Kiçik çanaq orqanlarının iltihabi xəstəliklərinin müalicəsi

İltihab çox vaxt cinsi yolla ötürülən infeksiyalar və ya uşaqlıq yolu və uşaqlıq boynu mikroorqanizmlərinin yuxarı yayılması nəticəsində yaranır. Risk doğuşdan, abortdan, uşaqlıq daxili müdaxilələrdən sonra və ya partnyor sayı çox olduqda yüksək ola bilər.

Əsas əlamətlər:

• alt qarında ağrı, bəzən birtərəfli;
• qeyri-adi və ya pis qoxulu ifrazat;
• cinsi əlaqə zamanı ağrı;
• aybaşılar arası və ya əlaqədən sonra qanaxma;
• hərarətin yüksəlməsi, üşütmə, halsızlıq.

Bəzən xəstəlik yüngül və ya əlamətsiz keçir, lakin yenə də ağırlaşma yarada bilər. Buna görə yüngül şikayətləri də gözləməmək lazımdır.

Bu şikayətlər başqa xəstəliklərdə də ola bilər, məsələn sidik yolları infeksiyası və ya apendisit zamanı. Ona görə səbəbi yalnız həkim müayinəsi müəyyən edə bilər, özünüzə müalicə təyin etməyin.

Əlamətlərin güclənməsini gözləmək müalicəni çətinləşdirir.

Ginekoloq şikayətləri soruşur, ginekoloji baxış aparır, uşaqlığın və əlavələrin həssaslığını yoxlayır. Təyin oluna bilən müayinələr:

• mikroflora üçün yaxma;
• cinsi yolla ötürülən infeksiyalar üçün PZR və digər testlər;
• qanın ümumi analizi və iltihab göstəriciləri;
• kiçik çanaq orqanlarının USM-i;
• hamiləlik testi, bu uşaqlıqdan kənar hamiləliyi istisna etmək üçün vacibdir;
• lazım olduqda əlavə müayinələr və ya xəstəxana müşahidəsi.

USM iltihabın bütün formalarını göstərməyə bilər, buna görə diaqnoz şikayətlərin, baxışın və analizlərin birgə qiymətləndirilməsi ilə qoyulur.

Müayinəyə hazırlıq üçün qəbuldan əvvəl bir neçə gün cinsi əlaqədən və vaginal vasitələrdən çəkinmək, antibiotik qəbul edirsinizsə bu barədə həkimə bildirmək vacibdir. Dəqiq hazırlıq qaydalarını həkim izah edir.

Nəticələr çox vaxt bir neçə gün ərzində hazır olur, lakin müddət analizin növündən asılıdır. Həkim müalicə seçimini nəticələrə görə dəqiqləşdirə bilər.

Əsas müalicə antibakterial müalicədir. Preparat qrupunu, müddətini və qəbul formasını həkim analizlərə və vəziyyətin ağırlığına görə seçir. Bəzən ağrıkəsici və iltihabəleyhinə dərmanlar əlavə olunur. Özbaşına antibiotik qəbul etmək və şikayət azalan kimi müalicəni yarımçıq kəsmək xəstəliyin xroniki hala keçməsinə səbəb ola bilər.

• həkimin bildirdiyi müddətdə cinsi əlaqədən çəkinmək lazımdır;
• cinsi partnyorun müayinəsi və lazım olduqda müalicəsi vacibdir, əks halda təkrar yoluxma baş verə bilər;
• müalicədən sonra nəzarət müayinəsi aparılır.

Uşaqlıqdaxili spiral varsa, onun saxlanması barədə qərarı həkim verir.

Müalicə başladıqdan bir neçə gün sonra vəziyyətdə yaxşılaşma olmazsa və ya ağrı güclənərsə, planlı qəbulu gözləmədən həkimə xəbər verin. Bu halda müalicənin dəyişdirilməsi və ya əlavə müayinə lazım ola bilər.

Müalicə dövründə bol maye qəbul etmək və istirahət etmək faydalıdır, lakin bu, həkim təyinatını əvəz etmir.

Yüngül və orta hallar çox vaxt ambulator müalicə edilir. Aşağıdakı hallarda xəstəxana müalicəsi lazım ola bilər:

• yüksək hərarət, şiddətli ağrı, qusma;
• ambulator müalicənin təsirsizliyi;
• hamiləliyin olması;
• irinli proses (abses) şübhəsi.

Qəfil şiddətli qarın ağrısı, yüksək hərarət, qusma, huşun itməsi və ya qarnın sərtləşməsi olarsa, 103-ə zəng edin.

Müalicənin vaxtında başlanması boruların zədələnməsi, xroniki çanaq ağrısı, sonsuzluq və uşaqlıqdan kənar hamiləlik riskini azaldır, lakin tam aradan qaldırmır. Profilaktika üçün qorunma vasitələrindən istifadə, infeksiyaların vaxtında müalicəsi və ginekoloqa mütəmadi müraciət əhəmiyyətlidir.

Müalicədən sonra nəzarət müayinəsi iltihabın tam keçdiyini yoxlamaq üçün vacibdir. Hamiləlik planlayırsınızsa, bunu qabaqcadan ginekoloqla müzakirə edin.

Təkrar iltihab baş verərsə, bunu həkimə xəbər verin; bu halda səbəbin yenidən araşdırılması lazım ola bilər.

Dəyər müayinənin və müalicənin həcmindən asılıdır, dəqiq məbləğ qəbuldan sonra məlum olur. Əsas amillər:

• ginekoloq qəbulunun və nəzarət baxışlarının sayı;
• yaxma, PZR və qan analizlərinin həcmi;
• kiçik çanaq orqanlarının USM-i və təkrar müayinə;
• iltihabın növü, yayılma dərəcəsi və müalicənin müddəti;
• partnyorun müayinəsi və müalicəsi.

Şiddətli hallarda xəstəxana müalicəsi lazım olarsa, o ayrıca planlaşdırılır və bu səhifədəki ambulator müalicəyə daxil deyil.

Qiymət həmçinin xəstəliyin kəskin və ya xroniki olmasından asılıdır: xroniki iltihab daha uzun izləmə tələb edə bilər. Müalicə mərhələlərini və hansı müayinələrin lazım olduğunu həkim qəbulda izah edir, beləliklə xərclər əvvəlcədən aydın olur.

Ödəniş şərtləri barədə qeydiyyatdan əvvəlcədən məlumat almaq mümkündür. Həkim ilkin qəbuldan sonra yalnız lazım olan müayinələri təyin edir.

Alt qarın ağrısını və qeyri-adi ifrazatı soyuqlamaya yozub gözləmək ən çox rastlaşdığım səhvdir. İltihab müalicəsiz qalanda boruları zədələyə bilər, nəticəsi isə illər sonra, hamilə qala bilməyəndə üzə çıxır.

Antibiotiki özbaşına seçməyin, müalicəni həkimin dediyi müddətə qədər sona çatdırın və partnyorunuzla birgə müayinədən keçin. Hərarət və şiddətli ağrı varsa, qəbulu gözləməyin, təcili tibbi yardım axtarın. Suallarınız varsa, onlayn şəkildə də həkimə yaza bilərsiniz.