Qalxanabənzər vəzinin xərçəngində əməliyyat şişli payın və ya bütün vəzinin, lazım olduqda boyun limfa düyünləri ilə birlikdə çıxarılmasıdır. Erkən mərhələdə aparılan radikal əməliyyat əksər pasiyentdə davamlı remissiya verir və şişin boyun strukturlarını sıxmasının qarşısını alır. Müdaxilə ümumi narkoz altında boyunda kəsiklə və ya kiçik deşiklərdən endoskopik aparılır.
- Giriş
- Açıq
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 1–2 saat
- Stasionarda
- 2–4 gün
- Bərpa
- 2–4 həftə
- Qiymət
- 2 500 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- tireoidektomiya
- hemitireoidektomiya
- qalxanabənzər vəzinin çıxarılması
- tiroid xərçənginin cərrahi müalicəsi
- endoskopik tireoidektomiya
- boyun limfodisseksiyası
Əməliyyatın təsviri
Qalxanabənzər vəzi boynun ön hissəsində yerləşir və maddələr mübadiləsini tənzimləyən hormonlar istehsal edir. Onun bədxassəli şişləri müxtəlif növdə olur: bəziləri hormonal aktivdir, bəziləri ətraf toxumalara keçməyə və limfa düyünlərinə yayılmağa meyllidir. Böyüyən şiş nəfəs borusunu və qida borusunu sıxa, udma və tənəffüsü poza bilər.
Əməliyyatın məqsədi şişi radikal çıxarmaq, boyun strukturlarına təzyiqi aradan qaldırmaq və hüceyrələrin yayılmasının qarşısını almaqdır. Həcm şişin ölçüsünə, yerləşməsinə və yayılmasına görə seçilir.
Əməliyyatın növləri:
- Hemitireoidektomiya — kiçik şiş bir payla məhduddursa, həmin pay boğazcıqla birlikdə çıxarılır, qalan pay hormon istehsalını davam etdirə bilər;
- Tireoidektomiya — iri və ya hər iki payı tutan şişdə bütün vəz çıxarılır;
- Boyun limfodisseksiyası — limfa düyünləri və piy toxuması prosesə qoşulduqda;
- Endoskopik əməliyyat — seçilmiş hallarda endoskop və mikrocərrahi alətlərlə boyun dərisindəki kiçik deşiklərdən aparılır.
Əməliyyatın nəticəsi
Şişin çıxarılması xəstəliyin inkişafını dayandırır, residiv riskini azaldır və boynun həyati strukturlarının zədələnməsinin qarşısını alır. Erkən mərhələdə əksər pasiyentlərdə davamlı remissiya əldə olunur.
Çıxarılan toxuma histoloji müayinəyə göndərilir: şişin növü və yayılması sonrakı planı — müşahidəni və ya radioaktiv yodla müalicəni müəyyən edir. Vəz tam çıxarıldıqda ömürlük əvəzedici hormon terapiyası təyin olunur. Hər il USM və qan analizləri ilə dispanser nəzarəti aparılır.
Üstünlüklər
Qalxanabənzər vəzi xərçəngində əməliyyatın həcmi şişin ölçüsünə uyğun seçilir və bəzən vəzin yarısı saxlanılır.
-
Vəzin yarısı saxlanılır
Bir payla məhdud kiçik şişdə hemitireoidektomiya aparılır, qalan pay çox vaxt hormon istehsalını davam etdirir.
-
Endoskopik giriş
Endoskopik üsulda boyun dərisində yalnız kiçik deşiklər qalır, çapıq az nəzərə çarpır.
-
Ertəsi gün evə
Endoskopik əməliyyatdan sonra adətən ikinci gün evə gedirsiniz.
-
Histoloji nəticə
Çıxarılmış toxumanın müayinəsi sonrakı müalicənin və müşahidənin həcmini müəyyən edir.
Göstərişlər
Qalxanabənzər vəzinin bədxassəli törəmələri ilk növbədə radikal çıxarılma tələb edir. Əməliyyat bu hallarda göstərişdir:
- biopsiya ilə təsdiqlənmiş qalxanabənzər vəzi xərçəngi;
- sitoloji müayinədə xərçəngə şübhəli düyün;
- boyun strukturlarını sıxan, udma və ya nəfəs almanı çətinləşdirən şiş;
- boyun limfa düyünlərinə yayılma;
- əvvəl müalicə olunmuş xərçəngin residivi.
Sonrakı müalicə taktikası xəstəliyin aşkarlandığı mərhələdən asılıdır.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Çox kiçik, aşağı riskli papilyar şişlərdə, seçilmiş hallarda dərhal əməliyyat əvəzinə müntəzəm USM ilə aktiv izləmə də mümkündür. Cərrahiyyədə seçim vəzin bir payının (hemitireoidektomiya) və ya hamısının (tireoidektomiya) çıxarılması arasındadır. Əməliyyatdan sonra bəzi növlərdə radioaktiv yodla müalicə, hormon əvəzedici dərman və nəzarət lazım olur. İri və ya yayılmış şişlərdə qalan müalicə üsulları da əlavə edilir.
