Hamiləlikdə antibiotik təyin olunması çox vaxt narahatlıq yaradır. Lakin bütün antibiotiklərin eyni riski yoxdur və müalicəsiz qalan infeksiya da ana ilə dölə zərər verə bilər. Qərar preparatın adına deyil, infeksiyanın yerinə, ehtimal olunan törədiciyə, hamiləlik mərhələsinə və pasiyentin vəziyyətinə əsaslanır.
Niyə özbaşına seçim olmaz?
Sidik yolu, cinsi yolla keçən və tənəffüs yolu infeksiyalarının yanaşması fərqlidir. Əvvəl sizə kömək edən dərman bu dəfə uyğun olmaya bilər. Virus infeksiyasında isə antibiotik adətən əsas müalicə deyil. Allergiya, böyrək funksiyası və başqa dərmanlar da seçimə təsir edir. Qalıq tabletlərlə başlanan natamam kurs dəqiq diaqnostikanı və uyğun müalicəni çətinləşdirə bilər.
Nümunə və həssaslıq nə üçün lazımdır?
Müəyyən vəziyyətlərdə sidik əkilməsi və ya başqa nümunə müalicəni dəqiqləşdirməyə kömək edir. Ağır infeksiyada nəticəni gözləmək təhlükəli ola bilər və ilkin müalicə başlanır. Sonra laborator cavaba görə preparat dəyişdirilə bilər. Bu dəyişiklik mütləq ilkin səhv demək deyil; yeni məlumatın nəzərə alınmasıdır. Nümunənin antibiotikdən əvvəl götürülməsi uyğun olduqda planlaşdırılır, amma təcili yardım gecikdirilmir.
Kursu necə izləməli?
Doza, qəbul intervalı və müddəti yazılı dəqiqləşdirin. Özünüzü yaxşı hiss etdikdə müalicəni özbaşına dayandırmayın və dozanı azaltmayın. Qusma və ya unudulan doza barədə preparata uyğun məsləhət alın; ikiqat dozanı avtomatik qəbul etməyin. Səpgi, ağır ishal və digər yan təsirləri bildirin. Nəfəsalma çətinliyi və üz-boğaz şişməsi təcili yardım tələb edir.
Müalicədən sonra nə olur?
Hər infeksiyada eyni nəzarət analizi lazım deyil. Hamiləlikdə bəzi sidik yolu və digər infeksiyalarda təkrar yoxlama planlaşdırıla bilər. Şikayətlər davam edirsə səbəb və müalicə yenidən qiymətləndirilir. Partnyorun müalicəsi də yalnız uyğun infeksiya olduqda nəzərdə tutulur. Antibiotikdən sonra yaranan yeni ifrazat və qaşınmanı əvvəlki xəstəliyin davamı kimi özünüz müalicə etməyin.
Preparat dəyişdirilibsə səbəbini öyrənin
İlkin seçim ehtimal olunan bakteriyaya görə edilə bilər. Əkmə və həssaslıq cavabı gəldikdə daha hədəfli preparata keçmək mümkündür. Bu, müalicənin əsassız olduğu mənasına gəlmir. Əsas məsələ yeni göstərişin əvvəlki sxemi əvəz edib-etmədiyini dəqiq bilməkdir. İki antibiotiki yanlışlıqla birlikdə davam etdirməmək üçün qəbul siyahısını yeniləyin. Allergiya tarixçəsini hər dəyişiklikdə xatırladın.
Müalicə kursunu başa vurmaqla infeksiya riskinin tam bitməsi həmişə eyni deyil. Müəyyən cinsi infeksiyalarda partnyorun yanaşması və təkrar yoluxmanın qarşısı ayrıca planlaşdırılır. Sidik infeksiyasında hamiləliyə görə nəzarət nümunəsi lazım ola bilər. Bunun vaxtını soruşun; bütün xəstəliklərdə eyni gün təkrar test verilmir. Şikayət qalıbsa preparatı özbaşına uzatmaq əvəzinə səbəbi yenidən araşdırmaq lazımdır. Hər yeni ağrı və ifrazat eyni bakteriyanın davam etdiyini göstərmir.
Həssaslıq cavabı preparatın yeganə meyarı deyil
Laboratoriyada bakteriyanın müəyyən antibiotikə həssas görünməsi faydalı məlumatdır. Lakin dərmanın infeksiya sahəsinə çatması, hamiləlikdə uyğunluğu, allergiya və böyrək funksiyası da nəzərə alınır. Buna görə laborator siyahıdan özünüz preparat seçməyin. Həkim cavabı klinik vəziyyətlə birləşdirir. Bir bakteriyanın əvvəlki analizdəki həssaslığı yeni infeksiyanın da eyni olduğunu sübut etmir. Müalicə artıq başlanıbsa yeni cavabı necə tətbiq edəcəyinizi dəqiqləşdirin. Doza və müddətin düzgün anlaşılması preparatın adını bilmək qədər vacibdir.
