Prostat vəzinin xərçəngində əməliyyat (radikal prostatektomiya) vəzin bədxassəli şişlə birlikdə tam çıxarılmasıdır. Yerli xərçəngdə bu, xəstəliyi tam aradan qaldırmağa, aqressiv formalarda isə şişin yayılmasını ləngitməyə imkan verir. Əməliyyat ümumi narkoz altında, çox vaxt qarın divarındakı bir neçə deşikdən laparoskopik, bəzən isə açıq üsulla aparılır.
- Giriş
- Laparoskopik
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 2–4 saat
- Stasionarda
- 1–5 gün
- Bərpa
- 4–6 həftə
- Qiymət
- 5 000 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- radikal prostatektomiya
- laparoskopik prostatektomiya
- prostatın çıxarılması
- prostat xərçənginin cərrahi müalicəsi
- retropubik prostatektomiya
- Prostatectomia radicalis
Əməliyyatın təsviri
Prostat vəzi sidik kisəsinin altında yerləşir və uretranı əhatə edir. Prostat xərçənginin gedişi şişin histoloji növündən asılıdır: bəzi şişlər illərlə yavaş böyüyür və vəzdən kənara çıxmır, digərləri isə aqressiv olur və erkən metastaz verir. Ona görə müalicə kompleks planlaşdırılır, cərrahiyyə isə onun əsas üsullarından biridir.
Radikal prostatektomiyada prostat vəzi toxum qabarcıqları ilə birlikdə çıxarılır, sonra sidik kisəsi uretraya tikilir. Göstəriş olduqda çanaq limfa düyünləri də götürülür. Müdaxilənin həcmi şişin yayılmasına görə seçilir, ətraf toxumaları — sidik saxlamaya və ereksiyaya cavabdeh strukturları mümkün qədər qorumağa çalışılır.
Əməliyyatın variantları:
- Laparoskopik prostatektomiya — qarın divarındakı bir neçə deşikdən kamera və alətlərlə aparılır, vəzi lazer və ya elektrokoaqulyasiya ilə ayrılır;
- Açıq prostatektomiya — qasıqüstü nahiyədə kəsiklə aparılır; daha travmatikdir, lakin ətraf toxumaları birbaşa yoxlamağa və lazım olduqda eyni anda çıxarmağa imkan verir.
Əməliyyatın nəticəsi
Erkən mərhələdə aparılan radikal prostatektomiya çox vaxt tam sağalma verir. Yerli yayılmış xəstəlikdə əməliyyat irəliləməni dayandırır və ya ləngidir.
Çıxarılan vəz tam histoloji müayinədən keçir: şişin dərəcəsi, kapsuldan çıxıb-çıxmadığı, kəsik kənarları və limfa düyünlərinin vəziyyəti dəqiqləşdirilir. Əməliyyatdan bir neçə həftə sonra PSA demək olar ki, sıfıra enməlidir. Sonrakı illərdə PSA müntəzəm yoxlanılır; onun yüksəlməsi əlavə şüa və ya hormonal müalicə tələb edə bilər.
Üstünlüklər
Açıq prostatektomiya ilə müqayisədə laparoskopik üsul daha az travmatikdir.
-
Bir neçə deşik
Prostata giriş qarın divarındakı bir neçə deşikdən yaradılır, böyük kəsik edilmir.
-
Daha az qan itkisi
Damarlar vəzi çıxarılarkən eyni anda koaqulyasiya olunur, qan itkisi adətən açıq əməliyyatdan az olur.
-
Qısa stasionar
Əməliyyatdan sonra stasionarda adətən 1–5 gün qalırsınız.
-
Dəqiq mərhələ
Çıxarılmış vəzin tam histoloji müayinəsi şişin yayılmasını və sonrakı müşahidə planını müəyyən edir.
Göstərişlər
Əməliyyat əsasən aşağıdakı hallarda tövsiyə olunur:
- biopsiya ilə təsdiqlənmiş, vəz hüdudlarında olan prostat xərçəngi;
- orta və yüksək riskli şiş, ümumi vəziyyət əməliyyata imkan verir;
- yerli yayılmış xərçəng — kombinə müalicənin bir hissəsi kimi;
- aktiv müşahidə zamanı şişin irəliləməsi.
Aşağı riskli kiçik şişlərdə aktiv müşahidə və ya şüa terapiyası da alternativ ola bilər. Aqressiv formalarda əsas ocağın çıxarılması xəstəliyin irəliləməsini ləngidir, lakin əlavə müalicə üsulları tələb olunur.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Aşağı riskli, yavaş böyüyən prostat xərçənginin bəzi növlərində dərhal müalicə əvəzinə aktiv izləmə seçilə bilər: PSA, MRT və nümunələr müntəzəm yoxlanılır. Yaşlı və ya ağır xəstəliyi olan kişilərdə ehtiyatlı müşahidə də məqbuldur. Radikal alternativlər: xarici və ya daxili (brakiterapiya) şüa terapiyası, hormonal müalicə, seçilmiş hallarda fokal üsullar.
