Qaraciyər xərçəngində əməliyyat (rezeksiya) orqanın şişli hissəsinin sağlam toxuma sərhədi ilə çıxarılmasıdır. Şiş böyüdükcə işlək qaraciyər toxumasını sıxışdırır, vaxtında çıxarılması isə xəstəliyin irəliləməsini və qaraciyər çatışmazlığını önləyir. Müdaxilə ümumi anesteziya altında laparoskopik və ya iri şişlərdə açıq üsulla aparılır.
- Giriş
- Açıq
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 2–5 saat
- Stasionarda
- 7–10 gün
- Bərpa
- 6–8 həftə
- Qiymət
- 6 000 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- qaraciyər rezeksiyası
- hepatektomiya
- qaraciyərin atipik rezeksiyası
- qaraciyər payının çıxarılması
- laparoskopik qaraciyər rezeksiyası
Əməliyyatın təsviri
Qaraciyərin ilkin bədxassəli şişləri çox vaxt hepatit və ya sirroz kimi xroniki xəstəliklərin uzun gedişi fonunda yaranır. Ən çox rast gələn forma hepatosellülyar karsinomadır. Qaraciyərdə başqa orqanların, məsələn yoğun bağırsağın şişlərinin metastazları da olur.
Əməliyyatın məqsədi şişi tam çıxarmaq və eyni zamanda kifayət qədər sağlam qaraciyər saxlamaqdır. Qaraciyər regenerasiya qabiliyyətinə malikdir: qalan hissə böyüyür və funksiyanı tədricən bərpa edir. Ən yaxşı nəticə şiş kiçik olduqda, orqanın daxilində yerləşdikdə və kapsulaya keçmədikdə əldə olunur.
Müalicə növləri:
- Atipik rezeksiya — yalnız şiş ocağı sağlam toxuma kənarı ilə çıxarılır, orqanın maksimum hissəsi qorunur;
- Tipik (anatomik) rezeksiya — qaraciyərin zədələnmiş seqmenti və ya payı çıxarılır;
- Kimyəvi embolizasiya — şişi qidalandıran damara dərman və hissəciklər yeridilir; bu radikal deyil, köməkçi lokal üsuldur;
- Qaraciyər transplantasiyası — sirroz fonunda müəyyən meyarlara uyğun karsinomada ən effektiv yol ola bilər.
Çoxsaylı metastazlarda və geniş yayılmada əsas müalicə hədəf terapiya, immunoterapiya kimi dərman üsullarıdır.
Əməliyyatın nəticəsi
Şişin vaxtında çıxarılması xəstəliyin inkişafını dayandıra bilər, kompleks müalicə isə remissiyaya nail olmağa kömək edir. Rezeksiya böyük olsa belə, qalan qaraciyər bir neçə həftə-ay ərzində böyüyür və funksiyası bərpa olunur.
Çıxarılan toxuma histoloji müayinəyə göndərilir: kəsik sərhədlərində şiş hüceyrəsinin olmaması təsdiqlənir. Nəticəyə görə onkoloq əlavə müalicə və nəzarət planı müəyyən edir. USM, KT və qan analizləri müntəzəm aparılır ki, residiv erkən aşkarlansın.
Üstünlüklər
Qaraciyər xərçəngində rezeksiya radikal müalicə imkanıdır, embolizasiya kimi lokal üsullar isə əsasən köməkçi rol oynayır.
-
Qaraciyər bərpa olunur
Qalan sağlam toxuma regenerasiya edir və çıxarılmış hissənin funksiyasını tədricən kompensasiya edir.
-
Atipik rezeksiya
Kiçik şişlərdə yalnız ocaq sağlam toxuma kənarı ilə çıxarılır, orqanın mümkün qədər çox hissəsi qorunur.
-
Laparoskopik imkan
Uyğun ölçü və yerləşmədə əməliyyat böyük kəsik olmadan laparoskopik üsulla aparıla bilər.
Göstərişlər
Rezeksiya aşağıdakı hallarda göstərişdir:
- qaraciyərin ilkin şişi, ilk növbədə hepatosellülyar karsinoma, tam çıxarıla bilir;
- qaraciyərin qalacaq hissəsi orqanın funksiyasını təmin etməyə kifayət edir;
- kolorektal xərçəngin qaraciyər metastazları — çox vaxt kimyaterapiya ilə birlikdə;
- digər şişlərin tək və ya az sayda metastazları — konsiliumun qərarı ilə.
Metastazlarda əməliyyatın mümkünlüyü ilkin şişin növündən, ocaqların sayından və yerləşməsindən asılıdır. Bir qism pasiyentdə bu, uzunmüddətli remissiya şansı verir.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Qaraciyər xərçənginin müalicəsində əməliyyat yeganə seçim deyil. Kiçik şişlərdə radiodalğa və ya mikrodalğa ablasiyası, şişi qidalandıran damarın bağlanması (embolizasiya), xüsusi şüa müalicəsi və dərman terapiyası tətbiq edilə bilər. Sirroz fonunda kiçik şiş olduqda qaraciyər transplantasiyası da müzakirə olunur. Bəzən bu üsullar əməliyyatla birgə və ya ardıcıl aparılır.
