Follikulometriya: bir USM yumurtlamanı göstərirmi?

Follikullar, uşaqlığın daxili qatı və seçilmiş hallarda yumurtlamaya uyğun dəyişikliklər qiymətləndirilir. Görüntünün mənası dövrün gününə və əvvəlki müayinə ilə müqayisəyə bağlıdır. Bir ölçü rəqəmi yumurtanın keyfiyyətini, borunun açıq olduğunu və hamiləliyin mütləq baş verəcəyini göstərmir.

Həkimdən hesabatda hansı məlumatın təsdiqləndiyini soruşun. “Dominant follikul var” ilə “yumurtlama artıq olub” eyni ifadə deyil. Nəticəni təqvim tətbiqinin verdiyi günlə müqayisə edərkən dövrün dəyişə bildiyini nəzərə alın. Tətbiq hesablaması görüntüləmə diaqnozu deyil.

Xeyr. Dövrün uzunluğu, nizamsızlıq və istifadə edilən müalicə müayinə vaxtını dəyişir. Hamıya eyni gün və eyni sayda USM təyin etmək düzgün deyil. İlk görüşdə növbəti baxışın vaxtını dəqiqləşdirin; özbaşına gecikdirmək həmin dövr üçün məlumatı natamam edə bilər.

Son aybaşının ilk gününü, qanaxma qaydasını və qəbul etdiyiniz preparatları qeyd edin. Ovulyasiya stimulyasiyası aparılırsa, dozanı USM nəticəsinə baxaraq özünüz dəyişməyin. Monitorinq nəticələri dərmanın təhlükəsiz və məqsədli istifadəsi üçün komanda tərəfindən qiymətləndirilməlidir.

Seçilmiş hallarda progesteron kimi göstərici yumurtlama barədə əlavə məlumat verə bilər. Vaxt adətən növbəti gözlənilən aybaşıya uyğun seçilir; bütün qadınlar üçün eyni “21-ci gün” qaydası düzgün deyil. Bir progesteron nəticəsi də bütün reproduktiv vəziyyəti izah etmir.

Follikulometriya sperma analizi və boru qiymətləndirilməsinin əvəzi deyil. Follikulun inkişafı normal görünəndə hamiləlik alınmırsa, digər amillər nəzərdən keçirilir. Müayinənin cütlüyün ümumi planında yerini soruşmaq təkrarlanan, məqsədsiz dövrlərin qarşısını almağa kömək edir.

Bu dövrdə nəyi öyrənəcəyinizi, neçə baxışın ehtimal olunduğunu və nəticənin hansı qərara təsir edəcəyini danışın. İş və səfər planınız varsa, əvvəlcədən deyin. Dərman fonunda şişkinlik və ya güclü yeni ağrı yaranarsa, bunu sadəcə follikul böyüməsi sayıb gözləməyin; komanda ilə əlaqə saxlayın.

Ultrasəsin vaginal və ya qarınüstü aparılması hazırlıq qaydasını dəyişə bilər. Sidik kisəsinin dolu olması kimi tələbləri klinikadan alın. Əvvəlki müayinələr ağrılı olubsa, bunu əvvəlcədən bildirin və prosedurun izahını istəyin.

Follikulometriya cədvəlində hər baxışın hansı suala cavab verəcəyini soruşun. Bir görüşdə inkişaf, başqa görüşdə sonrakı dəyişiklik qiymətləndirilə bilər. Eyni rəqəmin günlər ərzində təkrarı ilə bir dəfə ölçülməsi eyni məlumat deyil. Hesabatları tarix sırası ilə saxlayın.

Dərman qəbul edilən dövrdə nəzarət planını özünüz dəyişməyin. Qrafikin iş və səfər planınıza uyğun gəlmədiyini əvvəlcədən deyin. Komanda hansı vaxtın dəyişdirilə biləcəyini, hansının isə həmin dövr üçün vacib olduğunu izah edə bilər.

Yumurtlama barədə məlumat alındıqdan sonra başqa hansı sualın qaldığını soruşun. Eyni prosesi məqsədsiz təkrarlamaq bütün reproduktiv amilləri araşdırmır. Müayinənin davam etməsi ilə müalicənin dəyişməsi ayrı qərar olaraq izah edilməlidir.

Follikulometriya hər qadına deyil, konkret sual olduqda məqsədəuyğundur. Ən çox aşağıdakı vəziyyətlərdə müzakirə olunur:

• aybaşı nizamsızdır və yumurtlamanın nə zaman olduğunu təxmin etmək çətindir;
• bir il və ya daha çox müddət hamiləlik planlanır, lakin nəticə yoxdur (35 yaşdan sonra bu müddət daha qısa götürülə bilər);
• yumurtlamanı dəstəkləyən müalicə aparılır və cavab izlənməlidir;
• inseminasiya və ya digər köməkçi reproduktiv üsul üçün vaxt seçilir.

Dövrü nizamlı olan və hələ yeni cəhd edən cütlük üçün çox vaxt əvvəlcə sadə müşahidə kifayət edir. Müayinənin sizin vəziyyətinizdə lazım olub-olmadığını həkimlə dəqiqləşdirin.

