Melanomada əməliyyat dərinin bədxassəli piqment şişinin sağlam dəri sərhədi və altındakı toxumalarla birlikdə geniş kəsilib çıxarılmasıdır. Melanoma aqressiv gedir və erkən mərhələdə çox kiçik görünə bilər, vaxtında aparılan əməliyyat isə çox vaxt tam sağalma verir. Müdaxilə açıq üsulla, lazım olduqda gözətçi limfa düyününün biopsiyası ilə birlikdə aparılır.
- Giriş
- Açıq
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 1–2 saat
- Stasionarda
- 1–5 gün
- Bərpa
- 2–4 həftə
- Qiymət
- 1 500 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- melanomanın geniş eksiziyası
- melanomanın çıxarılması
- sentinel limfa düyünü biopsiyası
- limfodisseksiya
- dəri melanomasının cərrahi müalicəsi
Əməliyyatın təsviri
Melanoma piqment hüceyrələrindən — melanositlərdən inkişaf edən bədxassəli şişdir və ən çox dəridə yaranır. Bəzən o, köhnə xalın dəyişməsi ilə başlayır. Xarici əlamətlər cüzi olduqda belə şiş hüceyrələri limfa və qan yolu ilə yayıla bilər, ona görə diaqnoz və müalicə gecikdirilməməlidir.
Əməliyyatın məqsədi şişi sağlam dəri sərhədi ilə, altındakı toxumalarla birlikdə tam çıxarmaq və yerli residivin qarşısını almaqdır. Kəsiyin genişliyi şişin qalınlığına görə seçilir. Sentinel, yəni gözətçi limfa düyünü — şişdən limfa axınının ilk çatdığı düyündür; onun yoxlanılması xəstəliyin yayılıb-yayılmadığını göstərir.
Müdaxilənin variantları:
- Geniş eksiziya — şiş sağlam toxuma sərhədi ilə çıxarılır, yara tikilir və ya dəri plastikası aparılır;
- Sentinel limfa düyünü biopsiyası — gözətçi düyün tapılıb müayinə üçün götürülür;
- Limfodisseksiya — limfa düyünlərinin klinik olaraq aşkar zədələnməsində regionar düyünlər çıxarılır;
- Metastazların çıxarılması — tək ikincili ocaqlarda, seçilmiş hallarda.
Əməliyyatın nəticəsi
Melanomanın erkən mərhələdə çıxarılması əksər pasiyentlərdə tam sağalma verir. Yerli yayılmada əməliyyat residivsiz dövrü uzadır, gec mərhələlərdə isə sistem terapiyası ilə birlikdə xəstəliyə nəzarəti yaxşılaşdırır.
Çıxarılan şiş və gözətçi düyün histoloji müayinəyə göndərilir: şişin qalınlığı, kəsik sərhədləri və düyünlərin vəziyyəti mərhələni müəyyən edir. Lazım olduqda molekulyar test də aparılır və onun əsasında immunoterapiya və ya hədəf terapiya seçilir. Kəsik yerində tədricən çapıq formalaşır.
Üstünlüklər
Melanomanın lokal mərhələlərində geniş kəsilib çıxarılma əsas müalicə üsuludur.
-
Sentinel düyün biopsiyası
Gözətçi limfa düyününün yoxlanılması bütün düyünlərin lazımsız çıxarılmasından qaçmağa imkan verir.
-
Dəqiq mərhələ
Çıxarılmış şişin qalınlığı və histologiyası sonrakı müşahidəni və dərman terapiyası ehtiyacını müəyyən edir.
-
Qısa stasionar
Müdaxilənin həcmindən asılı olaraq stasionarda adətən 1–5 gün qalırsınız.
Göstərişlər
Melanomanın cərrahi çıxarılması müalicənin əsas mərhələsidir. Əməliyyat bu hallarda aparılır:
- biopsiya ilə təsdiqlənmiş dəri melanoması;
- melanomaya şübhəli xal və ya piqment ləkəsi — diaqnostik eksiziya üçün;
- limfa düyünlərinin klinik olaraq aşkar zədələnməsi — limfodisseksiya;
- tək uzaq metastazlar — sistem terapiyası ilə birlikdə, konsiliumun qərarı ilə.
Uzaq metastazlarda (IV mərhələ) əsas müalicə immun yoxlama nöqtəsi inhibitorları və hədəf terapiyadır.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Melanoma şübhəsi və ya təsdiqi olduqda yalnız müşahidə ilə kifayətlənmək və ya kremlərlə müalicə etmək olmaz: əsas müalicə əməliyyatdır. Seçimlər cərrahiyyənin daxilindədir: kəsiyin eni, yara dərisinin yerində bağlanması və ya dəri köçürülməsi, gözətçi limfa düyününün götürülməsi və lazım olduqda limfa düyünlərinin tam çıxarılması. Dərman müalicəsi (immun və hədəf terapiya) əməliyyatı əvəz etmir, mərhələdən asılı olaraq ona əlavə edilir.
