Xalyazion

Xalyazion qapaqda ölçüsü bir neçə millimetrdən bir santimetrə qədər olan yumru, bərk düyüncükdür. Arpacıqdan fərqli olaraq bu, kəskin irinli iltihab deyil, xroniki qranulyomadır: tıxanmış meybom vəzisinin ifrazatı ətraf toxumalara keçir və orqanizm onu iltihabi kapsulla hüdudlandırır.

Səbəblər və risk amilləri

• ifrazatı qatılaşmış meybom vəzilərinin disfunksiyası;
• xroniki blefarit;
• rozasea, seboreyalı dermatit, sızanaq xəstəliyi;
• tam sağalmamış keçirilmiş arpacıq;
• qapaq gigiyenasının qeyri-kafi olması, gözləri ovuşdurmaq vərdişi, köhnə göz kosmetikasından istifadə.

Simptomlar

Əvvəlcə yüngül ağrı və qızartı ola bilər, sonra dəri altında əllənən və həftələr ərzində yavaş-yavaş böyüyən ağrısız bərk düyüncük əmələ gəlir. Böyük xalyazion buynuz qişaya basaraq astiqmatizmə və qeyri-aydın görməyə, uşaqlarda isə qapağın düşməsinə səbəb ola bilər. Qapağın daxili tərəfində bəzən bozumtul-qırmızı ləkə görünür.

Diaqnostika

Diaqnozu müayinə zamanı oftalmoloq qoyur. Törəmə eyni yerdə təkrarlanırsa, qeyri-adi görünürsə, kirpiklərin tökülməsi və ya xoralaşma ilə müşayiət olunursa, histoloji müayinə ilə çıxarılır: yaşlı insanlarda «xalyazion» altında qapaq şişi, məsələn, piy vəzisinin karsinoması gizlənə bilər.

Müalicə

• Konservativ: həkimin tövsiyəsi ilə gündə bir neçə dəfə isti kompreslər və qapağın yüngül masajı, qapaq gigiyenası. Kiçik xalyazionlar çox vaxt bir neçə həftəyə sorulur.
• Düyüncüyə qlükokortikoid inyeksiyası — kiçik törəmələr üçün seçimdir; qərarı həkim verir.
• Cərrahi çıxarılma — daha çox yerli anesteziya altında qapağın daxili tərəfindən kəsiklə, dəridə görünən çapıq qalmadan.

Xalyazionu özbaşına sıxmaq və ya deşmək olmaz. İnfeksiya əlamətləri yoxdursa, antibiotiklər effektiv deyil.

Profilaktika

Residivlərə meyil olduqda müntəzəm qapaq gigiyenası, blefarit və rozaseanın müalicəsi, kosmetikanın vaxtında dəyişdirilməsi kömək edir.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Qapaq kəskin ödemli, isti və ağrılı olarsa, ödem yanağa və ya göz ətrafına yayılarsa, hərarət qalxarsa, görmə pisləşərsə və ya gözü hərəkət etdirmək çətinləşərsə, tez müayinə lazımdır — bu, qapaq və göz yuvasının selluliti ola bilər.