Laparoskopik appendektomiya iltihablanmış appendiksin — kor bağırsağın soxulcanabənzər çıxıntısının çıxarılmasıdır. Əməliyyat appendiksin cırılmasının və irinin qarın boşluğuna yayılmasının (peritonitin) qarşısını alır. Qarın divarında uzunluğu 1 sm-dən az olan üç deşikdən kamera və alətlərlə aparılır, çox vaxt təcili qaydada.
- Giriş
- Laparoskopik
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 1 saat
- Stasionarda
- 1–3 gün
- Bərpa
- 4–6 həftə
- Qiymət
- 1 300 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- appendiksin çıxarılması
- appendektomiya
- laparoskopik appendektomiya
- appendisit əməliyyatı
- kor bağırsaq çıxıntısının çıxarılması
- Appendectomia
Əməliyyatın təsviri
Appendiks qarnın sağ aşağı hissəsində, kor bağırsaqdan ayrılan kiçik, ucu qapalı borucuqdur. Onun mənfəzi tıxandıqda içəridə mikroblar çoxalır və kəskin iltihab — appendisit başlayır. Dərmanla müalicə etibarlı deyil: bir neçə saat və ya gün ərzində çıxıntının divarı irinləyə və cırıla bilər. Ona görə kəskin appendisitdə yeganə etibarlı müalicə appendiksin vaxtında çıxarılmasıdır.
Laparoskopik üsulda cərrah qarın boşluğunu ekranda böyüdülmüş şəkildə görür. Bu, yalnız appendiksi deyil, ətraf orqanları da yoxlamağa imkan verir: diaqnoz şübhəli olduqda, məsələn, qadınlarda yumurtalıq kistası ilə fərqləndirmək üçün çox faydalıdır.
Əməliyyatın variantları:
- Təcili laparoskopik appendektomiya — kəskin appendisitdə, diaqnoz qoyulduqdan sonra ilk saatlarda;
- Planlı appendektomiya — appendikulyar infiltrat sovuşduqdan və ya xroniki iltihabda, konservativ müalicədən sonra;
- Açıq appendektomiya — sağ qalça nahiyəsində kəsiklə; yayılmış peritonitdə və ya laparoskopiyanın mümkün olmadığı hallarda.
Əməliyyatın nəticəsi
İltihab mənbəyi aradan qaldırılır, peritonitin və infeksiyanın qana yayılmasının qarşısı alınır. Qarın ağrısı, hərarət və zəiflik adətən 1–3 gün ərzində azalır. Çıxarılan appendiks histoloji müayinəyə göndərilir — bu, iltihabın formasını təsdiqləyir və nadir rast gəlinən şişləri istisna edir.
Tikişlər 7–10 gündən sonra götürülür, izlər tədricən solğunlaşır və demək olar ki, görünməz olur. Appendiksin olmaması həzmə və immunitetə təsir etmir.
Üstünlüklər
Açıq appendektomiya ilə müqayisədə laparoskopik üsulun sizin üçün bir neçə mühüm üstünlüyü var.
-
Üç kiçik deşik
Appendiks uzunluğu 1 sm-dən az olan üç deşikdən çıxarılır, klassik kəsik lazım olmur.
-
Bütün qarına baxış
Kamera qarın boşluğunu geniş görməyə imkan verir, bu da şübhəli diaqnozda xüsusilə faydalıdır.
-
Az yara ağırlaşması
Yaranın irinləməsi daha nadir olur, sağalma isə daha tez gedir.
-
Az nəzərə çarpan izlər
Kiçik deşiklərin izləri açıq əməliyyatın çapığından xeyli az görünür.
Göstərişlər
Əməliyyat aşağıdakı hallarda aparılır:
- kəskin appendisit — təcili qaydada;
- appendikulyar infiltrat — iltihab sovuşduqdan sonra planlı qaydada;
- təkrarlanan ağrılarla xroniki appendisit;
- appendiksin şişləri, məsələn, təsadüfən aşkar edilmiş karsinoid.
Laparoskopik üsul xüsusilə artıq çəkisi, şəkərli diabeti və ya ürək xəstəlikləri olan pasiyentlər üçün sərfəlidir: onlarda açıq əməliyyatdan sonra yara ağırlaşmalarının riski daha yüksəkdir.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Mürəkkəbləşməmiş appendisitin bəzi hallarında əvvəlcə antibiotik müalicəsi nəzərdən keçirilir. Bu yol hamıya uyğun deyil və xəstəlik sonradan qayıda bilər, buna görə qərar müayinədən sonra verilir. Appendisit irinli ağırlaşma ilə gedirsə, əməliyyat vacibdir.
