Uşaqlıq borularının keçiriciliyi hamiləlik baş tutmadıqda araşdırılan amillərdən biridir. Histerosalpinqoqrafiya rentgen və kontrastdan istifadə edir; ultrasəs əsaslı üsullarda isə maye və ya uyğun kontrastın keçidi izlənir. Bunları boruları mütləq “açan” müalicə kimi təqdim etmək olmaz. Müayinənin əsas məqsədi reproduktiv plan üçün məlumat almaqdır.
Metod seçimi nədən asılıdır?

Əvvəlki çanaq infeksiyası, əməliyyatlar, allergiya tarixçəsi və digər nəticələr nəzərə alınır. Yerli təcrübə və mövcud avadanlıq da seçimə təsir edir. Bir üsulun hər pasiyent üçün üstün olduğunu demək düzgün deyil. Laparoskopiya isə başqa müdaxilə səviyyəsidir; yalnız boruları yoxlamaq məqsədilə hamıya rutin aparılmır. Onun üçün əlavə klinik göstəriş ola bilər.
Müayinədən əvvəl nə dəqiqləşdirilir?
Hamiləlik ehtimalı istisna edilməli, infeksiya əlamətləri barədə məlumat verilməlidir. Sikldə uyğun vaxt və həmin dövrdə qorunma qaydası mərkəz tərəfindən izah olunur. Kontrast reaksiyası, qəbul olunan dərmanlar və əvvəlki prosedur çətinliklərini bildirin. Antibiotik və ağrıkəsici hər pasiyentə eyni qaydada təyin edilmir. Özbaşına əvvəlcədən preparat kursuna başlamayın.
“Bağlı boru” həmişə daimi tıxanıqlıqdır?
Görüntüdə kontrastın keçməməsi həqiqi tıxanıqlıqla yanaşı spazm və texniki amillərlə də əlaqəli ola bilər. Tapıntının yeri və digər məlumatlar sonrakı qərarı müəyyənləşdirir. Bəzən təkrar və ya fərqli üsulla qiymətləndirmə müzakirə edilir. Bir nəticə əsasında dərhal hər iki borunu itirilmiş funksiya kimi qəbul etmək olmaz. Bununla yanaşı təsdiqlənmiş patologiyanı da nəzərdən qaçırmaq düzgün deyil.
Keçiricilik normaldırsa
Borunun açıq olması onun bütün funksiyalarının normal olduğunu göstərmir. Hamiləlik üçün ovulyasiya, sperm göstəriciləri və başqa amillər də əhəmiyyətlidir. Buna görə müsbət cavabdan sonra cütlüyün ümumi planı yenidən qiymətləndirilir. Prosedurun nəticəsini yalnız bir xətt kimi deyil, digər müayinələrin yanında şərh etmək lazımdır. Ağrı və hərarət kimi sonrakı əlamətlər ayrıca qiymətləndirilməlidir.
İki üsulun nəticələri fərqli çıxarsa
HSG və ultrasəs əsaslı keçiricilik müayinəsi fərqli şəraitdə aparıla bilər. Texniki çətinlik, spazm və kontrastın hərəkətinin görünməsi nəticəyə təsir edir. Uyğunsuz cavabda hansı nəticənin daha etibarlı olduğunu klinik məlumatla birlikdə qiymətləndirmək lazımdır. Sadəcə daha yeni üsul olduğu üçün birini avtomatik doğru saymaq olmaz. Təkrarın müalicə qərarını dəyişdirib-dəyişdirməyəcəyini soruşun.
Bir borunun açıq, digərinin bağlı görünməsi bütün cütlüklərdə eyni reproduktiv yol demək deyil. Qadının yaşı, sperm göstəriciləri, ovulyasiya və boru patologiyasının tipi də əhəmiyyətlidir. Hidrosalpinks kimi əlavə tapıntı varsa ayrıca plan lazım ola bilər. Cütlüyün ümumi məlumatı qiymətləndirilmədən sonsuz “yuma” kurslarını davam etdirmək vaxt itkisi yarada bilər. Müayinənin diaqnostik məlumatı ilə müalicə məqsədli müdaxilənin gözlənilən faydasını ayrı danışın.
