Sweating MKB-10: R61

Tərləmə — tər ifrazının artmasıdır; istilik və ya fiziki yüklə əlaqəsi olmayan həddindən artıq tərləmə hiperhidroz adlanır.

Sinonimlər: Hiperhidroz

Tər ifrazı bədənin normal soyudulma mexanizmidir: tər dəridən buxarlanır və istiliyi aparır. İstidə, fiziki yük zamanı, temperatur qalxdıqda, həyəcanlandıqda güclənir. Tərləmə termorequlyasiya ehtiyaclarını xeyli üstələdikdə, işə, ünsiyyətə və gündəlik həyata mane olduqda hiperhidrozdan danışılır.

Mümkün səbəblər

Birincili (ocaqlı) hiperhidroz

Ən çox rast gəlinən formadır: adətən uşaqlıqda və ya gənclikdə başlayır, çox vaxt irsidir. Ovuclar, pəncələr, qoltuqaltı nahiyələr, üz simmetrik tərləyir, daha çox gündüz və həyəcan zamanı; yuxuda tər demək olar ki, ifraz olunmur. Bu, başqa xəstəliyin əlaməti deyil, tər vəzilərini tənzimləyən sinir sisteminin iş xüsusiyyətidir.

İkincili (ümumi) hiperhidroz

Bütün bədən, çox vaxt gecə tərləyir, simptom yetkin yaşda yaranıb. Mümkün səbəblər:

endokrin — hipertireoz, isti basmaları ilə menopauza, hipoqlikemiya, şəkərli diabet, nadir hallarda feoxromositoma;
infeksiyalar — vərəm, bruselyoz, endokardit, HİV;
limfomalar və digər şişlər;
dərmanlar — antidepressantlar, qızdırmasalıcılar, insulin və bəzi şəkərsalıcı preparatlar;
piylənmə, həyəcan pozuntuları, alkoqoldan imtina.

Nələr müşayiət edir

Ocaqlı hiperhidrozda ovucların və pəncələrin dərisi daim nəm olur, maserasiya, göbələk infeksiyaları, tərdöymə, xoşagəlməz qoxu mümkündür. İkincili formada müşayiətedici əlamətlər vacibdir: tireotoksikozda ürəkdöyünmə, titrəmə və arıqlama, menopauzada isti basmaları, infeksiya və limfomalarda qızdırma və çəki itkisi.

Diaqnostika

Həkim tərin harada və nə vaxt yarandığını, gecə tərləməsinin olub-olmadığını, insanın hansı dərmanları qəbul etdiyini dəqiqləşdirir. İkincili səbəbləri qiymətləndirmək üçün ümumi qan analizi, qlükoza, TSH, lazım gələrsə ağciyərlərin rentgenoqrafiyası və digər müayinələr təyin edilir. Birincili hiperhidrozun müalicəsinə alüminium xlorid tərkibli antiperspirantlar, ionoforez, botulinoterapiya (botulotoksin inyeksiyaları), ayrı-ayrı hallarda həb preparatları daxildir; kompensator tərləmə riskinə görə cərrahi simpatektomiya yalnız digər üsullar səmərəsiz olduqda nəzərdən keçirilir. İkincili hiperhidrozda səbəb müalicə olunur.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

çəki itkisi, qızdırma, gecə tərləməsi ilə birlikdə tərləmə;
diabetli insanda titrəmə, aclıq hissi, huşun qarışması ilə tər tutmaları — ehtimal ki, hipoqlikemiya;
ürəkdöyünmə, baş ağrısı və təzyiqin kəskin qalxması ilə tərləmə tutmaları.

5 dəqiqədən uzun sürən sıxıcı döş ağrısı, təngnəfəslik, zəiflik və ya başgicəllənmə ilə birlikdə soyuq yapışqan tər infarkt əlaməti ola bilər — dərhal təcili tibbi yardım (103) çağırın.