Uşaqlıq boşluğunda arakəsmə: əməliyyat qərarı necə verilir?

Uşaqlıq boşluğunu ayıran görüntü ilə xarici konturun forması birlikdə qiymətləndirilməlidir. Uyğun üçölçülü USM və seçilmiş əlavə üsullar fərqləndirməyə kömək edə bilər. Histeroskopiya boşluğun içini göstərsə də xarici quruluş barədə bütün məlumatı vermir. Arakəsmə ilə ikibuynuzlu uşaqlığın eyniləşdirilməsi yanlış müdaxiləyə səbəb ola bilər. Əvvəlki şəkillərin ixtisaslaşmış mütəxəssis tərəfindən nəzərdən keçirilməsi faydalıdır.

Arakəsməni digər uşaqlıq quruluşlarından ayırmaq üçün müxtəlif müayinə üsullarından istifadə olunur. Heç biri tək başına hər hal üçün ideal deyil.

Hansı üsulun sizə uyğun olduğunu həkim şikayət və əvvəlki müayinələrə baxaraq seçir.

Müayinədən əvvəl əvvəlki bütün görüntüləmə nəticələrini gətirmək təkrar müayinələrin sayını azaldır və mütəxəssisə müqayisə imkanı verir.

Üsulların bir-birini tamamladığını nəzərə alın: bir müayinənin nəticəsi qeyri-müəyyəndirsə, ikinci üsul təklif oluna bilər.

Arakəsmə bəzi hamiləlik itkiləri və obstetrik ağırlaşmalarla əlaqəli ola bilər. Bununla belə hər qadında eyni nəticə olmur və arakəsmənin aşkar edilməsi bütün itkilərin səbəbini sübut etmir. Sonsuzluqla əlaqə və əməliyyatın müxtəlif qruplarda faydası ayrıca qiymətləndirilir. Digər reproduktiv amillər də araşdırılmalıdır. Cütlüyün problemini yalnız uşaqlıq formasına bağlamaq düzgün deyil.

Təkrarlanan hamiləlik itkiləri olduqda arakəsmə yalnız araşdırılan amillərdən biridir. Eyni zamanda hormonal, immun, genetik və metabolik səbəblər də nəzərdən keçirilir. Məsələn, qalxanabənzər vəzin fəaliyyəti, şəkərli diabet, antifosfolipid sindromu və cütlüyün xromosom quruluşu kimi sahələr yoxlanıla bilər.

Əgər arakəsmə tapılıbsa, həkim digər səbəbləri araşdırmadan yalnız əməliyyata keçməməlidir. Əksinə, digər səbəb aşkar edilsə də, arakəsmə ayrıca müzakirə mövzusu olaraq qalır. Bütün nəticələr birlikdə qiymətləndirilir ki, lazımsız müdaxilə edilməsin və vacib amil gözdən qaçmasın.

Əvvəlki itkilərin həftəsi, ultrasəs tapıntıları və patoloji cavablar araşdırma üçün qiymətlidir. Sənədləri bir qovluqda toplayın və hər qəbula aparın.

Bu araşdırma bəzən cütlük üçün birgə aparılır və yalnız qadına yönəlmir.

Nəticədə plan yalnız bir müayinəyə əsaslanmamalıdır.

Qərarlar yalnız bir müayinənin nəticəsinə görə verilməməlidir.

ASRM-in 2024 sənədində təkrarlanan itkilər və arakəsmə olan pasiyentlərdə histeroskopik kəsilmənin ortaq qərar modeli ilə təklif edilməsi nəzərdən keçirilir. Sonsuzluq və təsadüfi tapıntıda faydanın qeyri-müəyyənliyi də danışılmalıdır. Əməliyyat canlı doğuşa zəmanət vermir. Müdaxilənin texniki məqsədi, mümkün yapışıqlıq və zədələnmə riskləri, sonra gözlənilən plan izah edilməlidir.

Əvvəlki hamiləliklərin həftəsi və nəticəsi, patoloji və genetik cavablar varsa götürün. Diaqnozun hansı təsnifata və görüntüyə əsaslandığını soruşun. “Uşaqlığı düzəltmək lazımdır” kimi ümumi ifadə əvəzinə gözlənilən faydanı dəqiqləşdirin. Əməliyyat seçilmirsə də növbəti hamiləlik üçün nəzarət planı olmalıdır. Müdaxilədən sonra nə vaxt cəhd ediləcəyi və əlavə yoxlama ehtiyacı fərdi müəyyənləşdirilir.

Arakəsmənin kəsilməsi üçün histeroskopiya adlanan üsul istifadə olunur: uşaqlığa qarın kəsiyi olmadan, boyun vasitəsilə nazik optik cihaz daxil edilir. Prosedurun əsas mərhələləri belədir.

1. Hazırlıq. Əməliyyat adətən siklin aybaşıdan dərhal sonrakı mərhələsində planlaşdırılır, anesteziya növü seçilir.
2. Giriş. Uşaqlıq boynu yumşaq şəkildə açılır və histeroskop boşluğa yeridilir.
3. Boşluğun doldurulması. Görmə üçün boşluq maye ilə genişləndirilir.
4. Arakəsmənin kəsilməsi. Cərrah arakəsməni ucundan əsasa doğru kəsir və boşluğun simmetrik olduğunu yoxlayır.
5. Yoxlama. Bəzən ultrasəs və ya laparoskopiya ilə xarici kontur izlənir ki, divar zədələnməsin.

Prosedur çox vaxt gündüz stasionarında aparılır. Risklərə qanaxma, infeksiya, uşaqlıq divarının zədələnməsi və yenidən yapışıqlıq daxildir; bunlar həkimlə əvvəlcədən müzakirə edilməlidir.