Uşaqlıq boşluğunun görünüşü də məlumat verir
Keçiricilik müayinəsində yalnız kontrastın borudan çıxması deyil, uşaqlıq boşluğunun konturu barədə də məlumat alına bilər. Lakin hər boşluq patologiyasını eyni dəqiqliklə qiymətləndirmək mümkün olmur. Şübhəli lokal tapıntıda başqa görüntüləmə və ya histeroskopiya nəzərdən keçirilə bilər. Bu, boru müayinəsinin lazımsız olduğu demək deyil; üsulların cavablandırdığı suallar tamamlanır. Kontrastın sərbəst keçməsi polip, endometrioz və sperm problemlərinin hamısını istisna etmir. Nəticə cütlüyün ümumi qiymətləndirməsində bir hissə kimi istifadə olunmalıdır.
HSG necə aparılır?
- Hazırlıq. Hamiləlik ehtimalı istisna edilir, allergiya və infeksiya barədə məlumat alınır.
- Vəziyyət. Ginekoloji müayinə vəziyyətində uzanırsınız, qılıfa baxış üçün güzgü yerləşdirilir.
- Kateterin yerləşdirilməsi. Uşaqlıq boynundan nazik kateter keçirilir.
- Kontrastın verilməsi. Uşaqlıq boşluğuna rentgen kontrastı yeridilir və rentgen şəkilləri çəkilir.
- Qiymətləndirmə. Kontrastın uşaqlıqda, borularda və kiçik çanaq boşluğunda yayılması izlənir.
Müayinə adətən qısa sürür. Bir çox qadın aybaşı ağrısına bənzər sancı hiss edir; bu hiss çox vaxt müvəqqəti olur. Güclü ağrı, titrəmə və ya halsızlıq olarsa, bunu dərhal komandaya deyin.
Müayinədən sonra bir neçə saat ərzində yüngül ləkələnmə ola bilər. Kontrast maddəyə nadir allergik reaksiya mümkündür; dəri səpgisi, boğazda sıxılma hissi və ya nəfəs darlığı yaranarsa, dərhal bildirin. Əvvəl çanaq infeksiyası keçirmiş qadınlarda prosedur köhnə infeksiyanı aktivləşdirə bilər, buna görə şübhə varsa, həkim əvvəlcədən qoruyucu tədbir barədə qərar verir.
Ultrasəs əsaslı keçiricilik müayinəsi necə fərqlənir?
Bu üsulda kontrast rentgen əvəzinə ultrasəs ilə izlənir: uşaqlıq boşluğuna steril maye və ya uyğun kontrast verilir, mütəxəssis isə boruların nahiyəsində axının hərəkətinə baxır. Əsas üstünlüyü ionlaşdırıcı şüa istifadə olunmamasıdır; eyni zamanda uşaqlığın və yumurtalıqların USM görüntüsü də eyni seansda qiymətləndirilə bilər.
Məhdudiyyəti odur ki, nəticə ultrasəs mütəxəssisinin təcrübəsindən və görüntü şəraitindən asılıdır. Yağlı toxuma, bitişmələr və ya bağırsaq qazı axının izlənməsini çətinləşdirə bilər. Hansı üsulun sizin üçün uyğun olduğunu müayinəni təyin edən həkimlə müzakirə edin.
Mərkəzin hazırlıq qaydasını yazılı almaq faydalıdır, çünki qaydalar mərkəzlər arasında fərqlənə bilər.
Kimə bu müayinə uyğun deyil?
