Vaginit və vaginal infeksiyaların müalicəsi

Vaginanın sağlam mikroflorası turş mühit yaradır və infeksiyalardan qoruyur. Bu tarazlıq pozulduqda və ya xaricdən mikroorqanizm düşdükdə vaginit yaranır. Aşağıdakı əlamətlər ginekoloq müayinəsi üçün əsasdır:

• xarici cinsiyyət orqanlarında qaşınma, yanma və qızartı;
• ifrazatın miqdarının, rənginin və ya qoxusunun dəyişməsi;
• cinsi əlaqə zamanı ağrı və ya sidik ifrazı zamanı yanma;
• aşağı qarın nahiyəsində narahatlıq hissi.

Bəzən infeksiya demək olar ki, əlamət vermir və yalnız planlı müayinədə aşkarlanır. Şikayətlər təkrarlanırsa, müalicədən sonra keçmirsə, hamiləlik zamanı yaranıbsa və ya qızdırma ilə müşayiət olunursa, tez bir zamanda ginekoloqa müraciət etmək tövsiyə olunur. Vaxtında müraciət müalicəni asanlaşdırır, ağırlaşma ehtimalını isə azaldır. Qarın nahiyəsində kəskin ağrı və yüksək hərarət olduqda gözləmədən 103 nömrəsinə zəng etmək lazımdır.

Kandidoz, bakterial vaginoz və trixomoniaz oxşar şikayətlərlə özünü göstərir, lakin onlar fərqli səbəblərdən yaranır. Göbələyə qarşı təsirli vasitə bakteriyaya təsir etmir, bakteriyaya qarşı vasitə isə göbələyi hətta artıra bilər.

Özbaşına müalicənin əsas risklərini qeyd edək:

• şikayətlər müvəqqəti azalır, lakin səbəb qalır və xəstəlik xroniki gedişə keçə bilər;
• yanlış preparat mikrofloranı daha da pozur;
• əlamətlər dəyişir, sonrakı müayinənin nəticəsini çətinləşdirir;
• eyni şikayət başqa xəstəliyin əlaməti ola bilər, məsələn, cinsi yolla keçən infeksiyanın və ya dəri xəstəliyinin.

Məhz buna görə internetdəki məsləhətlərə və ya əvvəlki dəfə işə yarayan preparata güvənmək əvəzinə, bir dəfə müayinədən keçib dəqiq diaqnoz qoydurmaq həm vaxta, həm də sağlamlığa qənaətdir. Qəbulda həkim şikayətlərinizi diqqətlə dinləyəcək və nəyin niyə təyin edildiyini izah edəcək.

Qəbul həkimin şikayətlər, aybaşı dövrü, kontrasepsiya üsulu və əvvəlki müalicələr barədə sorğusu ilə başlayır. Sonra ginekoloji müayinə aparılır: həkim vaginanın və uşaqlıq boynunun vəziyyətini gözlə qiymətləndirir.

Müayinə zamanı götürülən yaxma mikroskopla baxılır, bu, iltihab hüceyrələrini, göbələk və ya bakteriya artımını göstərir. Lazım gələrsə, əlavə testlər təyin edilir:

• PZR müayinəsi — cinsi yolla keçən infeksiyaları istisna etmək üçün;
• mədəni (kultural) müayinə — mikroorqanizmin növünü dəqiqləşdirmək üçün;
• vaginal mühitin turşuluğunun yoxlanması.

Müayinədən 2–3 gün əvvəl vaginal vasitələrdən, vaginal yuyulmadan və cinsi əlaqədən çəkinmək, aybaşı dövründə isə müayinəni təxirə salmaq daha dəqiq nəticə verir. Müayinə adətən ağrısızdır, yalnız yüngül narahatlıq hissi ola bilər. Nəticələr adətən qısa müddətdə hazır olur, həkim onları sizinlə birlikdə nəzərdən keçirir və müalicə planını izah edir.

Müalicə yaxmanın nəticəsinə əsasən seçilir: kandidozda göbələyə qarşı, bakterial vaginozda və trixomoniazda isə antibakterial və ya antiprotozoal müalicə təyin olunur. Preparat forması (şam, krem, həb) həkim tərəfindən seçilir; müddəti və qaydası dəqiq riayət edilməlidir, hətta şikayətlər tez keçsə belə. Yarımçıq müalicə infeksiyanın qayıtmasına və mikroorqanizmin dərmana həssaslığının azalmasına səbəb ola bilər.

Tərəfdaşın müalicəsi diaqnozdan asılıdır. Məsələn, trixomoniazda hər iki tərəfdaş müalicə olunmalıdır, kandidozda və bakterial vaginozda isə qərar həkimlə verilir.

Müalicə zamanı həkimin göstərişlərinə əməl etmək nəticənin əsas şərtidir. Dərman qəbulu ilə yanaşı, intim gigiyenada yumşaq, qoxusuz vasitələrdən istifadə etmək məsləhətdir. Təkrarlanmanın qarşısını almağa kömək edən tədbirlər:

• pambıq alt paltarı seçmək və nəmli geyimdə uzun qalmamaq;
• vaginal yuyulmadan və ətirli gigiyena vasitələrindən istifadə etməmək;
• antibiotiklərdən yalnız həkim təyinatı ilə istifadə etmək;
• şəkərli diabet kimi fon xəstəliklərini nəzarətdə saxlamaq.

Müalicədən sonra lazım olarsa, nəzarət yaxması götürülür və nəticə qiymətləndirilir.

Xidmətin yekun dəyəri hər pasiyent üçün fərdi formalaşır və əsasən aşağıdakılardan asılıdır:

• ginekoloq qəbulunun və ilkin müayinənin həcmindən;
• yaxma, PZR və ya mədəni müayinə kimi laborator testlərin sayından və növündən;
• kolposkopiya və ya kiçik çanaq orqanlarının USM-i kimi əlavə müayinələrin lazım olub-olmamasından;
• infeksiyanın növündən, onun təkrarlanan və ya qarışıq xarakter daşımasından;
• təkrar qəbulların və nəzarət testlərinin sayından.

Müalicə üçün dərman preparatlarının qiyməti xidmətin dəyərinə daxil deyil, onlar aptekdən ayrıca əldə edilir. Təkrar qəbulun lazım olub-olmaması da yekun məbləğə təsir edir. Dəqiq məbləği ilkin qəbuldan sonra, müayinə planı bəlli olduqda həkimdən və ya qeydiyyatdan öyrənmək mümkündür. Qiymət siyahısı ilə aşağıda tanış ola bilərsiniz. Hər bir mərhələ və onun dəyəri barədə qəbul zamanı əvvəlcədən məlumat verilir ki, gözlənilməz xərclər olmasın.

Qaşınma və ya qeyri-adi ifrazat olduqda ilk reaksiya çox vaxt aptekdə hazır vasitə almaq olur. Təcrübədə isə eyni şikayət müxtəlif səbəblərdən yarana bilir və yanlış seçilmiş preparat yalnız vəziyyəti dolaşdırır. Müayinədən əvvəl vaginal şam və kremlərdən, vaginal yuyulmadan istifadə etməyin, çünki bu, yaxmanın nəticəsini təhrif edir. Müalicəni həkimin təyin etdiyi müddətə qədər davam etdirin və şikayətlər keçsə də yarımçıq qoymayın. Şikayətlər ildə bir neçə dəfə təkrarlanırsa, bu, səbəbin daha dərindən araşdırılması üçün əsasdır.