Anesteziya növü və gündüz stasionarında qalma müddəti haqqında əvvəlcədən soruşun.

Heç hamiləlik cəhdi olmayıb və arakəsmə başqa səbəblə aşkarlanıbsa əməliyyatın gələcək nəticəyə faydası barədə qeyri-müəyyənlik danışılmalıdır. Cərrahiyyə yalnız görüntünü “ideal” etmək üçün seçilməməlidir. Digər tərəfdən təkrarlanan itki və uyğun diaqnoz varsa mümkün faydanı nəzərdən keçirmək əsaslıdır. Şəxsi üstünlükləriniz və qeyri-müəyyənliyə münasibətiniz ortaq qərarda yer ala bilər.

Əməliyyat təklif edilirsə dəqiq hansı strukturun necə qiymətləndirildiyini soruşun. Prosedurun riski, təcrübəli icraçı və sonrakı nəzarət planı vacibdir. Uşaqlığın xarici konturu barədə məlumat olmadan yalnız boşluq şəklinə əsaslanmaq diaqnostik fərqləri itirə bilər. Əvvəlki əməliyyat varsa yeni qiymətləndirmə üçün sənədi gətirin. Sonrakı hamiləlikdə də bütün risklər sıfırlanmır; obstetrik nəzarət davam edir. Başqa reproduktiv səbəblərin paralel qiymətləndirilməsi unudulmamalıdır.

Uşaqlığın içində iki hissə kimi görünüş müxtəlif anadangəlmə quruluşlarla əlaqəli ola bilər. Xarici kontur barədə məlumat fərqləndirməyə kömək edir. Boşluğa baxan tək üsul bütün anatomik sualları cavablandırmaya bilər. Diaqnoz təsnifatı və ölçülərin şərhi mütəxəssis tərəfindən aparılmalıdır. Bu, sadə termin düzəlişi deyil: müxtəlif quruluşlarda müdaxilə yolu və faydası fərqlənə bilər. Əməliyyatdan əvvəl hansı variantın təsdiqləndiyini soruşun. Hər arakəsməyə bənzər görünüşü eyni histeroskopik prosedura yönləndirmək əsaslandırılmış yanaşma sayılmır.

Qız dölün inkişafı zamanı uşaqlıq iki ayrı borudan əmələ gəlib sonra birləşir və aralarındakı divar yox olur. Bu divarın tam yox olmaması nəticəsində uşaqlıq boşluğunda arakəsmə qalır. Arakəsmə qismən olub boşluğun yalnız yuxarı hissəsini ayıra, ya da boşluğu tam bölə bilər. Bu quruluş doğuşdan mövcuddur və sonradan yaranmır.

Çox hallarda arakəsmə heç bir şikayət vermir. Aybaşı adətən müntəzəm gedir və qadın bunu yalnız hamiləlik itkiləri, sonsuzluq və ya təsadüfi ultrasəs müayinəsi zamanı öyrənir. Bəzən aybaşı zamanı ağrı və ya qanaxma dəyişikliyi qeyd edilir, lakin bu əlamətlər spesifik deyil.

Buna görə şikayət olmaması diaqnozu istisna etmir, şikayətin olması isə arakəsməni sübut etmir. Diaqnoz yalnız müvafiq görüntüləmə ilə qoyulur və sonrakı plan əvvəlki hamiləlik tarixçəsi ilə birlikdə müzakirə edilir.

Arakəsmə ilə yanaşı bəzən böyrək və sidik yollarının quruluş fərqləri də rast gəlinə bilər, buna görə həkim lazım bildikdə əlavə müayinə təyin edə bilər.

Histeroskopik əməliyyatdan sonra bir neçə gün yüngül qanlı ifrazat və aybaşıya bənzər ağrı ola bilər. Cinsi əlaqə, tampon, vanna və üzgüçülüyün nə vaxta qədər məhdudlaşdırılacağı barədə cərrahın göstərişinə əməl edin. Əməliyyatdan sonra bəzən yapışıqlıq riskini azaltmaq üçün əlavə müalicə və ya nəzarət müayinəsi planlaşdırılır; bunun lazım olub-olmadığını həkim müəyyən edir.

Növbəti hamiləliyə cəhd üçün gözləmə müddəti və nəzarət görüntüləməsi barədə cərrahdan yazılı tövsiyə alın. Hamiləlik baş verərsə, əməliyyat tarixini ilk qəbulda bildirin ki, nəzarət planı ona uyğun qurulsun.

Sağalma dövründə yorğunluq və ağrı çox olarsa, təkrar baxış istəyin.

Arakəsməli uşaqlıqda hamiləlik mümkündür və bir çox qadın uğurla doğur. Hamiləlik dövründə izləmə erkən mərhələdə ultrasəslə başlayır ki, yerləşmə və ölçülər qiymətləndirilsin. Bu qrupda dölün yanlış vəziyyətdə olması, yəni ayaqla və ya eninə yerləşməsi daha çox rast gəlinə bilər, buna görə doğuşa yaxın dölün duruşu dəqiqləşdirilir.

Doğuş üsulu arakəsmənin varlığına görə avtomatik seçilmir; döl vəziyyəti, əvvəlki doğuşlar, plasentanın yerləşməsi və ananın sağlamlığı nəzərə alınır. Doğuşdan sonrakı dövrdə qanaxma riski də müzakirə edilə bilər.

Əvvəlki hamiləlik itkiləriniz olubsa, yeni hamiləlik emosional baxımdan çətin ola bilər; dəstək istəmək normaldır. Həkimlə nəzarət görüşlərinin tezliyi və hansı əlamətlərdə təcili müraciət etmək lazım olduğu barədə danışın.

Hamiləliyin hər ultrasəsində arakəsmənin qeyd edildiyinə əmin olun ki, komanda bunu nəzərə alsın.