Ginekoloji USM: qarından və vaginal müayinə hansı suallara cavab verir?

Qarından baxış üçün sidik kisəsinin dolu olması istənilə bilər. Dəqiq göstərişi müayinə mərkəzindən alın; həddindən artıq su içib ağrıya dözmək lazım deyil. Bağırsaq qazı və bədən quruluşu görüntüyə təsir edə bilər. Bu, müayinənin faydasız olduğu mənasına gəlmir, lakin bəzi strukturları daha aydın görmək üçün başqa yanaşma seçilə bilər. Hazırlıq bütün USM növləri üçün eyni deyil.

Vaginal prob kiçik çanaq orqanlarına yaxın məsafədən görüntü əldə etməyə imkan verir. Müayinənin məqsədi və gedişi əvvəlcədən izah edilməli, məxfiliyiniz qorunmalıdır. Sidik kisəsinin boşaldılması tələb oluna bilər. Ağrı, keçmiş travmatik təcrübə və narahatlığınızı bildirin. Müayinəyə razı olmamaq və alternativləri müzakirə etmək hüququnuz var. Alternativin informasiya imkanları da aydınlaşdırılmalıdır.

Endometrium və follikulların görünüşü sikl ərzində dəyişdiyindən bəzi suallar üçün müəyyən vaxt daha uyğun olur. Təcili ağrı və qanaxmada isə ideal günü gözləmək olmaz. Son aybaşını, hormonal vasitələri və hamiləlik ehtimalını qeyd edin. Həkim lazım gələrsə hamiləlik testi və əlavə qiymətləndirmə ilə USM-ni birləşdirir. Çox erkən hamiləlikdə ilk baxış bütün sualları cavablandırmaya bilər.

“Kista”, “maye” və “qalın endometrium” kimi ifadələr klinik kontekst tələb edir. Görüntüdə dəyişiklik olması həmişə müdaxilə demək deyil. Eyni zamanda normal USM davamlı ağrı və anormal qanaxmanı əhəmiyyətsiz etmir. Bəzi xəstəliklərdə laborator, endoskopik və ya toxuma müayinəsi lazım olur. Nəticəni təyin edən həkimlə nəzərdən keçirmək növbəti addımı düzgün seçməyə kömək edir.

Vaginal USM təklif olunanda kimin otaqda olacağını, müşayiətçi və ya tibbi müşayiət barədə imkanları soruşa bilərsiniz. Keçmiş travma və güclü ağrı təcrübəsini bütün təfərrüatı danışmadan da mütəxəssisə bildirmək olar. Müayinəni dayandırmaq istədiyinizi demək üçün əvvəlcədən razılaşdırılmış işarə faydalı ola bilər. Alternativ üsul seçilirsə onun hansı məlumatı məhdud verə biləcəyi də izah edilməlidir.

Nəticə üçün şəkillərin sayından çox axtarılan sualın cavablandırılması vacibdir. Yumurtalıqların görünməməsi və ya texniki məhdudiyyətin yazılması təkbaşına patologiya demək deyil. Lazım olduqda təkrar və ya başqa üsul planlaşdırılır. Müayinəni yalnız cihazın “daha yeni” olması üçün yenidən etmək hər dəfə əlavə fayda vermir. Əvvəlki rəy və şikayətin dəyişib-dəyişmədiyi yeni baxışın göstərişini müəyyənləşdirməyə kömək edir.

Standart çanaq USM-si ilə uşaqlıq boşluğuna maye verilən və ya boru keçiriciliyini araşdıran xüsusi müayinə eyni deyil. Adı bənzəsə də hazırlıq və risklər fərqlənə bilər. “USM olunmuşam, borular da yoxlanıb” nəticəsini hesabatda bu məqsəd göstərilmədən çıxarmayın. Müayinənin klinik sualını və istifadə olunan üsulu dəqiqləşdirin. Təcili ağrı üçün aparılan baxışın bütün reproduktiv planı cavablandırması da gözlənilmir. Eyni cihazdan istifadə müxtəlif prosedurların eyni məlumat verdiyini göstərmir.

Ginekoloji USM zamanı mütəxəssis əvvəlcə uşaqlığın vəziyyətini, ölçüsünü və konturunu qiymətləndirir. Uşaqlıq önə və ya arxaya əyilmiş ola bilər; bu, çox vaxt anatomik variantdır və təkbaşına xəstəlik hesab olunmur. Sonra endometrium, yəni uşaqlığın daxili qatı, onun qalınlığı və quruluşu araşdırılır. Qalınlığın norması sikl fazasından və menopauza vəziyyətindən asılı olaraq dəyişir.

