Dişlərin implantasiyası

1. Tək dişin itirilməsi. Bir implant qoyulur, sonra tac bərkidilir.
2. Ardıcıl bir neçə dişin itirilməsi. Bərpa 2–3 implant və onlara bərkidilmiş körpü protezlə aparılır.
3. Sırada bütün dişlərin itirilməsi. 4–8 süni kök yerləşdirilir və tam protez qoyulur.

Yüksək proqnozlaşdırılmasına baxmayaraq, prosedur hamıya uyğun deyil. Ağız boşluğunun və ümumi sağlamlığın vəziyyətini əvvəlcədən qiymətləndirmək vacibdir.

Mütləq əks-göstərişlər

• 18 yaşa qədər.
• Sümük toxuması patologiyaları.
• Qanın laxtalanması problemləri.
• Ürək-damar sistemi patologiyaları.
• Mərkəzi sinir sisteminin işinin pozulmaları.
• Dekompensasiya mərhələsində şəkərli diabet.
• Xroniki infeksiyaların kəskinləşməsi.
• İmmunçatışmazlığı vəziyyətləri.
• Onkoloji patologiyalar.
• Hamiləlik.

Belə hallarda əvvəlcə sağlamlıq stabilləşdirilir və yalnız bundan sonra dişlərin bərpası məsələsinə qayıdılır.

Nisbi əks-göstərişlər

Bu, qadağa deyil, əlavə hazırlıq üçün səbəbdir:

• Kompensasiya olunmuş şəkərli diabet — şəkər səviyyəsi nəzarətdədirsə, implantasiya mümkündür, lakin daha diqqətli müşahidə tələb olunur.
• Siqaret — toxumaların qan təchizatını pisləşdirir və bitişməni ləngidə bilər.
• Sümük toxumasının çatışmazlığı — sümük plastikası və ya alternativ metodikalarla həll olunur.
• Diş əti xəstəlikləri — implant qoyulmazdan əvvəl iltihabı müalicə etmək lazımdır.

Müasir praktikada nisbi əks-göstərişlərin əksəriyyəti korreksiya olunur, buna görə qərar diaqnostikadan sonra verilir.

İtirilmiş dişi üç tərkib hissəsindən ibarət konstruksiya ilə əvəz etmək olar:

• implant — cərrahın çənənin alveolyar çıxıntısının sümük toxumasına yerləşdirdiyi süni diş kökü;
• abatment — protezin lazımi vəziyyətdə bərkidilməsi üçün birləşdirici element;
• tac, körpü və ya tam protez — implanta və abatmentə bərkidilir.

• tam adentiyaya qədər istənilən sayda dişi bərpa etməyə imkan verir;
• çeynəmə zamanı yükləri sümüyə bərabər paylayır;
• ətrafında sümük toxumasının həcmi saxlanılır və atrofiya baş vermir;
• süni kök üzərindəki protez öz dişləri kimi görünür və hiss olunur;
• düzgün qulluqda uzun onilliklər xidmət edir.

• Xidmət müddəti. Sümüyə yerləşdirilən konstruksiya uzunmüddətli istifadəyə hesablanıb; körpülər adətən müəyyən müddətdən sonra dəyişdirilir, çıxarılan protezlər isə daha tez aşınır və korreksiya tələb edir.
• Qonşu dişlərə təsir. Körpü qoyularkən dayaq dişlər yonulur — bu, geri dönməz prosesdir. İmplantasiyada qonşu dişlərə toxunulmur.
• Gündəlik rahatlıq. Süni kök sümükdə bərkiyir və öz diş kimi hiss olunur. Çıxarılan konstruksiyalar yerini dəyişə, diş ətini sürtə və alışma tələb edə bilər.
• Görünüş. İmplant üzərindəki taclar rəng və formaya görə seçilir və təbəssümdə seçilmir.
• Maliyyə. İmplantasiyanın ilkin qiyməti yüksəkdir, lakin digər variantların xidmət müddəti və dəyişdirilmə zərurəti nəzərə alındıqda fərq o qədər də açıq deyil.

Sabitlik, rahatlıq və qonşu dişlərin qorunması vacibdirsə, çox vaxt süni kök variantı seçilir; sürətli və daha büdcəli həll lazımdırsa — alternativlərə baxılır.

1. Diaqnostika və planlaşdırma. Çənənin 3D şəkli, dişlərin və diş ətinin müayinəsi, dişləmin yoxlanması. Bu məlumatlara görə prosedurun dərhal aparılıb-aparılmayacağı və ya hazırlıq tələb olunduğu müəyyən edilir, konstruksiya seçilir və müalicə planı tərtib olunur.
2. Hazırlıq. Karies və ya diş əti iltihabı əvvəlcə aradan qaldırılır; bəzən peşəkar gigiyena, mürəkkəb hallarda sümük həcminin bərpası tələb olunur.
3. İmplantın qoyulması. Anesteziya altında keçən əsas mərhələ: həkim yeri ehtiyatla hazırlayır və konstruksiyanı sümükdə bərkidir. Ağrı olmur — ən çoxu yüngül təzyiq hiss olunur.
4. Bitişmə dövrü. Konstruksiyanın sümükdə etibarlı bərkiməsi üçün vaxt lazımdır (adətən bir neçə ay). Bu dövrdə həkimin tövsiyələrinə əməl etmək vacibdir.
5. Diş əti formalaşdırıcısının və abatmentin qoyulması. Formalaşdırıcı diş ətinə düzgün forma verir, sonra tacın bərkidiləcəyi abatment qoyulur.
6. Tacın qoyulması. Rəng və formaya görə digər dişlərdən seçilməyən daimi tac bərkidilir.

