Uroloq və androloqun qəbulu

Bu iki ixtisas bir-birinə yaxındır və bir çox məsələlərdə həkimlər birgə işləyir. Əsas fərq diqqət mərkəzindədir.

• Uroloq sidik ifrazı ilə bağlı şikayətlərə baxır: tez-tez və ya gecələr sidiyə getmək, zəif axın, yanma və ağrı, sidikdə qan, bel və böyrək nahiyəsində ağrı, sidik daşı xəstəliyi şübhəsi, sistit, prostat vəzinin xəstəlikləri.
• Androloq kişi reproduktiv və hormonal sağlamlığı ilə məşğul olur: övlad sahibi ola bilməmək, cinsi istəyin azalması, erektil disfunksiya, xayalıq ağrısı və şişkinliyi, varikosele, testosteron səviyyəsi ilə bağlı suallar.

Hansı həkimə getmək lazım olduğu aydın deyilsə, uroloqdan başlamaq olar. Lazım gəldikdə o, sizi androloqa, seksoloqa və ya digər mütəxəssisə yönləndirəcək. Əvvəlcədən dəqiq “ünvan” seçmək məcburiyyətində deyilsiniz.

Şikayətinizi “kifayət qədər ciddi deyil” hesab edib təxirə salmayın: erkən mərhələdə baxış çox vaxt daha sadə və daha az narahatlıq yaradan həll yolları verir.

İlk görüşün əsas hissəsi söhbətdir. Həkim şikayətlərin nə vaxt başladığını, nə ilə artıb-azaldığını, keçirdiyiniz xəstəlikləri, əməliyyatları, qəbul etdiyiniz dərmanları, siqaret və spirtli içki vərdişlərini soruşur. Bəzi suallar şəxsi səslənə bilər, lakin düzgün qiymətləndirmə üçün onlar vacibdir və məlumat məxfi qalır.

Sonra baxış aparılır. Şikayətdən asılı olaraq aşağıdakılar təyin oluna bilər:

• ümumi sidik analizi və sidik mədəniyyəti;
• prostat vəzinin və ya xayalıq orqanlarının ultrasəs müayinəsi;
• qan analizləri, o cümlədən PSA və ya hormonlar;
• spermoqramma.

Bütün bunların hamısı hər kəsə lazım deyil. Həkim yalnız sizin vəziyyətinizə uyğun olanı təklif edir, səbəbini izah edir və sonrakı plan barədə sizinlə razılaşır. Diaqnozu və müalicə qərarını həkim müayinədən sonra verir.

Qəbulun sonunda həkim nəticələri, təyinatların səbəbini və növbəti görüşün nə vaxt lazım olduğunu aydın şəkildə izah edir. Anlaşılmayan hər hansı məqamı soruşmaqdan çəkinməyin.

Qəbula ciddi hazırlıq tələb olunmur, lakin bir neçə sadə addım vaxtınızı qənaətə salır və həkimə daha dolğun mənzərə verir.

• Əvvəlki analizləri, USM nəticələrini, epikrizləri və çıxarışları özünüzlə götürün.
• Daimi qəbul etdiyiniz dərmanların və əlavələrin siyahısını hazırlayın.
• Şikayətlərin nə vaxt başladığını qısa qeyd edin; sidik ifrazı olan hallarda bir neçə günlük müşahidə faydalı ola bilər.
• Sidik kisəsinin ultrasəs müayinəsi nəzərdə tutulursa, həkimin tövsiyəsinə uyğun olaraq kisənin dolu olması lazım ola bilər.
• PSA və spermoqramma kimi testlər üçün hazırlıq qaydalarını (son günlərdə fiziki yük, cinsi əlaqə, abstinensiya müddəti) əvvəlcədən dəqiqləşdirin, çünki bunlar nəticəyə təsir edə bilər.

Suallarınızı kağıza yazıb gətirmək də yaxşı üsuldur: qəbul zamanı həyəcandan bəzən vacib sual yadınızdan çıxır.

Şəxsiyyət vəsiqənizi də özünüzlə götürün. Hər hansı sual yaranarsa, qəbula yazılarkən hazırlıq barədə əvvəlcədən məlumat almaq olar.

Kişi check-up şikayəti olmayan, lakin sağlamlığını yoxlatmaq istəyən şəxslər üçündür. Proqram adətən həkim söhbəti və baxışından, sidik analizindən və lazım olduqda prostat vəzinin USM-dən ibarət olur. PSA testinin aparılıb-aparılmaması həkimlə birlikdə qərara alınır: həkim testin üstünlüklərini və məhdudiyyətlərini izah edir, siz isə məlumatlı seçim edirsiniz.

Check-up xüsusilə aşağıdakı hallarda faydalıdır:

• ailədə prostat və ya digər uroloji xəstəlik halları olduqda;
• sidik ifrazında yüngül dəyişikliklər hiss olunduqda;
• xroniki xəstəliyi (şəkərli diabet, hipertoniya) olan kişilərdə.

Hərəkət imkanı məhdud olan və ya ağır vəziyyətdə olan xəstələr üçün uroloqun evə çağırılması mümkündür. Evdə hansı müayinələrin aparıla biləcəyini həkim vəziyyətə baxaraq müəyyən edir. Sidik tutulması, şiddətli ağrı kimi təcili hallarda gözləməyin, 103 nömrəsinə zəng edin.

Hər iki xidmət əvvəlcədən razılaşdırılmış vaxtda təşkil edilir ki, müayinəyə kifayət qədər vaxt ayrılsın və qərarlar tələsik verilməsin.

Aşağıdakı əlamətlər plansız, gecikdirilmədən yardım tələb edir. Belə vəziyyətdə qəbula yazılmağı gözləməyin, 103 nömrəsinə zəng edin və ya ən yaxın təcili yardım şöbəsinə müraciət edin:

• sidik kisəsi dolu olduğu halda sidiyi ümumiyyətlə ifraz edə bilməmək;
• xayalıqda qəfil və şiddətli ağrı, xüsusilə ürək bulanması ilə birlikdə;
• sidikdə çoxlu qan və ya laxtalar, sidik ifrazının dayanması;
• yüksək hərarət, titrəmə və bel nahiyəsində güclü ağrı ilə müşayiət olunan sidik şikayətləri.

Qəfil xayalıq ağrısı xayanın burulması ola bilər və bu halda hər saat vacibdir. Ağrının “özü keçəcəyini” gözləmək risklidir. Daha yüngül, lakin davam edən şikayətlər üçün isə planlı qəbula yazılmaq kifayətdir.

Vəziyyətin nə dərəcədə təcili olduğunu qiymətləndirə bilmirsinizsə, təhlükəsiz seçim yardım çağırmaqdır. Təcili yardım dispetçeri sizə nə etməli olduğunu izah edəcək, yardım gələnə qədər isə sakit qalmağa çalışın.