Əməliyyat laparoskopik və ya açıq aparıla bilər. Üsulu uroloq və onkoloq müayinədən sonra seçir: şişin riskli qrupu və yayılması, yaşınız, ümumi vəziyyətiniz, sidik saxlama və ereksiya funksiyalarının indiki vəziyyəti nəzərə alınır. Seçim sizinlə müzakirə olunur.
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- ağır ümumi vəziyyət, ürək, tənəffüs, böyrək və ya qaraciyər çatışmazlığının dekompensasiyası, ümumi anesteziyanın mümkün olmaması;
- uzaq metastazlar — bu halda əsas müalicə hormonal və dərman terapiyasıdır.
Nisbi əks göstərişlər
- kəskin infeksiyalar, o cümlədən sidik yollarının, xroniki xəstəliklərin kəskinləşməsi;
- laxtalanma pozğunluqları, qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu;
- ağır yanaşı xəstəliklər — aşağı riskli şişdə aktiv müşahidə və ya şüa terapiyası seçilə bilər;
- biopsiyadan sonrakı ilk həftələr — toxumaların sakitləşməsi gözlənilir;
- laparoskopiya üçün: ağır ürək-ağciyər çatışmazlığı, qarın boşluğunda geniş bitişmələr.
Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Hər cərrahi əməliyyat və anesteziya müəyyən risk daşıyır. Komanda onları azaltmaq üçün əvvəlcədən hazırlıq görür.
- qanaxma
- yara nahiyəsində infeksiya
- ayaq damarlarında tromb əmələ gəlməsi
- anesteziyaya qarşı reaksiya
- sidik saxlaya bilməmə — əksər kişilərdə müvəqqətidir və çanaq dibi məşqləri ilə azalır, bəzən davam edə bilər
- ereksiyanın zəifləməsi — sinirləri qorumaq cəhdinə baxmayaraq ola bilər
- sperma ifrazının olmaması (orqazm saxlanıla bilər) və sonsuzluq
- sidik kisəsi ilə uretra birləşmə yerində daralma
- limfa düyünləri çıxarıldıqda limfa yığılması (limfokista)
- qasıq yırtığı
- şişin sonradan təkrarlanması — PSA ilə nəzarət aparılır
Fərdi riski artıran amillər: siqaret çəkmək, artıq çəki, diabet, ürək və ağciyər xəstəlikləri, yaş, prostatın iri ölçüsü, əvvəlki çanaq əməliyyatları. Bunları həkim əməliyyatdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 5–7 gün
PSA, biopsiya, kiçik çanağın MRT-si, analizlər, EKQ və anestezioloq baxışı lazımdır.
-
Əməliyyat 2–4 saat
Ümumi narkoz altında laparoskopik və ya açıq üsulla aparılır.
-
Bərpa 4–6 həftə
Stasionarda 1–5 gün qalırsınız, kateter 7–14 gündən sonra çıxarılır.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada uroloq şişin riskini və yayılmasını qiymətləndirmək üçün müayinələr təyin edir:
- PSA, biopsiyanın nəticəsi;
- kiçik çanağın MRT-si, göstəriş olduqda KT və sümük sintiqrafiyası;
- qanın ümumi və biokimyəvi analizi, sidik analizi, koaquloqramma, qan qrupu və rezus-faktor;
- İİV, sifilis və hepatitlərə analizlər;
- flüoroqrafiya, qarın boşluğunun USM-i, EKQ;
- terapevt və anestezioloq baxışı, lazım olduqda digər mütəxəssislər.
Əməliyyatdan 8 saat əvvəl yemək olmaz, ərəfədə bağırsaq təmizlənir. Qanı durulaşdıran və şəkər salan dərmanları həkimlə razılaşdırın. Çanaq dibi əzələləri üçün məşqləri əməliyyatdan əvvəl öyrənmək bərpanı asanlaşdırır.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Əməliyyat ümumi narkoz altında aparılır.
- Giriş. Laparoskopiyada qarnın ön divarında bir neçə deşik açılır, açıq üsulda qasıqüstü nahiyədə kəsik edilir.
- Vəzin ayrılması. Cərrah prostatı toxum qabarcıqları ilə birlikdə ayırır, damarlar eyni anda koaqulyasiya edilir. Mümkün olduqda ereksiyaya cavabdeh sinirlər saxlanılır.
- Limfa düyünləri. Göstəriş olduqda çanaq limfa düyünləri çıxarılır.
- Bərpa. Sidik kisəsinin boynu uretraya tikilir, uretraya kateter qoyulur.
- Tamamlama. Drenaj qoyulur, deşiklər və ya kəsik tikilir.