Əməliyyatın həcmini cərrah müayinədən sonra seçir: şişin qalınlığı və yeri, histoloji nəticə, limfa düyünlərinin vəziyyəti, yaşınız və ümumi vəziyyətiniz nəzərə alınır. Seçim sizinlə müzakirə olunur.
Əks göstərişlər
Şübhəli piqment törəməsini lazerlə və ya digər destruktiv üsullarla yandırmaq olmaz: histoloji müayinə üçün o, yalnız cərrahi yolla kəsilib çıxarılır.
Mütləq əks göstərişlər
- ağır ümumi vəziyyət, ürək, tənəffüs, böyrək və ya qaraciyər çatışmazlığının dekompensasiyası;
- planlaşdırılan anesteziyanın mümkün olmaması.
Nisbi əks göstərişlər
- kəskin infeksiyalar, xroniki xəstəliklərin kəskinləşməsi;
- laxtalanma pozğunluqları, qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu;
- əməliyyat sahəsində dəri infeksiyası və ya iltihabı;
- yerli anestetiklərə allergiya;
- uzaq metastazlar — əməliyyatın mənası konsiliumda həll edilir.
Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Hər cərrahi əməliyyat və anesteziya müəyyən risk daşıyır. Komanda onları azaltmaq üçün əvvəlcədən hazırlıq görür.
- qanaxma
- yara nahiyəsində infeksiya
- ayaq damarlarında tromb əmələ gəlməsi (böyük müdaxilələrdə)
- anesteziyaya qarşı reaksiya
- yaranın gec sağalması və ya kənarlarının ayrılması, köçürülmüş dəri parçasının tutulmaması
- çapıq, əməliyyat nahiyəsində keyimə
- limfa düyünləri çıxarıldıqda maye yığılması (seroma) və qolun və ya ayağın şişməsi (limfedema)
- melanomanın həmin yerdə və ya limfa yollarında sonradan təkrarlanması — buna görə dermatoloq və onkoloq nəzarəti vacibdir
Fərdi riski artıran amillər: siqaret çəkmək, artıq çəki, diabet, damar xəstəlikləri, qanı durulaşdıran dərmanlar, yaş. Bunları həkim əməliyyatdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 3–5 gün
Dermatoskopiya, limfa düyünlərinin USM-i, KT, analizlər və EKQ lazımdır.
-
Əməliyyat 1–2 saat
Ümumi və ya yerli anesteziya altında geniş kəsiklə aparılır.
-
Bərpa 2–4 həftə
Stasionarda 1–5 gün qalırsınız, tikişlər 10–14 gündən sonra götürülür.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada cərrah şişi dermatoskopiya ilə qiymətləndirir və müayinə planı təyin edir:
- regionar limfa düyünlərinin USM-i, lazım olduqda düyünün biopsiyası;
- daxili orqanların USM-i, döş qəfəsinin KT-si, göstəriş olduqda MRT;
- qanın ümumi və biokimyəvi analizi, koaquloqramma, qanla ötürülən infeksiyalara analizlər;
- EKQ, terapevt və anestezioloq baxışı.
Ümumi anesteziya planlaşdırılırsa, əməliyyatdan 6–8 saat əvvəl yemək olmaz. Qanı durulaşdıran və şəkər salan dərmanların qəbulunu həkimlə razılaşdırın. Əməliyyat sahəsini özünüz qırxmayın və kremlə işləməyin.
Əməliyyat necə aparılır
- Gözətçi düyünün işarələnməsi. Sentinel biopsiya planlaşdırılıbsa, əməliyyatdan əvvəl şişin ətrafına xüsusi maddə yeridilir ki, düyün tapılsın.
- Anesteziya. Əməliyyat ümumi anesteziya altında, kiçik müdaxilələrdə yerli anesteziya ilə aparılır.
- Geniş eksiziya. Cərrah şişi sağlam dəri sərhədi və altındakı toxumalarla birlikdə kəsir.
- Limfa düyünləri. Gözətçi düyün ayrıca kiçik kəsikdən götürülür; düyünlər klinik olaraq zədələnibsə, limfodisseksiya aparılır.
- Tamamlama. Yara tikilir, böyük defektdə yerli dəri plastikası edilir.
Əməliyyat adətən 1–2 saat çəkir. Gözətçi düyündə yalnız mikrometastaz aşkarlanarsa, çox vaxt bütün düyünlər çıxarılmır: USM ilə müşahidə və dərman terapiyası seçilir.
