Uşaqlığın sallanması

Uşaqlığın sallanması (prolapsı) kiçik çanaq orqanlarının prolapsının formalarından biridir. Normada uşaqlığı çanaq dibinin bağları və əzələləri saxlayır; onlar dartıldıqda və ya zədələndikdə uşaqlıq boynu və cismi aşağı düşür. Uşaqlıq yolu daxilində yüngül sallanmadan uşaqlığın tamamilə xaricə çıxmasına qədər dərəcələr ayırd edilir. Çox vaxt eyni zamanda uşaqlıq yolu divarları sidik kisəsi (sistosele) və ya düz bağırsaqla (rektosele) birlikdə aşağı düşür.

Səbəblər və risk amilləri

• təbii doğuş yolları ilə doğuşlar, xüsusən çoxsaylı doğuşlar, iri döl, uzunsürən və ya cərrahi müdaxiləli doğuşlar;
• yaş və menopauzadan sonra estrogen çatışmazlığı;
• artıq çəki;
• xroniki yüksək qarındaxili təzyiq: qəbizlik, öskürək, ağır yük qaldırma;
• birləşdirici toxumanın irsi zəifliyi.

Simptomlar

Uşaqlıq yolunda axşama doğru və yükdən sonra güclənən ağırlıq, təzyiq və ya «yad cisim» hissi; görünən və ya hiss olunan çıxıntı; sidik kisəsinin çətin və ya natamam boşalması, sidiyin saxlanılmaması, tez-tez sidik ifrazı istəyi; defekasiyada çətinlik; cinsi əlaqə zamanı narahatlıq. Çıxmış uşaqlıq boynu alt paltarı ilə zədələnə bilər, qanlı ifrazat yaranır.

Diaqnostika

Ginekoloq sakit vəziyyətdə və gərginləşmə zamanı baxış keçirir, sallanmanın dərəcəsini (məsələn, POP-Q sistemi ilə) və çanaq dibinin vəziyyətini qiymətləndirir. Göstərişə görə kiçik çanaq orqanlarının ultrasəs müayinəsi, sidik analizi, qalıq sidiyin təyini, əməliyyatdan əvvəl urodinamik müayinə aparılır.

Müalicə

Şikayətsiz yüngül dərəcədə müşahidə və mütəxəssisin rəhbərliyi ilə çanaq dibi əzələlərinin məşqi kifayətdir. Simptomları yüngülləşdirmək üçün vaginal pessari seçilir — əməliyyat arzuolunmaz olduqda bu, yaxşı variantdır. Postmenopauzada həkim selikli qişanı möhkəmləndirmək üçün yerli estrogenlər təyin edə bilər. Ağır prolapsda cərrahi müalicə tətbiq olunur: öz toxumaları ilə rekonstruksiya, uşaqlığın və ya uşaqlıq yolu günbəzinin bağlara və ya oma sümüyünə fiksasiyası (o cümlədən laparoskopik yolla), lazım gəldikdə histerektomiya. Üsul yaş, prolapsın dərəcəsi və uşaqlığı saxlamaq istəyi nəzərə alınmaqla seçilir.

Profilaktika

Çanaq dibi əzələləri üçün məşqlər, o cümlədən doğuşdan sonra, çəkiyə nəzarət, qəbizliyin və xroniki öskürəyin müalicəsi, ağır yükün düzgün qaldırılması.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Çıxmış uşaqlığı yerinə qaytarmaq mümkün olmursa və o, ödemli və ağrılı olursa, sidik ifraz etmək mümkün deyilsə, qanaxma, xora və ya qızdırma yaranıbsa, təcili həkimə müraciət edin.