Əməliyyat adətən 2–4 saat çəkir. Sidik kateteri təxminən 7–14 gün saxlanılır.
Stasionarda qalma
Adətən 1–5 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir. Əməliyyat ümumi anesteziya altında laparoskopik aparılır. Sonra palatada nəbz, təzyiq, ağrı və sidiyin rəngi izlənilir, ağrıkəsici verilir. Sidik kateteri qoyulur və evə də onunla çıxa bilərsiniz; qarında nazik drenaj borusu ola bilər.
Ertəsi gün yataqdan qalxmağa və yeriməyə başlayırsınız, qida maye ilə başlayıb tədricən adiləşir. Ağrı nəzarətdədirsə, qidalanırsınızsa, gəzə bilirsinizsə və drenaj çıxarılıbsa, evə buraxılırsınız. Çıxarkən kateterə qulluq, çanaq dibi məşqləri və nəzarət baxışının vaxtı barədə yazılı tövsiyələr verilir.
Bərpa dövrü
Stasionarda 1–5 gün qalırsınız, ağırlaşmaların profilaktikası üçün dərman alırsınız. Evdə müalicə davam edir, kateter nəzarət baxışında çıxarılır.
- 4–6 həftə ağır əşya qaldırmayın və gərgin fiziki yükdən çəkinin;
- 4–6 həftə cinsi əlaqədən çəkinin;
- çox gəzin, reabilitoloqun göstərdiyi çanaq dibi məşqlərini hər gün edin;
- qəbizliyə yol verməyin, pəhrizə riayət edin;
- kateter çıxarıldıqdan sonra bir müddət sidik tutan qasqadan istifadə edin.
Çox pasiyentdə əməliyyatdan sonra potensiya pozulur. Tövsiyələrə dəqiq əməl etmək və xüsusi müalicə zamanla cinsi funksiyanı bərpa etməyə kömək edir.
Yadda saxla!
Kateter çıxarıldıqdan sonra sidiyi saxlamaqda çətinlik çox vaxt müvəqqətidir və məşqlərlə aylar ərzində azalır. Səbirli olun və çanaq dibi məşqlərini tərk etməyin. PSA nəzarətini isə illərlə davam etdirmək lazımdır.
- Kateter tıxanarsa, sidik axmırsa və ya yüksək hərarət varsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Ayaqda şişkinlik və ağrı, nəfəs darlığı yaranarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- PSA yenidən yüksələrsə, növbəti addımları uroloqla gecikdirmədən müzakirə edin.
Qiymət cədvəli
- Prostat vəzinin xərçəngində əməliyyat 5 000 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Kateter çıxarıldıqdan sonra ilk həftələrdə sidik sızması tez-tez olur. Əksər kişilərdə çanaq dibi məşqləri ilə bir neçə ay ərzində sidik saxlama bərpa olunur. Uzun sürən hallarda əlavə müalicə üsulları var.
Bu, şişin yerindən, sinirlərin saxlanıb-saxlanmamasından, yaşınızdan və əməliyyatdan əvvəlki potensiyadan asılıdır. Çox pasiyentdə əvvəlcə ereksiya zəifləyir, bərpa bir neçə ay–il çəkə bilər. Dərmanlar və digər üsullar bu prosesə kömək edir.
Xeyr. Aşağı riskli, yavaş böyüyən şişdə aktiv müşahidə və ya şüa terapiyası seçilə bilər. Uzaq metastazlarda isə əsas müalicə hormonal və dərman terapiyasıdır. Taktikanı uroloq və onkoloq birgə müəyyən edir.
Prostat və toxum qabarcıqları çıxarıldıqdan sonra eyakulyasiya olmur və təbii yolla mayalanma mümkün deyil. Gələcəkdə uşaq istəyirsinizsə, əməliyyatdan əvvəl spermanın dondurulmasını həkimlə müzakirə edin.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Effektiv kombinasiya: cərrahiyyə + hipertermokimyaterapiya
Klinikanın onkocərrah həkimləri cərrahi üsulların qarındaxili hipertermokimyaterapiya ( Xaypek (HIPEC) ) ilə birləşdirilməsindən istifadə edərək pasiyentlərin həyatını xilas…
İstiqamət: Onkocərrahiyyə
Böyrək şişinin inkişafının risk amilləri
Aparılan çoxsaylı tədqiqatlara baxmayaraq, böyrək xərçənginin yaranmasının bilavasitə səbəbləri hələ də aydınlaşdırılmamış qalır. Lakin şişin inkişaf ehtimalının artması…
İstiqamət: Onkourologiya
Haypek (HIPEC)
Bəzi onkoloji xəstəliklərin nəticəsi olan peritoneal karsinomatozun müalicəsi üçün bizim Onkomərkəzimizdə qabaqcıl Haypek (HIPEC) üsulu - hipertermik intraperitoneal…
İstiqamət: Onkocərrahiyyə
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