Stasionarda qalma
Adətən 1–5 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir, müdaxilənin həcmindən asılıdır. Əməliyyat adətən ümumi anesteziya altında, kiçik ocaqlarda isə yerli keyitmə ilə aparılır. Palatada ağrı və yara vəziyyəti izlənilir, ağrıkəsici verilir. Yara sarğılıdır, limfa düyünləri çıxarılıbsa, nazik drenaj borusu qala bilər.
Dəri köçürülübsə, həmin nahiyə bir neçə gün hərəkətsiz saxlanılır. Ağrı nəzarətdədirsə, yara qaydasındadırsa və gəzə bilirsinizsə, evə buraxılırsınız. Çıxarkən sarğı qaydası, tikişlərin götürülməsi vaxtı və nəzarət müayinələri barədə yazılı tövsiyələr verilir.
Bərpa dövrü
Stasionarda müdaxilənin həcmindən asılı olaraq 1–5 gün qalırsınız, ağrıkəsici və infeksiya profilaktikası aparılır. Tikişlər adətən 10–14 gündən sonra götürülür.
- yara sağalana qədər onu islatmayın, sarğını həkimin göstərdiyi kimi dəyişin;
- 2–3 həftə əməliyyat nahiyəsini gərginləşdirən hərəkətlərdən və idmandan çəkinin;
- limfodisseksiyadan sonra ətrafı qaldırılmış vəziyyətdə saxlayın, lazım olduqda kompressiya geyimi geyinin;
- çapığı ən azı bir il günəşdən qoruyun;
- siqareti tərgidin.
Sonrakı illərdə onkoloqda müntəzəm nəzarət müayinəsindən keçirsiniz.
Yadda saxla!
Melanoma keçirmiş insanda yeni melanomanın yaranma riski artır. Ayda bir dəfə bütün bədəninizi, o cümlədən baş dərisini, ovucları və ayaq altını güzgü qarşısında yoxlayın. Ailə üzvlərinizə də dermatoloq baxışı tövsiyə edin.
- Xalın ölçüsü, forması, rəngi dəyişərsə və ya qanayarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Çapığın yanında və ya limfa düyünləri nahiyəsində yeni düyün hiss etsəniz, gecikmədən həkimə gəlin.
- Solyaridən istifadə etməyin, SPF 50 kremi hər gün tətbiq edin.
Qiymət cədvəli
- Melanomada əməliyyatlar 1 500 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Melanoma sağlam toxuma sərhədi ilə çıxarıldığı üçün kəsik xalın özündən xeyli uzun olur. Cərrah kəsiyi dəri xətləri boyunca planlaşdırır və kosmetik tikiş qoyur. Çapıq bir il ərzində açılır və daha az nəzərə çarpır.
Bu müayinə şişə ən yaxın limfa düyünündə bədxassəli hüceyrə olub-olmadığını göstərir. Düyün təmizdirsə, digər düyünlərə toxunulmur. Nəticə mərhələni dəqiqləşdirir və əlavə müalicə ehtiyacını müəyyən edir.
Melanomaya şübhəli xalı lazerlə və ya yandırmaqla götürmək olmaz. Bu zaman toxuma məhv olur və histoloji müayinə mümkün olmur, diaqnoz gecikir. Şübhəli törəmə yalnız cərrahi yolla kəsilir.
Kiçik eksiziyadan sonra ofis işinə bir neçə gündən, limfodisseksiyadan sonra isə 2–4 həftədən sonra qayıtmaq olar. Fiziki iş üçün yara tam sağalmalıdır. Dəqiq müddəti nəzarət baxışında həkim deyir.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Effektiv kombinasiya: cərrahiyyə + hipertermokimyaterapiya
Klinikanın onkocərrah həkimləri cərrahi üsulların qarındaxili hipertermokimyaterapiya ( Xaypek (HIPEC) ) ilə birləşdirilməsindən istifadə edərək pasiyentlərin həyatını xilas…
İstiqamət: Onkocərrahiyyə
Haypek (HIPEC)
Bəzi onkoloji xəstəliklərin nəticəsi olan peritoneal karsinomatozun müalicəsi üçün bizim Onkomərkəzimizdə qabaqcıl Haypek (HIPEC) üsulu - hipertermik intraperitoneal…
İstiqamət: Onkocərrahiyyə
Melanoma: dərinin ən aqressiv xərçəngi və onun əsas növləri
Melanomanın ən geniş yayılmış bir neçə növü ayırd edilir: səthi, düyünlü və lentiqo-melanoma. Onların hər biri öz xüsusiyyətləri…
İstiqamət: Onkodermatologiya
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