Əməliyyat laparoskopik və ya ənənəvi açıq üsulla aparıla bilər. Laparoskopik üsul kiçik deşiklər və adətən daha tez bərpa verir, açıq üsul isə iltihab geniş yayıldıqda, yapışmalar olduqda və ya laparoskopik yol təhlükəsiz olmadıqda seçilir. Əməliyyat zamanı vəziyyət dəyişərsə, cərrah açıq üsula keçə bilər. Qərar diaqnozun mərhələsindən, yaşdan, ümumi vəziyyətdən və əvvəlki əməliyyatlardan asılıdır.
Cərrahlar və komanda
Əks göstərişlər
Kəskin appendisitdə əməliyyat həyati göstərişlə aparılır, ona görə əks göstərişlər əsasən laparoskopik üsula aiddir — belə hallarda cərrah açıq üsulu seçə bilər.
Mütləq əks göstərişlər
- orqan çatışmazlığı ilə müşayiət olunan ağır ürək, böyrək və ya ağciyər xəstəlikləri;
- yayılmış peritonit — qarın boşluğunun tam təmizlənməsi tələb olunur;
- korreksiya olunmayan laxtalanma pozğunluğu.
Nisbi əks göstərişlər
- hamiləlik, xüsusən son aylarda;
- ahıl yaş və ağır yanaşı xəstəliklər;
- appendiksin anomal yerləşməsi;
- əvvəlki əməliyyatlardan sonra geniş bitişmələr;
- formalaşmış appendikulyar infiltrat — əvvəlcə dərman müalicəsi aparılır.
Əməliyyatın üsulu və vaxtı barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Heç bir əməliyyat tam risksiz deyil. Müayinə, düzgün hazırlıq və əməliyyatdan sonrakı nəzarət ağırlaşmaların ehtimalını azaltmağa kömək edir.
- qanaxma
- yara nahiyəsində infeksiya
- qarın boşluğunda irinli yığıntı (abses), xüsusilə iltihab yayılmış olduqda
- bağırsaq və ya qonşu orqanların nadir zədələnməsi
- appendiksin kötüyündən sızma
- sonradan yapışmaların əmələ gəlməsi
- ayaq damarlarında tromb əmələ gəlməsi
- anesteziyaya qarşı reaksiya
Fərdi riski artıran amillər: appendiksin yırtılması və ya irinli iltihab, siqaret, artıq çəki, şəkərli diabet, yaş. Bunları həkim əməliyyat zamanı nəzərə alır.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 2–6 saat
Təcili qan analizləri, qarın USM-i, EKQ və anestezioloq baxışı.
-
Əməliyyat 1 saat
Ümumi narkoz altında laparoskopik üsulla, üç kiçik deşikdən aparılır.
-
Bərpa 4–6 həftə
Stasionarda 1–3 gün, tam bərpa və idmana qayıdış 4–6 həftəyə.
Əməliyyata hazırlıq
Təcili əməliyyatda hazırlıq bir neçə saat çəkir, cərrah müayinəni qəbul şöbəsində aparır:
- qanın ümumi analizi, C-reaktiv zülal, laxtalanma göstəriciləri, qan qrupu;
- sidiyin ümumi analizi, qadınlarda hamiləlik testi;
- qarın boşluğunun USM-i, lazım olduqda KT;
- EKQ və anestezioloq baxışı.
Appendisitə şübhə yarandığı andan yemək və içmək olmaz. Həkim baxmamış ağrıkəsici və işlətmə dərmanı qəbul etməyin, qarına isti qoymayın. Qanı durulaşdıran və ya şəkər salan dərman qəbul edirsinizsə, bunu mütləq həkimə deyin. Planlı əməliyyatdan əvvəl müayinə 1–2 gün çəkir.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Əməliyyat ümumi endotraxeal narkoz altında aparılır, anestezioloq həyati göstəriciləri daim izləyir.
- Giriş. Göbək, qasıqüstü və sol qalça nahiyəsində uzunluğu 1 sm-dən az olan üç deşik açılır. Qarın boşluğuna karbon qazı vurulur (pnevmoperitoneum), göbəkdəki deşikdən kamera yeridilir.
- Reviziya. Cərrah appendiksi və ətraf orqanları nəzərdən keçirir, lazım olduqda bitişmələri ayırır.
- Çıxarılma. Appendiksin damarları koaqulyasiya edilir, əsası bağlanır və kəsilir, çıxıntı xüsusi kisədə xaric edilir.
- Tamamlama. Ağırlaşmış appendisitdə qarın boşluğu yuyulur və drenaj qoyulur. Deşiklərə 1–2 tikiş və steril sarğı qoyulur.
Əməliyyat orta hesabla 1 saat, mürəkkəb hallarda 2–3 saata qədər çəkir. Narkozdan ayıldıqdan sonra adi cərrahi palataya keçirsiniz.
Stasionarda qalma
Adətən 1–3 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir. Əməliyyat ümumi anesteziya altında laparoskopik üsulla aparılır. Ayıldıqdan sonra ağrı və yara izlənilir, ertəsi günə qədər yataqdan qalxırsınız. Mayeni bir neçə saatdan, sonra yüngül qidanı həkim icazəsi ilə qəbul edirsiniz. İltihab geniş olubsa, antibiotik damardan davam etdirilir və bəzən drenaj qoyulur, buna görə qalma müddəti uzana bilər.