Əməliyyatın özü laparoskopik və ya açıq, şişin yerinə görə kiçik hissənin və ya bütöv payın çıxarılması ilə ola bilər. Üsulu cərrah və onkoloq birgə seçir: şişin ölçüsü, sayı və yeri, qalacaq qaraciyər toxumasının həcmi və funksiyası, yaşınız və ümumi vəziyyətiniz nəzərə alınır. Seçim sizinlə müzakirə olunur.
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- ağır ümumi vəziyyət, ürək, tənəffüs və ya böyrək çatışmazlığının dekompensasiyası, ümumi anesteziyanın mümkün olmaması;
- qalacaq qaraciyərin həcmi və ya funksiyası kifayət etmir: ağır sirroz, qaraciyər çatışmazlığı, ifadəli portal hipertenziya;
- radikal çıxarılmanı mümkünsüz edən geniş yayılma.
Nisbi əks göstərişlər
- kəskin infeksiyalar, xroniki xəstəliklərin kəskinləşməsi;
- laxtalanma pozğunluqları, qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu;
- qapı venasının və ya aşağı boş venanın şiş trombozu;
- mexaniki sarılıq — əvvəlcə öd axını bərpa edilə bilər.
Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Qaraciyər əməliyyatı mürəkkəb müdaxilələrdən biridir, hər əməliyyat və anesteziya kimi müəyyən risk daşıyır. Komanda onu azaltmaq üçün ətraflı hazırlıq görür.
- qanaxma — qaraciyər damarlarla zəngin orqandır
- yara nahiyəsində infeksiya
- ayaq damarlarında tromb əmələ gəlməsi
- anesteziyaya qarşı reaksiya
- sarılıq və qarında maye toplanması, qaraciyər funksiyası zəifləyəndə
- qalan qaraciyər toxumasının işinin müvəqqəti və ya ağır halda davamlı zəifləməsi
- kəsik səthindən öd sızması
- qarın boşluğunda maye yığılması, plevrada maye, abses
- xəstəliyin sonradan təkrarlanması
Fərdi riski artıran amillər: sirroz və hepatit, qalan qaraciyər həcminin az olması, siqaret, artıq çəki, diabet, ürək və ağciyər xəstəlikləri, yaş. Bunları həkim əməliyyatdan əvvəl ətraflı qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 7–14 gün
Kontrastlı KT və ya MRT, qaraciyər sınaqları, EKQ və konsilium lazımdır.
-
Əməliyyat 2–5 saat
Ümumi anesteziya altında açıq və ya laparoskopik üsulla aparılır.
-
Bərpa 6–8 həftə
Stasionarda 10 günə qədər qalırsınız, sonra evdə bərpa davam edir.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada cərrah şişin növünü, yerini, damarlarla əlaqəsini və qaraciyərin ehtiyatını qiymətləndirmək üçün müayinələr təyin edir:
- qarın boşluğunun kontrastlı KT-si və ya MRT-si;
- qanın ümumi və biokimyəvi analizi, qaraciyər sınaqları, koaquloqramma, qan qrupu və rezus-faktor, infeksiyalara skrininq;
- sidiyin ümumi analizi;
- ayaq venalarının USM-i, EKQ, döş qəfəsinin rentgeni;
- terapevt, anestezioloq və lazım olduqda digər mütəxəssislərin baxışı.
KT şəkilləri əsasında orqanların üçölçülü modeli qurula bilər — bu, rezeksiyanın həcmini planlaşdırmağa kömək edir. Nəticələr konsiliumda müzakirə olunur. Əməliyyatdan 8 saat əvvəl yemək olmaz. Qanı durulaşdıran, şəkər salan dərmanları və bitki mənşəli preparatları həkimlə razılaşdırın.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Əməliyyat ümumi anesteziya altında aparılır.
- Giriş. Uyğun hallarda qarın divarında bir neçə kiçik deşikdən laparoskopik giriş seçilir, iri şişlərdə qarnın yuxarı hissəsində kəsik edilir.
- Qiymətləndirmə. Cərrah qaraciyəri, lazım olduqda intraoperasion USM ilə, yoxlayır və şişin sərhədlərini dəqiqləşdirir.
- Rezeksiya. Şişli hissə sağlam toxuma ilə birlikdə kəsilir, damarlar və öd axarları bağlanır, səth qanaxmaya qarşı işlənir.
- Tamamlama. Drenaj qoyulur, yara tikilir.
Əməliyyat həcmdən asılı olaraq 2–5 saat çəkir. Sonra bir müddət reanimasiya və ya intensiv müşahidə palatasında qala bilərsiniz.
