Çanaq dibi əzələlərinin bərpası

Çanaq dibi əzələlərinin məşqləri həm müalicə, həm də profilaktika məqsədi daşıyır. Aşağıdakı hallarda ginekoloqla məsləhətləşmək faydalıdır:

• doğuşdan sonra, o cümlədən sezaryen əməliyyatından sonra əzələləri bərpa etmək istəyirsinizsə;
• öskürəndə, asqıranda, gülərkən və ya idman zamanı sidik qaçırırsınızsa;
• sidik kisəsində təcili çağırış və ya qazın nəzarətində çətinlik varsa;
• vaginada ağırlıq hissi və ya yüngül prolaps (orqanların enməsi) müəyyən olunubsa;
• menopauzadan sonra və ya hamiləlik planlaşdırarkən profilaktika üçün.

Bəzən şikayətlər çanaq dibi əzələlərinin zəifliyindən deyil, həddindən artıq gərginliyindən yarana bilər, bu halda məşqlər fərqli olmalıdır. Buna görə məşqlərdən əvvəl həkim müayinəsi tövsiyə olunur, ağrı, qanaxma və ya qeyri-adi ifrazat varsa, əvvəlcə səbəb müəyyən edilməlidir. Doğuşdan sonrakı ilk həftələrdə isə məşqlərin vaxtını həkimlə razılaşdırmaq daha təhlükəsizdir.

Qəbulda ginekoloq doğuşlar, şikayətlər və həyat tərzi barədə soruşur, ginekoloji müayinə zamanı çanaq dibi əzələlərinin gücünü, tonusunu və prolapsın olub-olmadığını qiymətləndirir. Lazım gələrsə, sidik analizi və kiçik çanaq orqanlarının USM-i də aparılır.

Düzgün texnikanın öyrənilməsi mərhələsində:

• həkim sizə doğru əzələni göstərir: sidiyi və qazı saxlamağa çalışdığınız kimi daxilə və yuxarıya doğru yığılma hissi;
• qarın, sağrı və bud əzələlərinin gərilməməsinə, nəfəsin saxlanmamasına diqqət yetirilir;
• sıxma və tam boşaltma müddətləri öyrədilir.

Bir çox qadın ilk dəfə əzələni yanlış sıxır, məsələn, aşağıya doğru itələyir; bu isə vəziyyəti pisləşdirə bilər. Düzgün texnika yoxlandıqdan sonra sizə ev proqramı verilir və lazım olduqda təkrar qəbulda nəticələr yoxlanılır. Beləliklə, məşqləri evdə yanlış yerinə yetirmək riski xeyli azalır. Qəbul yumşaq və məxfi şəraitdə keçir, narahatlıq hiss etsəniz, müayinə dayandırıla bilər.

Proqram fərdi qurulur, lakin ümumi prinsip belədir: əzələ qısa və uzun sıxmalarla məşq edilir, hər sıxmadan sonra tam boşaldılır. Məşqlər gündə bir neçə dəfə, həkimin göstərdiyi sayda təkrarla aparılır.

• Əvvəlcə uzanmış vəziyyətdə, sonra oturaraq və ayaqüstü məşq edilir.
• Bacarıq möhkəmləndikcə sıxma müddəti və təkrar sayı tədricən artırılır.
• Öskürək, asqırma və ya yük qaldırmadan əvvəl əzələni qabaqcadan sıxmaq (“qoruyucu sıxma”) öyrədilir.
• Məşqlər gündəlik fəaliyyətə, məsələn, işdə oturarkən və ya növbədə dayanarkən daxil edilə bilər.

Nəticə adətən bir neçə həftədən sonra hiss olunmağa başlayır, sabit yaxşılaşma isə daha uzun müddət tələb edir. Əzələni sıxarkən ağrı yaranarsa, məşqi dayandırın və həkimə bildirin. Proqramın ilk həftələrində əzələnin yorulması normaldır, gün ərzində fasilələr vermək və yuxarıdakı texnikaya əməl etmək tövsiyə olunur.

Məşqlərin effekti bir neçə amildən asılıdır. Onların bir çoxuna təsir etmək mümkündür:

• Müntəzəmlik — qısa, lakin hər gün aparılan məşq nadir və uzun məşqdən faydalıdır.
• Texnikanın düzgünlüyü — yanlış əzələ sıxılırsa, vaxt itirilir.
• Çəki — artıq çəki çanaq dibinə əlavə yük verir.
• Qəbizlik və gərginlik — tualetdə güc vermək əzələləri zəiflədir.
• Öskürək, ağır yük qaldırma — təkrarlanan təzyiq artımı.
• Hormonal vəziyyət — menopauzada selikli qişanın və əzələlərin vəziyyəti dəyişir.

Məşqlərin faydası kifayət etməzsə, həkim əlavə üsulları, məsələn, sidik kisəsi təlimini, pessarı və ya başqa müalicəni müzakirə edir. Doğuşdan sonra məşqlərə başlama vaxtını da həkim fərdi müəyyən edir. Davam edən və ya artan şikayətlər olarsa, təkrar qəbula gəlin. Məşqlər başa çatdıqdan sonra da qısa dəstəkləyici proqramı davam etdirmək nəticəni qorumağa kömək edir.

Xidmətin dəyəri məşqlərin həcmindən və pasiyentin vəziyyətindən asılı olaraq fərdi formalaşır. Əsas amillər:

• ginekoloq qəbulunun, müayinənin və ilkin qiymətləndirmənin həcmi;
• əlavə müayinələrin lazım olub-olmaması: sidik analizi, kiçik çanaq orqanlarının USM-i;
• düzgün texnikanın öyrədilməsi üçün ayrılan vaxt və görüşlərin sayı;
• proqramın uzunluğu və təkrar nəzarət qəbulları;
• şikayətin səbəbi, məsələn, doğuşdan sonrakı bərpa, sidik qaçırma və ya prolaps olması və bununla bağlı fərdi yanaşma.

İlk qəbuldan sonra həkim sizə proqramı, gözlənilən görüşlərin sayını və xərcləri izah edir. Qiymət siyahısı ilə aşağıda tanış ola bilərsiniz. Hər görüşün məqsədi əvvəlcədən izah edilir. Ev məşqləri üçün xüsusi avadanlıq çox vaxt tələb olunmur. Əlavə cihazlar və ya köməkçi vasitələr lazım olarsa, həkim bunu qəbulda ayrıca izah edir.

Çanaq dibi məşqlərinin ən çox rast gəlinən problemi — qadınların onları “etdiyini düşünməsi”, əslində isə düzgün əzələni sıxmamasıdır. Ona görə ilk görüşdə texnikanı yoxlamaq çox vacibdir və sonradan hər şey asanlaşır. Məşq planını gündəlik rejiminizə bağlayın, məsələn, diş fırçalayarkən və ya növbədə dayanarkən. Üç-dörd həftədən sonra dəyişiklik hiss etməsəniz, ruhdan düşməyin, bu halda qəbula qayıdın: texnikanı düzəldə və ya əlavə üsul seçə bilərik. Doğuşdan sonrakı bərpa dövründə özünüzü başqaları ilə müqayisə etməyin: əzələlərin güclənmə sürəti hər kəsdə fərqlidir.