Əməliyyat açıq və ya endoskopik aparıla bilər. Həcmi və üsulu cərrah müayinədən sonra seçir: şişin növü, ölçüsü və yayılması, limfa düyünlərinin vəziyyəti, yaşınız və ümumi vəziyyətiniz nəzərə alınır. Seçim sizinlə müzakirə olunur.
Cərrahlar və komanda
Əks göstərişlər
Mütləq əks göstərişlər
- ağır ümumi vəziyyət, ürək, tənəffüs, böyrək və ya qaraciyər çatışmazlığının dekompensasiyası;
- ümumi anesteziyanın mümkün olmaması.
Nisbi əks göstərişlər
- kəskin infeksiyalar, xroniki xəstəliklərin kəskinləşməsi;
- laxtalanma pozğunluqları, qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu;
- tireotoksikoz — əvvəlcə hormon səviyyəsi dərmanla normallaşdırılır;
- səs tellərinin funksiyasının pozulması — əvvəlcədən LOR həkimi qiymətləndirir;
- hamiləlik — əməliyyatın vaxtı şişin növünə və hamiləliyin müddətinə görə fərdi seçilir.
Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Hər cərrahi əməliyyat və anesteziya müəyyən risk daşıyır. Komanda onları azaltmaq üçün əvvəlcədən hazırlıq görür.
- qanaxma, boyunda hematoma — nadir hallarda təcili müdaxilə tələb edir
- yara nahiyəsində infeksiya
- ayaq damarlarında tromb əmələ gəlməsi
- anesteziyaya qarşı reaksiya
- səs tellərini idarə edən sinirin zədələnməsi — səsin batması, bəzən nəfəs çətinliyi
- qalxanabənzərətraf vəzilərin zədələnməsi və qanda kalsiumun düşməsi: barmaqlarda keyimə, əzələ qıcolmaları — müvəqqəti və ya davamlı ola bilər
- vəzin hamısı çıxarıldıqda ömürlük hormon əvəzedici dərman ehtiyacı
- boyunda çapıq
- xəstəliyin sonradan təkrarlanması
Fərdi riski artıran amillər: siqaret çəkmək, artıq çəki, diabet, ürək və ağciyər xəstəlikləri, əvvəlki boyun əməliyyatları, yaş, iri və ya retrosternal yerləşmiş şiş. Bunları həkim əməliyyatdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 3–7 gün
Vəzin USM-i, biopsiya, hormon analizləri, EKQ və LOR baxışı tələb olunur.
-
Əməliyyat 1–2 saat
Ümumi narkoz altında boyunda kəsiklə və ya endoskopik aparılır.
-
Bərpa 2–4 həftə
Stasionarda 2–4 gün qalırsınız, sonra evdə bərpa və hormon terapiyası davam edir.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada cərrah şişin növünü və yayılmasını qiymətləndirmək üçün müayinələr təyin edir:
- qalxanabənzər vəzinin və boyun limfa düyünlərinin USM-i;
- düyündən nazik iynə ilə biopsiya, sitoloji müayinə;
- TSH, sərbəst T4, kalsitonin, lazım olduqda kalsium;
- qan və sidik analizləri, qan qrupu və rezus-faktor, koaquloqramma, infeksiyalara skrininq;
- flüoroqrafiya, EKQ, lazım olduqda boynun KT-si;
- səs tellərinin LOR həkimi tərəfindən yoxlanılması, terapevt və anestezioloq baxışı.
Nəticələrə konsiliumda baxılır və əməliyyatın həcmi seçilir. Əməliyyatdan 8 saat əvvəl yemək olmaz. Qanı durulaşdıran dərmanları həkimlə razılaşdırın, qalxanabənzər vəzi üçün dərmanları isə həkimin göstərdiyi kimi qəbul etməyə davam edin.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Əməliyyat ümumi narkoz altında aparılır.
- Giriş. Boynun ön səthində dəri qırışı boyunca 4–6 sm-lik kəsik edilir; endoskopik üsulda bir neçə kiçik deşik açılır.
- Sinir və vəzilərin qorunması. Cərrah səs tellərini idarə edən sinirləri və qalxanabənzərətraf vəziləri tapıb saxlayır.
- Çıxarılma. Şişli pay boğazcıqla birlikdə və ya bütün vəz çıxarılır; lazım olduqda limfa düyünləri və piy toxuması götürülür.
- Tamamlama. Yara kosmetik tikişlə bağlanır, bəzən nazik drenaj qoyulur.
Əməliyyat adətən 1–2 saat çəkir. Ayıldıqdan bir neçə saat sonra danışmaq, su içmək və ayağa durmaq olar.
Stasionarda qalma
Endoskopik əməliyyatdan sonra adətən ikinci gün, açıq əməliyyatdan sonra 3–4-cü gün evə yazılırsınız; müddət təxminidir. Əməliyyat ümumi anesteziya altında aparılır. Palatada boyun nahiyəsi, tənəffüs və səs izlənilir, kalsium yoxlanılır. Boyunda nazik drenaj borusu qala bilər, ağrıkəsici verilir.
