Xaya kistasının çıxarılması xaya və ya xaya artımında maye ilə dolu xoşxassəli törəmənin (spermatosele) cərrahi yolla götürülməsidir. Əməliyyat xayalıqda ağrı, ağırlıq və deformasiyanı aradan qaldırır, toxum yollarına təzyiqi azaldır. Xayalıqda kiçik kəsikdən aparılır, xaya və toxum axarı saxlanılır.
- Giriş
- Açıq
- Anesteziya
- Ümumi
- Müddət
- 30–40 dəqiqə
- Stasionarda
- 1 gün
- Bərpa
- 3–4 həftə
- Qiymət
- 900 AZN
Yayımlanma tarixi: Yenilənmə tarixi:
Onlayn
Həkim-koordinatorun pulsuz konsultasiyası
müayinə və prosedurlara hazırlıq barədə
Müayinə və ya prosedur keçirməyi planlaşdırırsınız?
Həkim-koordinatorumuz hazırlığı, prosedurun necə keçdiyini, göstəriş və əks göstərişləri izah edəcək, suallarınızı cavablandıracaq.
Pulsuz konsultasiyaya yazılın — operator sizin üçün əlverişli zəng vaxtını seçəcək.
Sinonimlər
- spermatoselektomiya
- spermatosele əməliyyatı
- xaya artımı kistasının çıxarılması
- epididimin kistasının kəsilməsi
Əməliyyatın təsviri
Xaya kistası daxili epitel qatından inkişaf edən, içi maye ilə dolu xoşxassəli törəmədir. Ən çox xaya artımında (epididimdə) yaranır və spermatosele adlanır. İçərisində sekret toplandıqca kista böyüyə bilər: xayalıq deformasiyaya uğrayır, yeriyərkən və oturarkən narahatlıq yaranır, bir çox kişidə psixoloji gərginlik və intim həyatdan qaçma müşahidə olunur. Böyük kista toxum yollarını sıxaraq uşaq sahibi olmaq qabiliyyətinə təsir edə bilər.
Kiçik, şikayət yaratmayan kistalarda adətən USM nəzarəti ilə müşahidə kifayətdir. Kista böyüyür, ağrı verir və ya toxum yollarını sıxırsa, əsas müalicə onun cərrahi yolla çıxarılmasıdır. Kistanın içindəki mayeni sadəcə iynə ilə çəkmək çox vaxt müvəqqəti effekt verir, çünki maye yenidən yığılır.
Əməliyyat zamanı cərrah yalnız törəməni götürür, xaya, xaya artımı və toxum axarı yerində qalır. Lazım olduqda müdaxilə optik böyütmə altında aparılır ki, nazik toxum yolları və damarlar zədələnməsin. Çıxarılan toxuma histoloji müayinəyə göndərilə bilər.
Əməliyyatın nəticəsi
Kista tam çıxarıldıqdan sonra xayalığın forması bərpa olunur, ağırlıq, ağrı və narahatlıq hissi adətən keçir. Toxum axarının sıxılması aradan qalxır, lakin bunun fertilliyə təsiri fərdi vəziyyətdən asılıdır.
Çıxarılan toxuma lazım olduqda histoloji müayinəyə göndərilir və törəmənin xoşxassəli olduğu təsdiqlənir. Bir neçə həftədən sonra nəzarət baxışında cərrah xayalığı yoxlayır, göstəriş olduqda USM aparılır.
Üstünlüklər
Xaya kistasının çıxarılmasında yalnız törəmə götürülür, xaya isə saxlanılır.
-
Xaya saxlanılır
Kista toxumalardan ayrılıb götürülür, xaya və toxum axarı qorunur.
-
Optik böyütmə
Lazım olduqda böyütmə altında işləmək toxum axarını və damarları qorumağa kömək edir.
-
Qısa əməliyyat
Əməliyyat 30–40 dəqiqə çəkir, stasionarda adətən 1 gün qalırsınız.
-
Kiçik çapıq
Dəriyə kosmetik tikiş qoyulur və çapıq az nəzərə çarpır.
Göstərişlər
Cərrahi çıxarılma aşağıdakı hallarda tövsiyə olunur:
- kista böyük ölçüdədir və ya müşahidə zamanı sürətlə böyüyür;
- xayalıqda ağrı, ağırlıq hissi, yeriyərkən və ya oturarkən narahatlıq var;
- kista toxum axarını sıxır və fertilliyi poza bilər;
- xayalığın nəzərəçarpan asimmetriyası psixoloji narahatlıq yaradır;
- USM-də törəmənin xarakteri tam aydın deyil və histoloji müayinə lazımdır;
- kistanın iltihabı və ya travması baş verib.