• Son aybaşının ilk gününü və dövrün adətən neçə gün çəkdiyini yazın.
• Qəbul etdiyiniz dərman və əlavələrin siyahısını gətirin.
• Əvvəlki ultrasəs və hormon analizi cavablarını tarix sırası ilə düzün.
• Gigiyena üçün rahat geyim seçin; müayinə üçün aşağı geyimi çıxarmaq lazım gələcək.
• Həkimə baxışların sayını və iş qrafikinizə uyğunluğunu əvvəlcədən deyin.

Bu hazırlıq növbəti görüşdə vaxtı qısaldır və nəticənin düzgün şərh edilməsinə kömək edir.

Follikulometriya adətən transvaginal ultrasəslə aparılır; bu üsulda yumurtalıqlar daha aydın görünür. Prosedur ağrıkəsici tələb etmir və qısa çəkir.

1. Hazırlıq. Sidik kisəsini əvvəlcədən boşaltmaq tövsiyə oluna bilər; qarınüstü baxış planlaşdırılıbsa, tələbi öncədən soruşun.
2. Yerləşmə. Müayinə masasında arxanız üstə uzanırsınız. Zond birdəfəlik qoruyucu örtüklə istifadə olunur.
3. Baxış. Hər iki yumurtalıqda follikulların sayı və ölçüsü, uşaqlığın daxili qatının qalınlığı və quruluşu qiymətləndirilir.
4. Nəticənin izahı. Həkimdən növbəti baxışın nə vaxt və hansı sual üçün planlaşdırıldığını soruşun.

Rahatsızlıq hiss etsəniz, bunu dərhal bildirin; zondun hərəkəti dəyişdirilə bilər.

Dərman qəbul etmədən, təbii dövrdə aparılan follikulometriya adətən daha az sayda baxış tələb edir. Məqsəd yumurtlamanın baş verib-vermədiyini və təxminən nə vaxt olduğunu görməkdir. Bu halda çox vaxt bir dominant follikul müşahidə olunur.

Stimulyasiya fonunda isə bir neçə follikul inkişaf edə bilər və baxışlar daha tez-tez planlaşdırıla bilər. Eyni ölçü rəqəminin təbii və stimulyasiyalı dövrdə fərqli mənası olduğunu nəzərə alın. Hansı rejimdə olduğunuzu və hesabatın buna uyğun şərh edildiyini həkimdən dəqiqləşdirin.

Hesabatda follikulun ölçüsü millimetrlə göstərilir və bu rəqəm tək başına məna daşımır. Eyni ölçü dövrün müxtəlif günlərində fərqli məna verə bilər, çünki dominant follikul adətən yumurtlamaya yaxınlaşdıqca böyüyür. Həkim əvvəlki baxışla müqayisə edərək inkişafın tempini qiymətləndirir.

Uşaqlığın daxili qatının qalınlığı da dövrün mərhələsinə uyğun dəyişir: aybaşıdan sonra nazik, yumurtlamaya doğru qalınlaşan görünür. Bu qat da tək rəqəmlə “yaxşı” və ya “pis” sayılmır; onun quruluşu və dinamikası vacibdir. Hesabatda başa düşmədiyiniz termin varsa, sadə dillə izah istəməyə haqqınız var.

Hesabatları eyni dövr daxilində tarix sırası ilə saxlayın. Növbəti dövrdə həkim onlara baxaraq cavabın təkrarlanıb-təkrarlanmadığını görə bilər.

Yumurtlama baş verdikdən sonra dominant follikulun görünüşü dəyişir: o, kiçilə bilər, divarı qeyri-bərabər olar və yerində sarı cisim formalaşır. Çanaqda az miqdarda sərbəst maye də ola bilər; bu, tək başına xəstəlik əlaməti sayılmır.

Bu dəyişikliklər yumurtlamanın baş verdiyinə dolayı işarədir, lakin həmişə birmənalı sübut deyil. Nadir hallarda follikul yetişsə də, yumurta ayrılmaya bilər və USM bunu hər zaman dəqiq ayırd etmir. Buna görə həkim nəticəni yalnız şəkilə deyil, dövrün gününə, şikayətlərə və lazım olduqda laboratoriya göstəricilərinə əsasən şərh edir.

Yumurtlamanın baş verməsi hamiləliyin alınacağı demək deyil: boruların keçiriciliyi, sperma göstəriciləri və uşaqlığın vəziyyəti ayrıca qiymətləndirilir.

Yumurtalıq stimulyasiyası aparılan dövrdə yumurtalıqlar normadan çox böyüyə bilər. Yüngül şişkinlik gözlənilə bilər, lakin güclü əlamətlər müayinə vaxtını gözləməməlidir.

Bu əlamətlər yumurtalıqların həddindən artıq reaksiyasına və ya başqa təcili vəziyyətə işarə edə bilər, ona görə planlı görüşü gözləmədən komandaya zəng edin.

Bu müayinə hamiləliyin bütün şərtlərini yoxlamır. Yumurtlama göstərildikdən sonra da sual qalarsa, növbəti addımı həkimlə müzakirə edin.