Xərçəngin immunoterapiyası

Xərçəngin immunoterapiyası immun sistemin şiş hüceyrələrini tanımasına və məhv etməsinə kömək edən üsullar qrupudur. Şişlər maskalanmağı və immun cavabı zəiflətməyi bacarır; müasir preparatlar bu blokadanı aradan qaldırır və ya immun hüceyrələri «yenidən kökləyir». Son illərdə immunoterapiya bir çox xərçəng növünün müalicəsində standarta çevrilib.

Göstərişlər

İmmunoterapiya melanomada, qeyri-kiçik hüceyrəli və kiçik hüceyrəli ağciyər xərçəngində, böyrək və sidik kisəsi xərçəngində, baş-boyun şişlərində, mədə, qida borusu, qaraciyər, uşaqlıq boynu xərçəngində, üçqat neqativ süd vəzisi xərçəngində, Hockin limfomasında, həmçinin yüksək mikrosatellit qeyri-sabitliyi (MSI-H/dMMR) olan istənilən şişdə tətbiq olunur. O, yayılmış prosesdə, getdikcə daha çox isə əməliyyatdan əvvəl və ya sonra təyin edilir. Seçim biomarkerlərdən — PD-L1, MSI, şişin mutasiya yükündən asılıdır.

Növləri

• immun nəzarət nöqtəsi inhibitorları — PD-1 (nivolumab, pembrolizumab), PD-L1 (atezolizumab, durvalumab), CTLA-4 (ipilimumab) əleyhinə anticisimlər; bir neçə həftədən bir venadaxili yeridilir;
• CAR-T hüceyrə terapiyası — pasiyentin öz T-limfositləri şişi tanımaları üçün genetik olaraq modifikasiya edilir; bəzi leykozlarda, limfomalarda və çoxsaylı mielomada tətbiq olunur;
• T-limfositi şiş hüceyrəsi ilə «qovuşduran» bispesifik anticisimlər;
• sidik kisəsi xərçəngində kisədaxili BCJ terapiyası, onkolitik viruslar, sitokinlər.

Effektivlik və risklər

Pasiyentlərin bir hissəsində immunoterapiya hətta gec mərhələlərdə xəstəliyə uzunmüddətli, bəzən çoxillik nəzarət təmin edir. Lakin hamı ona cavab vermir və effekt tədricən inkişaf edə bilər. Əsas risk immun vasitəli arzuolunmaz hallardır: aktivləşmiş immun sistem sağlam orqanlara hücum edir. Kolit, pnevmonit, hepatit, tireoidit, hipofizin iltihabı, böyrəküstü vəzi çatışmazlığı, 1-ci tip şəkərli diabet, daha nadir hallarda miokardit, dəri reaksiyaları mümkündür. Onlar istənilən vaxt, hətta müalicə bitdikdən sonra da yarana bilər və əsasən qlükokortikoidlərlə müalicə olunur. CAR-T terapiyası sitokin ifrazı sindromuna və nevroloji pozğunluqlara səbəb ola bilər.

İstənilən yeni simptom — ishal, öskürək, təngnəfəslik, səpgi, güclü zəiflik, susuzluq, baş ağrısı barədə onkoloqa məlumat verin. Ağır təngnəfəslik, 5 dəqiqədən uzun sürən döş ağrısı, şüurun dumanlanması, tez-tez qanlı duru nəcis, yüksək hərarət və təzyiqin düşməsi olduqda təcili tibbi yardım (103) çağırın. İmmunoterapiya aldığınızı istənilən həkimə mütləq deyin.