Hansı infeksiyalarda antibiotik lazım ola bilər?
Hamiləlikdə antibiotik bakterial infeksiyalarda nəzərdən keçirilir. Ən çox rast gəlinən nümunələr sidik yolu infeksiyaları, bəzi cinsi yolla keçən infeksiyalar, bakterial pnevmoniya və böyrək iltihabıdır. Doğuş zamanı B qrupu streptokokk daşıyıcılığı aşkarlanıbsa, körpəyə yoluxmanın qarşısını almaq üçün doğuş vaxtı antibiotik tətbiq edilə bilər.
Virus infeksiyalarında, məsələn, adi soyuqdəymə və qripdə antibiotik virusa təsir etmir. Buna görə “ehtiyat üçün” antibiotik içmək faydasızdır və yan təsir riskini artırır. Antibiotik ehtiyacı müayinə və lazım olduqda analiz əsasında müəyyən edilir.
Sidik yolu infeksiyası: xüsusi diqqət
Hamiləlikdə sidik yolu infeksiyası əlamətsiz də ola bilər. Buna görə sidik analizi və lazım gəldikdə əkmə nəzarət tədbirinin bir hissəsidir. Müalicə olunmayan infeksiya yuxarı sidik yollarına, böyrəyə keçərək ana üçün ciddi vəziyyət yarada və vaxtından əvvəl doğuş riskini artıra bilər.
- Sidik ifrazı zamanı yanma və ağrı.
- Tez-tez və az-az sidiyə getmə.
- Bel nahiyəsində ağrı, hərarət, üşütmə, ürəkbulanma.
- Bulanıq, pis qoxulu və ya qanlı sidik.
Bu əlamətlər olarsa, sidik yolu infeksiyasını evdə bitki çayları ilə müalicə etməyə çalışmayın, həkimə müraciət edin.
Müalicədən sonra nəzarət analizinin lazım olub-olmadığını həkimdən soruşun; bəzi hallarda infeksiyanın tam keçdiyini təsdiqləmək üçün təkrar sidik analizi aparılır.
Antibiotik qrupları və hamiləlik
Antibiotiklərin hamiləlikdə təhlükəsizliyi qrupdan və hamiləliyin mərhələsindən asılıdır. Penisillinlər və sefalosporinlər hamiləlikdə geniş istifadə olunan qruplardandır. Bəzi qruplar, məsələn, tetrasiklinlər və florxinolonlar, adətən yalnız alternativ olmadıqda və ciddi göstərişlə nəzərdən keçirilir.
Bu, “bir qrup təhlükəsizdir, digəri qorxuludur” kimi sadə qaydaya çevrilməməlidir. Seçim infeksiyanın növünə, allergiya tarixçənizə, böyrək funksiyasına, əvvəl qəbul etdiyiniz dərmanlara və hamiləliyin trimestrinə əsaslanır. Dərmanı özünüz seçməyin və əvvəlki hamiləlikdən qalan antibiotiki içməyin.
Müalicə kursunun müddəti də infeksiyaya görə dəyişir: bir infeksiya üçün qısa kurs kifayət edə, digəri üçün daha uzun müddət tələb oluna bilər.
Yan təsirlər və nə vaxt məlumat vermək lazımdır
Antibiotik qəbulu zamanı ürəkbulanma, yüngül ishal və ya vaginal maya göbələyi infeksiyası (kandidoz) yarana bilər. Kandidozda qaşınma, yanma və qatı ağ ifrazat olur. Özbaşına vaginal dərman istifadə etməyin, qiymətləndirmə üçün həkimə müraciət edin.
Həkimə müraciət edin
- Səpgi, qaşınma, dodaq, üz və ya boğazda şişkinlik.
- Nəfəs darlığı və ya bayılma.
- Gün ərzində bir neçə dəfə sulu ishal, qanlı nəcis, güclü qarın ağrısı.
- Müalicənin bir neçə günündən sonra hərarət və simptomlar yaxşılaşmır.
Allergiya və əvvəlki reaksiyalar haqqında məlumat
Antibiotik təyin olunmazdan əvvəl allergiya tarixçənizi dəqiq izah etmək vacibdir. Hansı dərman olduğunu, reaksiyanın necə göründüyünü, nə vaxt baş verdiyini və müalicə tələb edib-etmədiyini yazın. Səpgi, şişkinlik, nəfəs çətinliyi və şok kimi reaksiyalar fərqli əhəmiyyət daşıyır.
