Üçlü sinirin nevralgiyası

Üçlü sinir üzün, dişlərin, ağız və burun selikli qişasının hissiyyatını təmin edir. Onun nevralgiyasında ağrı tutmaları yaranır; xəstələr bunu elektrik cərəyanı vurması kimi təsvir edir: tutma saniyənin bir hissəsindən iki dəqiqəyədək davam edir, seriyalarla təkrarlanır və demək olar ki, həmişə bir tərəfi əhatə edir. Xəstəlik daha çox 50 yaşdan sonra başlayır və qadınlarda daha tez-tez rast gəlinir.

Səbəblər və risk amilləri

• Klassik forma: sinir kökünün beyin sütunu yanında arteriya ilgəyi ilə sıxılması (neyrovaskulyar konflikt).
• İkincili forma: dağınıq skleroz, körpü-beyincik bucağının şişləri, digər struktur zədələnmələr.
• Bəzi hallarda səbəbi müəyyən etmək mümkün olmur (idiopatik forma).

Simptomlar

• Yanaq, çənə, dişlər, dodaqlar, nadir hallarda alın və göz nahiyəsində tutmaşəkilli, sancan ağrı.
• “Tətik zonaları”nın olması: tutmanı toxunma, üz yuma, diş fırçalama, üz qırxma, çeynəmə, danışıq, külək provokasiya edir.
• Tutmalar arasında ağrı olmaya bilər, lakin bəzi xəstələrdə fon sızıltılı ağrı qalır.

Tutma qorxusundan insanlar xəstə tərəfdə yeməyi və dişləri fırçalamağı dayandırır; çox vaxt diaqnoz qoyulana qədər sağlam dişlər çıxarılır.

Diaqnostika

Diaqnoz klinikdir və nevroloq tərəfindən qoyulur. Damar kompressiyasını, dağınıq sklerozu və ya şişi aşkar etmək üçün bütün xəstələrə üçlü sinirin məqsədli qiymətləndirilməsi ilə baş beynin maqnit-rezonans tomoqrafiyası tövsiyə olunur. Üzdə hissiyyatın itməsi və ikitərəfli simptomlar ikincili səbəbi axtarmaq üçün əsasdır.

Müalicə

Birinci sıra preparatlar natrium kanalı blokatorları qrupundan olan antiepileptik vasitələrdir — karbamazepin və okskarbazepin; onlara dözümsüzlükdə digər preparatlar nəzərdən keçirilir. Terapiyanın seçilməsini və qan analizləri daxil olmaqla nəzarəti həkim aparır. Dərmanlar effektsiz olduqda və ya pis keçirildikdə mikrovaskulyar dekompressiya, radiocərrahiyyə və ya sinirə dəridən keçən destruktiv müdaxilələr tətbiq edilir. Adi analgetiklər bu ağrıda praktiki olaraq kömək etmir.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

İlk xarakterik tutmalarda dişləri çıxarmağa başlamadan nevroloqa müraciət edin. Ağrı üzdə keyimə, mimiki əzələlərdə zəiflik, gözlərdə ikiləşmə, eşitmə və ya nitq pozğunluğu, üz dərisində səpgilər, qızdırma ilə müşayiət olunursa, təcili yardım lazımdır. Üzün qəfil asimmetriyası, ətraflarda zəiflik və nitq pozğunluğu zamanı təcili tibbi yardım (103) çağırın — bunlar insult əlamətləridir.