Toxuma transqlutaminazasına qarşı anticisimlər

Toxuma transqlutaminazası qlüten zülalı olan qliadinin emalında iştirak edən fermentdir. Seliakiyası olan insanlarda qlütenli qida autoimmun reaksiyaya səbəb olur və orqanizm bu fermentə qarşı anticisimlər hazırlayır. Toxuma transqlutaminazasına qarşı IgA sinfi anticisimlərin təyini seliakiya üçün ən həssas və əlçatan seroloji testdir və beynəlxalq qastroenteroloji cəmiyyətlər tərəfindən birinci xətt analiz kimi tövsiyə olunur.

Nə üçün təyin edilir

• xroniki diareya, köp, arıqlama, uşağın boy və inkişafdan geri qalmasında;
• səbəbi aydın olmayan dəmir defisitli anemiyada, gənc yaşda osteoporozda, qaraciyər fermentlərinin yüksəlməsində;
• herpetiform dermatitdə, sonsuzluqda, təkrarlanan düşüklərdə;
• risk qruplarında skrininq üçün: seliakiyalı xəstələrin birinci dərəcəli qohumlarında, 1-ci tip şəkərli diabetdə, autoimmun tireoiditdə, Daun sindromunda;
• qlütensiz pəhrizə əməl olunmasına nəzarət üçün.

Hazırlıq

Əsas şərt analizdən əvvəl ən azı bir neçə həftə qlütenli adi qidalanmadır (çörək, makaron, un məmulatları). Əgər insan artıq qlütensiz pəhrizə keçibsə, anticisimlərin səviyyəsi azalır və nəticə yalançı mənfi ola bilər; «qlüten yüklənməsi» barədə qərarı həkim verir. Qan səhər ac qarına verilir. Eyni zamanda ümumi IgA-nın təyini tövsiyə olunur: onun çatışmazlığında IgA testi informativ deyil və IgG sinfi anticisimlərdən istifadə edilir.

Normalar

Normada anticisimlər aşkar edilmir və ya onların səviyyəsi hədd göstəricisindən aşağıdır, məsələn 10 Vah/ml-dən az. Hədd göstəriciləri və vahidlər laboratoriyadan və test-sistemdən asılıdır, buna görə blanka istinad edilir.

Kənarlaşmaların səbəbləri

Yüksəlmə seliakiya üçün xarakterikdir. Titr nə qədər yüksəkdirsə, diaqnoz bir o qədər ehtimallıdır: uşaqlarda çox yüksək səviyyədə (normadan 10 dəfədən çox) və endomizium anticisimləri ilə təsdiq edildikdə tövsiyələrə görə diaqnoz biopsiyasız qoyula bilər. Böyüklərdə diaqnoz adətən on iki barmaq bağırsağın biopsiyası ilə qastroskopiya vasitəsilə təsdiqlənir. Cüzi yüksəlmə bəzən digər autoimmun xəstəliklərdə, qaraciyər xəstəliklərində, bağırsaq infeksiyalarında rast gəlinir. Pəhriz fonunda səviyyənin azalması onun effektivliyini göstərir. Pəhrizə əməl edildikdə və ya IgA çatışmazlığında mənfi nəticə seliakiyanı istisna etmir.