“Penisilinə allergiyam var” ifadəsi bəzən uşaqlıqda keçirilmiş yüngül səpgiyə əsaslanır və sonradan təsdiqlənməyə bilər. Bu məsələni allergoloq və ya həkimlə aydınlaşdırmaq daha geniş seçim imkanı yarada bilər. Lakin allergiya şübhəsini özbaşına “yoxdur” hesab edib dərmanı yoxlamayın.
B qrupu streptokokk daşıyıcılığı
B qrupu streptokokk bəzi sağlam qadınların bağırsaq və vaginal mikroflorasında ola bilən bakteriyadır və adətən əlamət vermir. Hamiləliyin gec dövründə skrininq aparıla bilər. Daşıyıcılıq aşkarlanıbsa, bu, infeksiyanın olması demək deyil; lakin doğuş zamanı körpəyə yoluxma riskini azaltmaq üçün antibiotik tətbiq edilə bilər.
Skrininq nəticənizi doğuş komandasına bildirin. Doğuş vaxtı antibiotik təklif olunarsa, nəyə görə təklif olunduğunu soruşun. Bu, hamiləlik zamanı davamlı müalicə tələb etmir.
Lazımsız antibiotik niyə zərərlidir?
Antibiotik lazım olmayan hallarda, məsələn, virus infeksiyasında istifadə edildikdə faydası olmur, lakin yan təsir və bakteriyaların dərmana davamlılığı riski artır. Bu, sonradan həqiqi infeksiya yaranarsa, müalicəni çətinləşdirə bilər.
Ona görə evdə qalmış antibiotiklərdən istifadə etməyin, yoldaşa və ya dostlara yazılan dərmanı qəbul etməyin. Hər yeni infeksiyada həkimlə yenidən qiymətləndirmə aparın. Kursa tam əməl etmək, uyğun göstəriş verildikdə, müalicənin təsirini artırır.
Əlaqəli Xəstəliklər
Virus infeksiyası
Virus infeksiyası virusların törətdiyi yoluxucu xəstəliklər üçün ümumi termindir. Klinik gediş törədicidən və zədələnən orqan sistemindən asılı olaraq…
İstiqamət: İnfeksion xəstəliklər / Terapiya
Tez-tez Verilən Suallar
Xeyr. Preparatın seçilməsi fayda və riskin müqayisəsinə əsaslanır.
Belə zəmanət yoxdur. Düzgün preparat və qəbul qaydası əsasdır.
Risk preparatdan və dövrdən asılıdır. İlk trimestrdə orqanlar formalaşdığı üçün seçim xüsusilə diqqətlə aparılır. Ancaq infeksiyanı müalicəsiz saxlamaq da risk yaradır. Həkim fayda və riski çəkərək ən uyğun variantı seçir, ona görə hamilə olduğunuzu hər həkimə bildirin. Bu səbəbdən müalicəni özbaşına dayandırmayın və ya başlamayın.
Antibiotik faydalı bakteriyaları da azalda və vaginal mikroflorada tarazlığı pozaraq maya göbələyinin çoxalmasına şərait yarada bilər. Qaşınma, yanma və ağ ifrazat bunun əlaməti ola bilər. Eyni əlamətlər başqa infeksiyalarda da olur, ona görə müayinə olunmadan müalicə seçməyin. Allergiya tarixçənizi yeni həkimə hər dəfə xatırladın.
Bu, preparatdan asılıdır. Bəzi antibiotiklər kalsium, dəmir və ya antasidlərlə birgə qəbul edildikdə sorulması zəifləyə bilər. Qəbul qaydasını və qidadan asılılığı həkimdən və ya əczaçıdan, təlimat vərəqəsindən dəqiqləşdirin və dərmanı tövsiyə olunan qaydada qəbul edin. Əmin olmasanız, dərmanı qəbul etməzdən əvvəl soruşmaq təhlükəsizdir.
Bir çox antibiotik əmizdirmə ilə uyğundur, lakin bu, preparatdan asılıdır. Həkimə və ya əczaçıya əmizdirdiyinizi bildirin. Körpədə ishal, səpgi, qıcıqlanma və ya zəif əmmə yaranarsa, uşaq həkiminə müraciət edin və dərmanı özbaşına dayandırmayın. Yan təsir və ya allergiya əlaməti olarsa, dərhal bildirin.
Şərhlər (0)
Hələ şərh yoxdur. İlk şərhi siz yazın.