəkətlərdən imtina) və açıcı əzələlərin dartılması və tədricən, xüsusilə eksentrik hərəkətlərlə gücləndirilməsi üçün müalicəvi bədən tərbiyəsidir. Ağrını azaltmaq üçün soyuq, qısa kursla yerli və ya daxilə QSİƏP, said üçün ortez-bandaj istifadə olunur. Uzun sürən hallarda zərbə-dalğa terapiyası tətbiq edilir. Qlükokortikoid inyeksiyaları sürətli, lakin müvəqqəti yüngüllük verir və residiv riskini artırır, ona görə məhdud istifadə olunur. Xəstələrin əksəriyyəti bir il ərzində sağalır; əməliyyat nadir hallarda — konservativ müalicə 6–12 ayda kömək etmədikdə lazım olur.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Ağrı yıxılma və ya zərbədən sonra yaranıbsa, dirsək şişib deformasiyaya uğrayıbsa, açılmır və ya bükülmürsə, üzərindəki dəri qızarıb istiləşibsə, hərarət yüksəlibsə, barmaqlarda keyimə və zəiflik əmələ gəlibsə, təcili həkimə müraciət edin.