Bir neçə saatdan sonra su içib yeyə bilərsiniz, ertəsi gün yataqdan qalxırsınız. Barmaqlarda və dodaq ətrafında keyimə və ya boyunda şişkinlik hiss etsəniz, həkimə dərhal bildirin. Ağrı nəzarətdədirsə, yara qaydasındadırsa, kalsium sabitdirsə, evə buraxılırsınız; yazılı tövsiyələr verilir.
Bərpa dövrü
Endoskopik əməliyyatdan sonra adətən ikinci gün, açıq əməliyyatdan sonra isə 3–4-cü gün evə yazılırsınız. 2–4 həftə ərzində nəzarət üçün müntəzəm həkimə gəlir və təyin edilmiş dərmanları qəbul edirsiniz.
- 2–3 həftə ağır fiziki yükdən, sauna və hamamdan çəkinin;
- ilk günlərdə səsi yükləməyin, uzun danışmayın, qışqırmayın;
- tikişlər sağalana qədər boynu birdən geriyə əyməyin;
- temperatur dəyişikliklərindən qorunun, rasional qidalanın;
- hormon preparatını hər səhər ac qarına, eyni vaxtda qəbul edin.
Yadda saxla!
Hormon dozası analizlərə görə tənzimlənir, ona görə ilk aylarda TSH-ı həkimin göstərdiyi vaxtlarda yoxlatdırın və dozanı özünüz dəyişməyin. Onkoloq və endokrinoloqun nəzarəti illərlə davam edir.
- Boyunda sürətlə artan şişkinlik, nəfəs çətinliyi və ya yaradan qanaxma olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Dodaq ətrafında, barmaqlarda keyimə və ya əzələ qıcolması olarsa, dərhal həkimə müraciət edin.
- Səsin xırıltısı və ya udma çətinliyi bir neçə həftədən çox davam edərsə, müayinədən keçin.
Qiymət cədvəli
- Qalxanabənzər vəzinin xərçəngində əməliyyat 2 500 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Səs tellərini idarə edən sinirlər vəzə çox yaxın keçir və cərrah onları qoruyur. Buna baxmayaraq, nadir hallarda müvəqqəti boğuqluq olur və adətən bir neçə həftəyə keçir. Əməliyyatdan əvvəl və sonra səs telləri LOR həkimi tərəfindən yoxlanılır.
Kiçik, bir payla məhdud şişdə yalnız həmin pay çıxarıla bilər. İri şişdə, hər iki pay zədələndikdə və ya limfa düyünlərinə yayılma olduqda bütün vəz götürülür. Həcm əməliyyatdan əvvəl sizinlə müzakirə olunur.
Vəz tam çıxarıldıqda bəli — hormon gündə bir tablet şəklində qəbul edilir və düzgün dozada heç bir narahatlıq yaratmır. Yalnız bir pay çıxarıldıqda qalan hissə çox vaxt kifayət edir, bu analizlərlə yoxlanılır. Hamiləlik planlaşdırırsınızsa, dozanı əvvəlcədən həkimlə tənzimləyin.
Kəsik dəri qırışı boyunca edilir və kosmetik tikişlə bağlanır, ona görə çapıq zamanla az nəzərə çarpır. Endoskopik üsulda yalnız kiçik izlər qalır. İlk il çapığı günəşdən qorumaq onun görünüşünü yaxşılaşdırır.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
Polikistik yumurtalıq sindromu: aybaşıdan hamiləlik planına qədər
PCOS adı ilə tanınan sindrom yalnız yumurtalıqlarla bağlı deyil. Aybaşı, dəri əlamətləri, maddələr mübadiləsi və hamiləlik planı birlikdə…
İstiqamət: Ginekoloji endokrinologiya / Endokrinologiya / Reproduktologiya
Hamiləlikdə şəkər yükləmə testi: necə hazırlaşmalı?
Qlükoza tolerantlıq testi hamiləlikdə şəkər mübadiləsini qiymətləndirmək üçün istifadə olunur. Hazırlıq, məhlul və qan götürmə vaxtı protokola görə…
İstiqamət: Ginekologiya / Endokrinologiya
Qalxanabənzər vəz və hamiləlik: TSH nəticəsini necə qiymətləndirməli?
Qalxanabənzər vəzin hormonları ana və dölün sağlamlığı üçün əhəmiyyətlidir. Hamiləlikdə hormonal dəyişikliklər analizlərə təsir etdiyindən TSH və sərbəst…
İstiqamət: Endokrinologiya / Ginekologiya
Bariatriya və arıqlamaq üçün müasir preparatlar
Piylənmə bütün dünyanın probleminə çevrilmişdir. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatlarına görə, bir milyarddan çox insanın artıq çəkisi var və…
İstiqamət: Bariatrik cərrahiyyə / Endokrinologiya
