Genitourinary syndrome of menopause MKB-10: N95.2

Menopauzadan sonra estrogen səviyyəsinin azalması nəticəsində vaginada, vulvada, uretrada və sidik kisəsində yaranan xroniki dəyişikliklər: quruluq, göynəmə, ağrılı cinsi əlaqə.

Sinonimlər: Atrofik vaginit

Menopauzanın genitouriner sindromu (atrofik vaginit) vaginanın, vulvanın, uretranın və sidik kisəsinin toxumalarında estrogen çatışmazlığı ilə bağlı simptomlar kompleksidir. Selikli qişa nazikləşir, quruyur, asan zədələnir, qan dövranı zəifləyir, mikroflora dəyişir. İsti basmalarından fərqli olaraq, bu sindromun əlamətləri müalicə olunmadıqda adətən zamanla güclənir.

Səbəblər və risk amilləri

təbii menopauza və postmenopauza;
yumurtalıqların cərrahi yolla çıxarılması, şüa və kimyəvi terapiya;
estrogeni azaldan dərmanlar (məsələn, süd vəzisi xərçəngində aromataza inhibitorları);
ana südü ilə qidalandırma dövrü (estrogenin müvəqqəti azalması);
siqaret çəkmə, cinsi fəallığın olmaması.

Simptomlar

vaginada quruluq, göynəmə, qaşınma;
cinsi əlaqə zamanı ağrı (dispareuniya), ondan sonra qanlı ifrazat;
tez-tez sidiyə getmə istəyi, kisənin tam boşalmaması hissi, gecələr oyanıb tualetə getmə;
təkrarlanan sidik yollarının infeksiyası, sidiyin saxlanılmaması epizodları.

Diaqnostika

Diaqnoz şikayətlər və ginekoloji müayinə əsasında qoyulur: həkim solğun, nazikləşmiş, xırda qansızmaları olan selikli qişa görür. Əlavə olaraq vaginal mühitin pH-ı (atrofiyada yüksəlir) yoxlanılır, flora üçün yaxma, ümumi sidik analizi, infeksiyadan şübhə olduqda isə sidiyin əkilməsi aparılır. Postmenopauzada qanlı ifrazatın başqa səbəbləri mütləq istisna edilməlidir.

Müalicə

Yüngül hallarda vaginal nəmləndirici vasitələr və lubrikantlar kömək edir. Əsas üsul yerli (vaginal) estrogen terapiyasıdır: krem, şam və ya halqa şəklində aşağı dozalar toxumada təsir göstərir və qana demək olar ki, sorulmur. Həmçinin vaginal prasteron, ospemifen, çanaq dibi fizioterapiyası tətbiq olunur. Menopauzanın digər əlamətləri də varsa, sistem hormon əvəzedici terapiya təyin edilə bilər. Xüsusilə süd vəzisi xərçəngindən sonra üsulu yalnız həkim seçir.