Ağrı idarə olunursa, yemək qəbul edirsinizsə, temperatur normaldırsa və gəzirsinizsə, evə buraxılırsınız. Çıxarkən yazılı tövsiyələr verilir.
Bərpa dövrü
Ağırlaşmasız appendisitdə stasionarda 1–3 gün qalırsınız, ağırlaşmış hallarda daha çox. Erkən ayağa qalxmaq tövsiyə olunur: bu, bağırsaqların işini bərpa edir və tromb riskini azaldır. Ağrı adi ağrıkəsicilərlə aradan qaldırılır.
- 4–6 həftə idmandan, bağ-bostan işlərindən və ağır məişət işlərindən çəkinin;
- bu müddətdə 3 kq-dan ağır əşya qaldırmayın;
- tikişlər götürülənə qədər hamam və saunaya getməyin, həddən artıq qızmayın;
- spirtli içkilərdən imtina edin, təyin olunmuş pəhrizə və dərmanlara əməl edin;
- deşiklərin yerini həkimin göstərdiyi antiseptiklə işləyin və steril sarğı ilə örtün.
4–6 həftədən sonra bütün məhdudiyyətlər götürülür.
Yadda saxla!
Laparoskopik əməliyyatdan sonra özünüzü tez yaxşı hiss etsəniz də, daxili tikişlərin sağalmasına vaxt lazımdır. Erkən ağır yüklənmə və rejimin pozulması ağırlaşma riskini artırır.
- Hərarət yüksələrsə, qarın ağrısı güclənərsə, qusma olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Tikişlərin yerində qızartı, şişkinlik və ya irin görünərsə, dərhal həkimə müraciət edin.
- Döş qəfəsində güclü ağrı və təngnəfəslik olarsa, təcili yardım çağırın.
Qiymət cədvəli
- Appendisitin çıxarılması (laparoskopik appendektomiya) 1 300 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Ağrı çox vaxt göbək ətrafında başlayır, sonra qarnın sağ aşağı hissəsinə keçir və getdikcə güclənir. Ürəkbulanma, qusma, 37,5–38 °C hərarət və zəiflik ola bilər. Uşaqlarda, hamilələrdə və yaşlılarda əlamətlər qeyri-tipik olur. Şübhə olduqda ağrıkəsici qəbul etmədən dərhal həkimə müraciət edin.
Bu, əməliyyat zamanı qarına vurulan karbon qazının diafraqmanı qıcıqlandırması ilə bağlıdır. Narahatlıq adətən 2–3 gün ərzində özü keçir. Döş qəfəsində güclü ağrı təngnəfəsliklə birlikdə olarsa, gözləməyin — təcili yardım çağırın.
Appendiks çıxarıldıqdan sonra həzm və immun sistem normal işləməyə davam edir. Heç bir pəhriz və ya dərman ömürlük lazım olmur. Bərpa dövrü bitdikdən sonra adi həyat tərzinə tam qayıdırsınız.
Ofis işinə adətən 7–10 gündən sonra, tikişlər götürüldükdən sonra qayıtmaq olar. Fiziki iş və idman üçün 4–6 həftə gözləmək lazımdır. Ağırlaşmış appendisitdən sonra bu müddətlər uzana bilər.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Laparoskop
Videokamera, işıq mənbəyi və insuflyatordan ibarət kompleks: cərrah əməliyyatı böyüdülmüş təsvir altında, böyük kəsik olmadan aparır.
Mövzu üzrə məqalələr
Ambulator cərrahiyyə
Hamı hələ bilmir ki, əvvəllər stasionarda uzun müddət qalmağı tələb edən bir çox əməliyyat bu gün bir gün…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə
Uşaqda appendisit
Appendisitlə qarşılaşan istənilən cərrah təsdiq edər ki, hər bir konkret halda onun diaqnozunu qoymaq heç də asan vəzifə…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə / Pediatriya
Qadınlarda appendisit: yerləşməsi, səbəbləri, əlamətləri, necə və harada ağrıyır
Qadınlarda appendisit — qarnın sağ aşağı hissəsindəki kiçik bağırsaq çıxıntısı olan appendiksin iltihabıdır. Appendiks mühüm funksiyalar yerinə yetirməsə…
İstiqamət: Ümumi cərrahiyyə
Hospitalizasiya - nə qədər davam edir, növləri və qaydaları
Hospitalizasiya — pasiyentin diaqnostika, terapiya və müşahidə üçün tibb müəssisəsinin stasionarında yerləşdirilməsidir. O, təcili və planlı olur. Növlərin…
İstiqamət: Terapiya / Ümumi cərrahiyyə
