Ginekoloji xəstəliklərin müalicəsi

Konservativ müalicə əməliyyatsız yanaşma deməkdir. Aşağıdakı vəziyyətlərin çoxunda ilk mərhələdə məhz belə yanaşma seçilir:

• İltihabi xəstəliklər və vaginal infeksiyalar: səbəb müəyyən edildikdən sonra uyğun müalicə təyin edilir, lazım olduqda cinsi partnyorun da müayinəsi tövsiyə olunur.
• Uşaqlıq boynunun dəyişiklikləri (o cümlədən ektopiya): müayinə ilə dəyişikliyin zərərsiz olub-olmadığı aydınlaşdırılır, hər halda müalicə tələb olunmaya bilər.
• Endometrioz: xroniki xəstəlikdir, müalicə şikayətlərə və hamiləlik planlarına görə seçilir.
• Uşaqlıq miomaları: kiçik və simptomsuz düyünlər çox vaxt yalnız müşahidə olunur.
• Yumurtalıq kistaları: bəzi funksional kistalar bir neçə aybaşı dövrü ərzində özü yox olur.
• Polikistik yumurtalıq sindromu və aybaşı pozuntuları: hormonal və maddələr mübadiləsi amilləri nəzərə alınır.

Bu siyahı yalnız ümumi təsəvvür üçündür. Eyni diaqnoz müxtəlif pasiyentlərdə fərqli şikayətlərlə keçə bilər, buna görə müalicə yalnız qəbuldan və müayinədən sonra müəyyən edilir.

Müalicəyə başlamazdan əvvəl səbəbi dəqiqləşdirmək vacibdir, çünki oxşar şikayətlər müxtəlif xəstəliklərdən yarana bilər. Adətən plan bu mərhələlərdən keçir:

• ginekoloq qəbulu, şikayətlərin və anamnezin təhlili;
• ginekoloji check-up və kiçik çanağın USM-i;
• lazım olduqda yaxma, maye sitologiya və İPV testi;
• uşaqlıq boynunun dəyişiklikləri üçün kolposkopiya;
• uşaqlıq boşluğu ilə bağlı şübhə olduqda histeroskopiya və ya endometriumun aspirasion biopsiyası.

Nəticələrə əsasən həkim müalicə və ya müşahidə taktikasını təklif edir. Hormonal və digər dərmanlar yalnız həkim təyinatı ilə qəbul edilməlidir. Müalicənin effektini yoxlamaq üçün nəzarət müayinələri planlaşdırılır. Plan hamiləlik arzusu, yaş və xəstəliyin gedişinə görə dəyişə bilər.

Müalicə zamanı həkimlə əlaqəni itirməyin: təyinatları özbaşına dayandırmaq və ya dəyişmək nəticəni pisləşdirə bilər. Suallarınız olarsa, saytımızda onlayn sual vermək də mümkündür. Müalicə müddətində vəziyyətinizdəki dəyişiklikləri qeyd etmək və nəzarət qəbulunda həkimə danışmaq faydalıdır.

Əməliyyat son çarə deyil, lakin hər xəstəlikdə ilk seçim də deyil. Cərrahi müalicə yalnız konkret göstəriş olduqda müzakirə olunur, məsələn:

• konservativ müalicə şikayətləri yetərincə azaltmadıqda;
• mioma və ya kista böyüyür, ağır qanaxma və ya ağrı yaradır;
• uşaqlıq boşluğunda polip və ya yapışmalar aşkarlandıqda;
• sitoloji və ya histoloji nəticələr uşaqlıq boynunda ciddi dəyişiklik göstərdikdə;
• xəstəlik hamiləliyin baş verməsinə mane olduqda.

Belə hallarda həkim əməliyyatın məqsədini, mümkün üsullarını (laparoskopik, histeroskopik və ya açıq) və alternativləri izah edir. Mümkün olduqda orqanı saxlayan yanaşmalara üstünlük verilir. Qərar həmişə pasiyentlə birgə, bütün risk və faydalar müzakirə edildikdən sonra qəbul olunur. Bu məsələlər cərrahi ginekologiya istiqamətində ətraflı nəzərdən keçirilir.

Əməliyyat qərarı tələsik verilmir. Lazım gələrsə, ikinci rəy almaq və ya digər ixtisaslı mütəxəssislə məsləhətləşmək də məqsədəuyğundur.

Bəzi əlamətlər gözləməyə imkan vermir. Aşağıdakılardan biri olarsa, qəbul gününü gözləmədən təcili tibbi yardıma müraciət edin və ya 103 nömrəsinə zəng edin:

• qarnın aşağısında birdən başlayan, güclü və ya dözülməz ağrı;
• çox bol qanaxma, məsələn bir saat ərzində gigiyenik bağlamanın tamamilə islanması;
• yüksək hərarət, titrəmə, qarın ağrısı ilə birlikdə pis özünü hiss etmə;
• huşun itməsi, baş gicəllənməsi, solğunluq;
• hamiləlik ehtimalı olan qadında ağrı və qanaxma;
• yoğun, pis qoxulu ifrazatla birlikdə hərarət.

Bu əlamətlər iltihab, kista burulması, hamiləlik ağırlaşması kimi təcili vəziyyətləri göstərə bilər. Öz-özünə dərman qəbul etmək və ya ağrıkəsici ilə vəziyyəti gizlətmək tövsiyə olunmur. Əlamət yüngül olsa da dayanmırsa, planlı qəbul üçün də gecikməyin.

Yuxarıdakı əlamətlərdən heç biri yoxdursa da, şikayətləriniz getdikcə güclənirsə və gündəlik həyatınıza mane olursa, qəbulu uzatmayın.