Yumurtalıqların ölçüsü, follikulların sayı və görünüşü, kistaya bənzər törəmələrin olub-olmaması qeyd edilir. Uşaqlıq əzələsində miomaya uyğun düyünlər, polipə şübhə doğuran dəyişikliklər və kiçik çanaqda sərbəst mayenin olması da hesabata düşə bilər. Uşaqlıqdaxili vasitə (spiral) istifadə edirsinizsə, onun yerləşməsi də yoxlanıla bilər. Hər tapıntı klinik şikayətlə birlikdə şərh olunur: bəzi dəyişikliklər təsadüfən aşkarlanır və yalnız izləmə tələb edir.

1. Qısa sorğu. Şikayətiniz, son aybaşının tarixi, hamiləlik ehtimalı və əvvəlki əməliyyatlar barədə soruşulur.
2. Üsulun izahı. Qarından və ya vaginal baxışın niyə seçildiyi, nə hiss edə biləcəyiniz izah olunur və razılığınız alınır.
3. Vəziyyətin alınması. Qarından baxışda arxanız üstə uzanırsınız, qarın nahiyəsinə gel çəkilir. Vaginal baxışda qılıfı olan nazik prob istifadə olunur.
4. Görüntünün alınması. Mütəxəssis uşaqlığı və yumurtalıqları müxtəlif müstəvilərdə izləyir, lazım olanda ölçülər götürür.
5. Nəticənin izahı. Hesabat yazılır; sualınız varsa, təyin edən həkimlə müzakirə etməyiniz tövsiyə olunur.

Qarından baxış adətən ağrısız olur. Vaginal baxışda yüngül təzyiq hissi ola bilər, güclü ağrı isə normal gözlənti deyil və dərhal bildirilməlidir.

Ginekoloji USM çox vaxt aybaşı pozuntuları, aybaşıarası qanaxma, menopauzadan sonra qanaxma, çanaqda ağrı və ya hamiləlik şübhəsi olduqda istifadə olunur. Həmçinin uşaqlığın və yumurtalıqların ölçüsünü yoxlamaq, miomanı və ya kistanı izləmək, uşaqlıqdaxili vasitənin yerini dəqiqləşdirmək və hamilə qala bilməyən cütlərdə ilkin qiymətləndirmə aparmaq üçün də təyin edilir.

Şikayətsiz qadında da həkim müayinə zamanı USM təklif edə bilər, lakin bu, hər dəfə mütləq deyil. Ən doğru yol USM-in hansı konkret sual üçün aparıldığını həkimlə dəqiqləşdirməkdir. Eyni şikayət müxtəlif səbəblərdən yarana bildiyi üçün USM çox vaxt analizlər və fiziki müayinə ilə birgə qiymətləndirilir.

Bu hallarda planlı USM növbəsini gözləmək əvəzinə təcili tibbi qiymətləndirməyə müraciət edin. Müayinə həmin an mümkün olan ən faydalı üsulla aparılacaq.

Menopauzadan sonra hər hansı qanaxma, hətta az olsa da, planlı görüşü gözləmədən həkimə göstərilməlidir. Bu halda uşaqlığın daxili qatının qalınlığı ilkin olaraq USM ilə qiymətləndirilir, lazım olduqda isə əlavə müayinə təyin edilir.

Bu terminlər tək başına diaqnoz yox, təsvirdir. Onların əhəmiyyəti yaşınızdan, şikayətlərinizdən və sikl vəziyyətinizdən asılıdır. Hesabatda başa düşmədiyiniz ifadəni təyin edən həkimdən soruşun və təkrar baxış tarixini dəqiqləşdirin.

USM çox faydalı müayinədir, lakin hər sualı cavablandırmır. O, insan papilloma virusu infeksiyasını, bir çox cinsi yolla ötürülən infeksiyanı və uşaqlıq boynunun hüceyrə dəyişikliklərini göstərmir; bunlar üçün smear, analiz və ya kolposkopiya kimi digər müayinələr lazımdır. Boruların keçiriciliyi adi USM ilə qiymətləndirilmir. Çox kiçik törəmələr, bağırsaq qazı, çəki və əvvəlki əməliyyatlardan sonra yaranan yapışmalar görüntünün keyfiyyətini azalda bilər.

Bəzi tapıntılar üçün maqnit-rezonans tomoqrafiya, histeroskopiya və ya toxuma nümunəsi lazım ola bilər. Bu o demək deyil ki, USM səhvdir; sadəcə hər üsulun öz imkan hüdudu var. Normal USM şikayət davam edərsə, həkimə təkrar müraciət etməyə mane olmamalıdır.