Adətən müzakirə edilir
- Hamilə qala bilməyən cütlər
- Əvvəl boru və ya çanaq əməliyyatı keçirmiş qadınlar
- Əvvəlki çanaq infeksiyasından sonra boru vəziyyəti şübhəli olanlar
Təxirə salınır və ya digər yanaşma seçilir
- Hamiləlik mümkündürsə
- Aktiv çanaq infeksiyası şübhəsi varsa
- Aktiv və yaxın zamanda olan güclü qanaxma varsa
- Kontrast maddəyə əvvəlki ağır reaksiya olubsa
Bu siyahı ümumi istiqamət verir; konkret qərarı həkim sizin tarixçənizə əsasən verir.
Hamilə qala bilməyən cütlükdə ilk addım çox vaxt daha sadə müayinələrdir: ovulyasiyanın yoxlanması və partnyorun sperma müayinəsi. Borunun yoxlanması isə uzun müddət hamiləlik olmadıqda, əvvəlki çanaq infeksiyası və ya əməliyyat kimi risk amili olduqda gündəmə gəlir.
Müayinədən sonra nələrə fikir verməli?
Müayinədən sonra yüngül ləkələnmə və qarının aşağısında sancı bir neçə gün davam edə bilər. Bu, adətən müvəqqəti olur. Lakin güclənən ağrı, yüksək hərarət, titrəmə, qeyri-adi ifrazat və ya çox qanaxma infeksiya və ya digər fəsad ehtimalı üçün tibbi qiymətləndirmə tələb edir.
Vacib
Müayinədən sonra qorunma və cinsi əlaqə ilə bağlı tövsiyəni müayinə aparan komandadan öyrənin. Əgər hamiləlik planlaşdırırsınızsa, növbəti addımın nə vaxt olduğunu soruşun.
Nəticə yazılı verilməlidir; kontrastın hər iki boruda necə keçdiyi və uşaqlıq boşluğunun vəziyyəti ayrıca qeyd olunmalıdır.
HSG ilə ultrasəs əsaslı üsulun müqayisəsi
HSG
- Rentgen şəkillərində uşaqlıq boşluğu və boruların konturu görünür
- Kontrastın kiçik çanaq boşluğuna yayılması izlənir
- Şəkillər saxlanılır və başqa həkimə göstərilə bilər
- İonlaşdırıcı şüa istifadə olunur, kontrast maddəyə allergiya nəzərə alınmalıdır
Ultrasəs əsaslı üsul
- Rentgen şüası tələb olunmur
- Uşaqlıq və yumurtalıqlar eyni seansda görünə bilər
- Nəticə mütəxəssisin təcrübəsindən daha çox asılıdır
- Boruların konturu HSG qədər aydın görünməyə bilər
Bu müqayisə ümumidir. Hər mərkəzdə yalnız bir üsul mövcud ola bilər, buna görə əvvəlcədən hansı seçimlərin olduğunu soruşun. Seçimi tarixçəniz, əvvəlki nəticələriniz və cütlüyün planı ilə birgə həkim müəyyən edir.
Nəticə necə oxunur?
Hesabatda adətən hər iki borunun vəziyyəti ayrıca yazılır. Hər iki boru keçiricidirsə, bu, mexaniki baxımdan əlverişli göstərici sayılır, lakin hamiləliyə təsir edən bütün amilləri istisna etmir. Bir boru keçicidirsə, digərinin vəziyyəti nəzərə alınır və gözləmə müddəti, ovulyasiya və partnyorun spermasının göstəriciləri ilə birgə qiymətləndirilir.
Hər iki boru keçirici deyilsə, əvvəlcə texniki səbəbləri və spazm ehtimalını nəzərə almaq olar, sonra isə başqa üsulla dəqiqləşdirmə müzakirə olunur. Boruda maye yığılması, yəni hidrosalpinks aşkarlanarsa, bu, hamiləlik planına, o cümlədən köməkçi reproduktiv üsullara təsir edə bilər. Bu halda cərrahi və ya digər addımlar həkim tərəfindən izah olunur. Nəticəni təkbaşına şərh etmək əvəzinə, görüntü və yazılı rəylə birlikdə mütəxəssisə göstərin.
