Pessarın seçilməsi və qoyulması

Pessar vaginada oturaraq çanaq orqanlarına dəstək verir. Onun tətbiqi əsasən iki halda nəzərdən keçirilir:

• Çanaq orqanlarının enməsi (prolaps) — uşaqlığın, sidik kisəsinin və ya düz bağırsağın vaginaya doğru enməsi; ağırlıq, təzyiq hissi və ya vaginada “nəsə çıxır” hissi ilə özünü göstərir.
• Stress tipli sidik qaçırma — öskürək, gülüş və yük qaldırma zamanı sidik qaçması.

Pessar aşağıdakı hallarda xüsusilə faydalı ola bilər: cərrahi əməliyyat istəmirsinizsə, ümumi vəziyyətə görə əməliyyat məsləhət deyilsə, əməliyyat növbəsini gözləyirsinizsə və ya müvəqqəti həll lazımdırsa. Hamiləlik planlaşdırırsınızsa, bu barədə həkimə mütləq bildirin.

Aktiv infeksiya, vaginanın şiddətli yaraları və ya cihaza həssaslıq olduqda əvvəlcə bu məsələlər həll edilməlidir. Yaşlı qadınlarda selikli qişanın quruluğu varsa, həkim əvvəlcə yerli müalicə təyin edə bilər. Bu, pessarın rahat istifadəsinə və zədələnmələrin azalmasına kömək edir.

Qəbulda ginekoloq şikayətlərinizi, sidik və bağırsaq funksiyasını, cinsi fəaliyyəti, keçirilmiş əməliyyatları və doğuşları soruşur. Sonra ginekoloji müayinə aparılır, prolapsın dərəcəsi və vaginanın uzunluğu, eni qiymətləndirilir. Bəzən kiçik çanaq orqanlarının USM-i və sidik analizi də təyin edilir.

Pessarlar müxtəlif formalarda və ölçülərdə olur: üzük tipli, dayaq tipli və digər variantlar. Seçimə təsir edən amillər:

• prolapsın növü və dərəcəsi;
• vaginanın ölçüsü və selikli qişanın vəziyyəti;
• cinsi aktivlik və cihazı özünün çıxarıb-qoymaq istəyi;
• sidik qaçırmanın olub-olmaması.

Çox vaxt ilk cəhddə ölçü dəqiq tapılmır, sınaq pessarı qoyularaq rahatlıq və dayanıqlıq yoxlanılır. Ölçünün düzgünlüyü ən vacib şərtdir: pessar nə sıxmamalı, nə də düşməməlidir. Həkim sizə rahat oturub-durmağı, yeriməyi, əyilməyi və sidik ifrazını yoxlamağı təklif edir, yalnız bundan sonra seçim qəti qəbul olunur.

Pessarın yerləşdirilməsi adətən qısa vaxt çəkir və anesteziya tələb etmir. Həkim cihazı qatlayaraq vaginaya daxil edir, sonra o, yerində açılır. Prosedur zamanı yüngül təzyiq hissi ola bilər, kəskin ağrı isə gözlənilmir; narahatlıq olarsa, həkimə bildirin. Prosedur öncə sidik kisəsinin boşaldılması və rahat vəziyyətdə uzanmağı tələb edə bilər.

Qoyulduqdan sonra həkim aşağıdakıları yoxlayır:

• pessarın yerində sabit durduğunu;
• yeriyərkən, oturarkən və gərginlik zamanı narahatlıq olmadığını;
• sidik ifrazının çətinləşmədiyini.

Sizə pessarın gündəlik istifadə qaydası, çıxarılması və yenidən qoyulması imkanı barədə izah verilir. Bəzi qadınlar cihazı özləri idarə etməyi öyrənir, bəziləri isə vaxtaşırı həkim yanında dəyişdirir. İlk günlərdə yüngül hiss və ifrazatın bir qədər artması ola bilər; bu, adətən uyğunlaşma ilə keçir. Cihaz düzgün yerləşdirildikdə onu adətən hiss etmirsiniz. Narahatlıq davam edərsə, ölçüyə yenidən baxılır.

Pessar müntəzəm yoxlama tələb edir. Adətən ilk nəzarət qoyulmadan bir neçə həftə sonra planlaşdırılır, sonra isə həkimin təyin etdiyi aralıqlarla davam edilir. Hər nəzarətdə cihazın vəziyyəti və vaginanın selikli qişası yoxlanılır, lazım olduqda pessar çıxarılıb təmizlənir və ya yenisi ilə əvəz edilir.

Mümkün problemlər və nə etməli:

• ifrazatın artması və ya xoşagəlməz qoxu — əksər hallarda yerli müalicə və ya rejimin dəyişməsi kömək edir;
• qıcıqlanma, yara, yüngül qanlı ifrazat;
• pessarın düşməsi, yerində narahatlıq, sidik ifrazında çətinlik.

Bu hallarda növbəti nəzarəti gözləməyin, həkimə müraciət edin. Təmizlik və cinsi aktivlik qaydalarını həkim sizin pessar tipinizə görə izah edir. Şiddətli ağrı, ürəkbulanma, qızdırma və ya sidik saxlanması yaranarsa, gecikmədən tibbi yardıma müraciət edin, lazım gələrsə, 103 nömrəsinə zəng edin.

Xidmətin dəyəri hər pasiyent üçün fərdi formalaşır və əsasən bunlardan asılıdır:

• ginekoloq qəbulunun və müayinənin həcmi;
• ilkin diaqnostika: kiçik çanaq orqanlarının USM-i, sidik analizi və digər müayinələrin lazım olması;
• seçilmiş pessarın tipi və ölçüsü, həmçinin ölçü seçimi üçün lazım olan cəhdlərin sayı;
• qoyulma və pasiyentin cihazdan istifadəyə təlimatlandırılması;
• planlı nəzarət görüşlərinin və dəyişdirmələrin sayı.

Pessarın özü ayrıca qiymətləndirilir və xidmətə daxil olmaya bilər, hər bir tip üçün qiymət fərqli ola bilər. Dəqiq məbləği həkim müayinədən sonra izah edir və seçim üçün sizə vaxt verir. Eyni pessar tipinin müxtəlif ölçüləri ola bildiyi üçün əvvəlcədən yekun rəqəm demək mümkün deyil. Qiymət siyahısı ilə aşağıda tanış ola bilərsiniz, uzunmüddətli istifadədə isə nəzarət xərclərini də planlaşdırmaq faydalıdır. Ölçü uyğun gəlməzsə, dəyişdirmə də əlavə xərc yarada bilər.

Pessar çox vaxt “son çarə” kimi qəbul edilir, əslində o, əməliyyatdan əvvəl sınanmalı təhlükəsiz və effektiv seçimlərdən biridir. Əsas şərt — düzgün ölçü və mütəmadi nəzarətdir. Yeni pessar qoyulandan sonra bir neçə gün uyğunlaşma ola bilər, amma davamlı ağrı, qanaxma və ya sidik ifrazında çətinlik normal deyil. Cihazı özbaşına uzun müddət çıxarmadan saxlamayın: nəzarət görüşlərini buraxmamaq selikli qişanın zədələnməsinin qarşısını alır.