Sümük toxumasının həcmi implant qoymaq üçün kifayət etməyə bilər. Cərrahi əməliyyat zamanı sümük xüsusi sümük-plastik materialla artırılır; onun formalaşması bir neçə ay çəkir. Əməliyyat həm ayrıca, həm də implantların qoyulması ilə eyni vaxtda aparıla bilər.

Bərpa olunan dişlərin sayına görə

• Bir diş yoxdur — bir dayaq qoyulur, sonra tac bərkidilir. Qonşu dişlərə toxunulmur.
• Ardıcıl bir neçə diş yoxdur — hər dişin altına implant qoymaq həmişə lazım deyil; 2–3 dayaqlı körpü konstruksiyaları istifadə oluna bilər.
• Dişlər demək olar ki, yoxdur və ya ümumiyyətlə yoxdur — All-on-4 və ya All-on-6 protokolları: çıxarılmayan protez 4 və ya 6 süni kökə bərkidilir.

Qoyulma və yükləmə müddətlərinə görə

• Klassik ikimərhələli — əvvəlcə süni kök qoyulur, sağalma üçün vaxt verilir, yalnız sonra tac bərkidilir. Ən sınanmış, proqnozlaşdırıla bilən variantdır.
• Birmərhələli — implant elə qoyulur ki, yuxarı hissəsi dərhal diş ətinin üstündə qalır; müdaxilələrin sayı azalır.
• Dərhal yükləmə ilə — müvəqqəti tac qısa müddətdə, bəzən qoyulma günü bərkidilir. Təbəssüm zonası üçün rahatdır.

Lokalizasiya və klinik vəziyyətə görə

• Təbəssüm zonası — yalnız funksional deyil, estetik nəticə də vacibdir.
• Çeynəmə şöbəsi — əsas vəzifə yükə davam gətirməkdir.
• Sümük toxuması çatışmır — sümük plastikası və ya sinus-liftinq aparılır, bəzən xüsusi implantlar seçilir və qoyulma bucağı dəyişdirilir.

All-on-4 və All-on-6

Dişlərin tam olmaması problemini həll edən müasir metodlar: bir gəlişdə 4 və ya 6 implant qoyulur və dərhal (və ya bir neçə gündən sonra) onlara bütün diş sırasını bərpa edən müvəqqəti protez bərkidilir. İmplantlar bitişdikdən sonra yüngül protez sirkonium, keramika və ya metal-keramikadan daimi protezlə əvəz olunur.

• Təcrübəli cərrahlar. Mütəxəssislər sadədən mürəkkəbə, o cümlədən sümüyün nəzərəçarpan atrofiyasına qədər müxtəlif klinik vəziyyətlərlə işləyir.
• Rəqəmsal 3D planlaşdırma. Prosedurdan əvvəl çənənin dəqiq modeli yaradılır və implantın vəziyyəti əvvəlcədən hesablanır.
• Yuxuda və ya sedasiya altında müalicə. Həyəcanlı pasiyentlər və geniş müdaxilələr üçün uyğundur.
• Çoxprofilli klinika. Lazımi analizləri və digər mütəxəssislərin konsultasiyalarını bir yerdə almaq mümkündür.

İmplantın qiyməti təkcə implant deyil, hər biri yekun nəticəyə təsir edən mərhələlər kompleksidir. «Açar təhvil» formatı pasiyentin nəyə ödədiyini əvvəlcədən anlamasına imkan verir. Standart plana adətən daxildir:

• Həkim konsultasiyası — müayinə, həll variantlarının izahı, ilkin plan və müddətlər.
• 3D diaqnostika (KT) — sümüyün həcmi, sıxlığı, sinirlərin yerləşməsi; implantın vəziyyətinin dəqiq planlaşdırılması.
• İmplant — seçilmiş implant sistemi.
• Anesteziya və ya sedasiya — fərdi seçilir.
• Cərrahi mərhələ — sümükdə yatağın formalaşdırılması və kökün qoyulması.
• Diş əti formalaşdırıcısı — yumşaq toxumaların düzgün konturu üçün.
• Abatment — gələcək konstruksiya üçün dayaq.
• Tac — qonşu dişlərin forması, dişləm və minanın rəngi nəzərə alınmaqla hazırlanır.

Qiymət həmişə fərdi hesablanır: kiməsə baza dəsti kifayətdir, kiməsə əlavə hazırlıq lazımdır.