Stasionarda qalma
Adətən 7–10 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir. Əməliyyat ümumi anesteziya altında, çox vaxt qarnın yuxarısında kəsiklə aparılır. İlk gün çox vaxt intensiv müşahidə şöbəsində keçir: təzyiq, nəbz, sidik miqdarı və qaraciyər sınaqları izlənilir. Qarında drenaj borusu, sidik kateteri ola bilər, ağrıkəsici müntəzəm verilir.
Ertəsi gün yataqdan qalxmağa başlayırsınız. Maye və yumşaq qida tədricən başlanır. Sınaqlar yaxşılaşdıqda, ağrı nəzarətdədirsə, qidalanırsınızsa və gəzə bilirsinizsə, evə buraxılırsınız. Çıxarkən rejim və dərmanlar barədə yazılı tövsiyələr verilir.
Bərpa dövrü
Stasionarda 10 günə qədər qalırsınız. Bu müddətdə ağrıkəsici, laxtalanmanı tənzimləyən dərmanlar və antibiotiklər alırsınız, qaraciyər sınaqları izlənilir. Yazılarkən rejim və dərmanlar barədə tövsiyələr verilir.
- ilk 6–8 həftə ağır fiziki yükdən və ağır əşya qaldırmaqdan çəkinin;
- arterial təzyiqi və nəbzi izləyin;
- təyin olunmuş dərmanları cədvəl üzrə qəbul edin;
- ilk həftələrdə infeksion xəstəliyi olan insanlarla təmasdan çəkinin;
- balanslaşdırılmış qidalanın, alkoqol qəbul etməyin, siqareti tərgidin.
Nəzarət baxışlarının vaxtını onkoloq müəyyən edir.
Yadda saxla!
Qaraciyər rezeksiyasından sonra əsas qayda orqana əlavə yük verməməkdir. Hər hansı yeni dərmanı, o cümlədən ağrıkəsici və bitki çaylarını həkimlə razılaşdırmadan qəbul etməyin. Hepatit və ya sirroz varsa, onların müalicəsi də davam etməlidir.
- Dərinin və gözlərin saralması, tünd sidik olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Qarında artan ağrı, yüksək hərarət və ya drenaj yerindən ifrazat olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Ayaqlarda və qarında şişkinlik yaranarsa, gecikmədən həkimə xəbər verin.
Qiymət cədvəli
- Qaraciyər xərçəngində əməliyyatlar 6 000 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Əməliyyat zamanı ümumi anesteziya sayəsində ağrı olmur. İlk günlərdə yara nahiyəsində və sağ qabırğaaltında narahatlıq olur, ağrıkəsicilərlə idarə edilir. Laparoskopiyadan sonra ağrı adətən daha tez keçir, açıq əməliyyatdan sonra bir neçə həftə davam edə bilər.
Xeyr. Əməliyyat mümkün olmadıqda kimyəvi embolizasiya, dərman terapiyası və ya digər lokal üsullar seçilir. Sirroz fonunda bəzi hallarda transplantasiya daha uyğundur. Qərarı şişin ölçüsünə və qaraciyərin ehtiyatına görə konsilium verir.
Bəli. Əməliyyat yalnız qalan hissənin funksiyanı təmin edəcəyi təsdiqləndikdə aparılır. Sağlam qaraciyər toxuması böyüyür və həcmini qismən bərpa edir. Bu dövrdə həkim funksiyanı qan analizləri ilə izləyir.
Bəli, xüsusən sirroz və ya xroniki hepatit fonunda qaraciyərdə yeni ocaq yarana bilər. Ona görə müntəzəm USM, KT və onkomarker analizləri vacibdir. Erkən aşkarlanan residiv çox vaxt yenidən müalicə olunur.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Effektiv kombinasiya: cərrahiyyə + hipertermokimyaterapiya
Klinikanın onkocərrah həkimləri cərrahi üsulların qarındaxili hipertermokimyaterapiya ( Xaypek (HIPEC) ) ilə birləşdirilməsindən istifadə edərək pasiyentlərin həyatını xilas…
İstiqamət: Onkocərrahiyyə
Haypek (HIPEC)
Bəzi onkoloji xəstəliklərin nəticəsi olan peritoneal karsinomatozun müalicəsi üçün bizim Onkomərkəzimizdə qabaqcıl Haypek (HIPEC) üsulu - hipertermik intraperitoneal…
İstiqamət: Onkocərrahiyyə
Həkim kolposkopiya təyin edib: sizi nə gözləyir?
Kolposkopiyaya yönləndirilmək xərçəng diaqnozu demək deyil. Müayinə uşaqlıq boynundakı dəyişiklikləri daha yaxından qiymətləndirməyə kömək edir.
İstiqamət: Ginekologiya / Diaqnostika / Onkoginekologiya
Uşaqlıq boynunda hüceyrə dəyişiklikləri: nəticəni necə anlamaq olar?
Skrininqdə qeyri-normal nəticə və biopsiyada CIN eyni anlayış deyil. Nəticənin hansı testə aid olduğunu bilmək sonrakı addımı anlamağa…
İstiqamət: Ginekologiya / Onkoginekologiya