Əlaqəli Xəstəliklər
Hidrosalpinks
Hidrosalpinks — uşaqlıq borusunun mənfəzində onun fimbrial hissəsinin tıxanması ilə əlaqədar ifrazatın toplanmasıdır. Xəstəlik iltihabi xarakter daşıyır.
İstiqamət: Ginekologiya
Endometrioz
Endometrioz — qadın reproduktiv sisteminin patologiyasıdır; bu zaman uşaqlığın daxili qat (endometriuma) hüceyrələrinə bənzər hüceyrələr uşaqlıq boşluğundan kənarda…
İstiqamət: Ginekologiya
Əlaqəli Xidmətlər
Laparoskopiya
Laparoskopiya qarın divarındakı bir neçə kiçik deşikdən kamera ilə qarın boşluğuna və kiçik çanaq orqanlarına birbaşa baxmağa imkan…
İstiqamət: Ginekologiya / Endoskopiya
Histeroskopiya
Histeroskopiya uşaqlıq boşluğuna nazik optik cihaz — histeroskop yeridərək onun daxili səthinə ekranda birbaşa baxmağa imkan verən müayinədir.…
İstiqamət: Ginekologiya / Endoskopiya
Histerosalpinqoqrafiya
Histerosalpinqoqrafiya uşaqlıq boşluğuna kontrast maddə yeridərək uşaqlığın və uşaqlıq borularının rentgen şəkillərini almağa imkan verən müayinədir. O, boruların…
İstiqamət: Ginekologiya / Rentgenologiya
Tez-tez Verilən Suallar
Xeyr. Diaqnostik prosedur nəticəyə zəmanət vermir.
Xeyr. Texnika, istifadə olunan kontrast və məlumatın alınması fərqlənir; uyğunluğu həkim müəyyənləşdirir.
Ağrı hissi şəxsdən şəxsə dəyişir. Bir çox qadın aybaşı ağrısına bənzər sancı təsvir edir, bəziləri isə daha az narahatlıq hiss edir. Ağrı güclüdürsə, bunu dayanmaq və ya yardım istəmək üçün siqnal kimi qəbul edin və komandaya bildirin. Həkimlə ağrı idarəsi variantlarını əvvəlcədən müzakirə edin. Əvvəlki çanaq infeksiyası və ya əməliyyat tarixçəniz varsa, bunu əvvəlcədən bildirin.
Ümumiyyətlə, aybaşı qanaxması bitdikdən sonra və ovulyasiyadan əvvəl olan dövr seçilir ki, hamiləlik ehtimalı aşağı olsun və görüntü aydın alınsın. Dəqiq günü müayinə aparacaq mərkəz bildirir. Aybaşı tarixlərinizi və qorunma üsulunuzu əvvəlcədən deyin. Siklin uzunluğu fərqlidirsə, dəqiq gün üçün mərkəzin göstərişinə əməl edin.
Hazırlıq mərkəzdən mərkəzə fərqlənə bilər. Adətən hamiləlik ehtimalı istisna edilir, allergiya və qəbul etdiyiniz dərmanlar barədə məlumat verilir. Ağrıkəsici və digər dərman barədə göstərişi yalnız komandadan alın; özbaşına qərar verməyin. Müayinədən sonrakı nəzarət qaydasını da əvvəlcədən soruşun.
Xeyr. Hamilə qala bilməmə hallarında qiymətləndirmə cütlük üçün aparılır. Partnyorun sperma müayinəsi, ovulyasiyanın yoxlanması və uşaqlıq boşluğunun vəziyyəti borulara bərabər əhəmiyyət daşıyır. Ona görə yalnız boru nəticəsinə görə qərar vermək əvəzinə, bütün məlumatı birlikdə nəzərdən keçirmək lazımdır.


Şərhlər (0)
Hələ şərh yoxdur. İlk şərhi siz yazın.