Zərbə və ya yıxılma nəticəsində diş qırıla, yerindən tərpənə və ya tamamilə çıxa bilər. Çıxmış daimi dişi bəzən yerinə qaytarmaq mümkündür, amma bunun üçün onu düzgün saxlamaq və mümkün qədər tez stomatoloqa müraciət etmək vacibdir.
Əlamətlər
- Dişin bir hissəsinin qırılması, iti kənar
- Dişin tərpənməsi və ya yerindən sürüşməsi
- Dişin yuvadan tamamilə çıxması
- Diş ətindən qanaxma, ağrı
- Soyuq və ya istiyə həssaslıq
Nə etməli
-
Qanaxmanı dayandırın
Diş yuvasına və ya diş ətinə təmiz bint və ya salfet qoyub dişləri yüngülcə sıxmağı xahiş edin.
-
Çıxmış dişi tacından tutun
Dişi yalnız tac hissəsindən (ağızda görünən hissə) tutun, kökünə toxunmayın.
-
Lazım olsa, yüngülcə yaxalayın
Diş çirklidirsə, onu süd və ya duzlu su ilə qısa müddət yaxalayın. Ovuşdurmayın, silməyin.
-
Mümkünsə, yerinə qoyun
Daimi dişi yuvaya düz istiqamətdə ehtiyatla geri qoymaq olar, sonra dişləri salfetə yüngülcə sıxaraq saxlamaq lazımdır. Bunu bacarmırsınızsa, dişi südə qoyun və ya ağızda yanaq ilə diş arasında saxlayın (uşaqda yox — uda bilər).
-
Təcili stomatoloqa müraciət edin
Mümkün qədər tez, ideal halda zədədən sonrakı ilk saat ərzində stomatoloqa çatın. Qırılmış dişin parçasını da götürün.
Nə etmək olmaz
- Dişin kökünə toxunmayın, onu silməyin və fırçalamayın
- Dişi quru saxlamayın və ya kağıza büküb aparmayın
- Dişi təmiz suda uzun müddət saxlamayın
- Süd dişini yerinə qoymayın — daimi dişin rüşeyminə zərər verə bilər
Nə vaxt 103-ə zəng etməli
103-ə zəng edin, əgər diş travması ilə yanaşı:
- huşun itməsi, qusma, güclü baş ağrısı var — baş travması şübhəsi;
- çənə deformasiya olub, ağız açılmır və ya bağlanmır;
- güclü qanaxma dayanmır;
- çıxmış diş tapılmır və udulmuş və ya nəfəs yoluna düşmüş ola bilər, nəfəs darlığı var.
Uşaqlarda
Uşaqlarda süd dişinin çıxması zamanı onu yerinə qoymaq olmaz. Ağızda qanaxmanı dayandırın və uşağı stomatoloqa göstərin — altdakı daimi dişin rüşeyminin zədələnmədiyini yoxlamaq lazımdır. Uşağın daimi dişi çıxıbsa, böyüklərdə olduğu kimi kömək edin, amma dişi uşağın ağzında saxlamayın.
Tez-tez verilən suallar
Ən yaxşısı onu dərhal yerinə qoymaqdır. Bu mümkün deyilsə — südə qoyun. Süd olmadıqda dişi zərərçəkənin özünün tüpürcəyində (məsələn, kiçik qabda) saxlamaq olar. Dişin quruması onun yerinə bitişmə şansını azaldır.
Bəli, amma təcili deyil. Stomatoloq dişin sinirinin zədələnmədiyini yoxlayacaq və qırılmış hissəni bərpa edəcək. İti kənar dili və yanağı zədələyə bilər.