Xayada sərt, ağrısız düyün aşkar etsəniz, gecikmədən uroloqa müraciət edin.
Hansı xəstəliklərdə təyin olunur
Alternativlər və üsulun seçimi
Xaya kistası şikayət vermirsə və böyümürsə, əməliyyat olmadan yalnız USM ilə izlənir. Maye iynə ilə boşaldıla bilər, lakin kista çox vaxt yenidən dolur, ona görə bu, adətən qalıcı həll sayılmır. Kistaya dərman yeridilməsi (skleroterapiya) isə toxum yollarına zərər verə bilər, odur ki, uşaq planı olduqda adətən seçilmir. Daimi həll kistanın cərrahi çıxarılmasıdır; bunu cərrah seçdiyi kəsik yolu ilə aparır.
Üsulu cərrah müayinədən sonra seçir: kistanın ölçüsü və yeri, xayanın artımı ilə əlaqəsi, uşaq planlarınız, yaşınız, ümumi vəziyyətiniz və əvvəlki əməliyyatlar nəzərə alınır. Seçim sizinlə müzakirə olunur, istəyiniz də qiymətləndirilir.
Cərrahlar və komanda
Əks göstərişlər
Əməliyyat planlıdır, kəskin vəziyyətlərdə müvəqqəti təxirə salınır.
Mütləq əks göstərişlər
- ağır ümumi vəziyyət, xroniki xəstəliklərin dekompensasiyası, anesteziyanın mümkün olmaması.
Nisbi əks göstərişlər
- xayalıq orqanlarının kəskin iltihabı (orxit, epididimit), digər kəskin infeksiyalar;
- laxtalanma pozğunluqları, qanı durulaşdıran dərmanların qəbulu;
- xroniki xəstəliklərin kəskinləşməsi;
- nəzarətsiz şəkərli diabet.
Uşaq planlaşdırırsınızsa, bunu əvvəlcədən cərraha deyin: xaya artımında aparılan müdaxilə toxum yollarının keçiriciliyinə təsir edə bilər. Əməliyyatın mümkünlüyü barədə son qərarı cərrah müayinədən sonra verir.
Mümkün risklər və ağırlaşmalar
Hər cərrahi müdaxilə və anesteziya müəyyən risk daşıyır. Əməliyyat qrupu bu riskləri azaltmaq üçün əvvəlcədən hazırlıq görür və prosesi diqqətlə izləyir.
- qanaxma
- xayalıqda hematoma, şişkinlik
- xaya artımının və toxum yollarının zədələnməsi, bu isə nadir hallarda fertilliyə təsir edə bilər
- kistanın təkrar əmələ gəlməsi
- xayanı qidalandıran damarların nadir zədəsi
- xayalıqda uzunmüddətli ağrı və ya sərtlik
- ayaq venalarında tromb əmələ gəlməsi
- anesteziyaya qarşı reaksiya
Fərdi riski artıran amillər: siqaret, artıq çəki, şəkərli diabet, qanın pis laxtalanması, xayalığın əvvəlki əməliyyatları və iltihabı. Bunları həkim əməliyyatdan əvvəl qiymətləndirir.
Əməliyyatın aparılması
-
Hazırlıq 2–5 gün
Xayalığın USM-i, qan və sidik analizləri, EKQ və anestezioloq baxışı.
-
Əməliyyat 30–40 dəqiqə
Xayalıqda kiçik kəsikdən, yerli, spinal və ya ümumi anesteziya altında.
-
Bərpa 3–4 həftə
Stasionarda 1 gün qalırsınız, ofis işinə 3–5 gündən sonra qayıdırsınız.
Əməliyyata hazırlıq
Konsultasiyada uroloq xayalığı əllə yoxlayır, diaqnozu USM ilə təsdiqləyir və əməliyyatın həcmini izah edir. Əməliyyatdan əvvəl adətən bunlar təyin olunur:
- xayalığın doppleroqrafiya ilə USM-i;
- qanın ümumi və biokimyəvi analizi, laxtalanma göstəriciləri;
- sidiyin ümumi analizi;
- HİV, hepatitlər və sifilisə testlər;
- EKQ, göstəriş olduqda döş qəfəsinin rentgeni;
- uşaq planlaşdırılırsa, spermoqramma;
- anestezioloq baxışı.
Ümumi və ya spinal anesteziyadan əvvəl 6–8 saat yemək olmaz. Qanı durulaşdıran və şəkər salan dərmanların qəbulunu həkimlə razılaşdırın. Əməliyyat günü duş qəbul edin, özünüzlə dəstəkləyici alt paltarı götürün.
Əməliyyat necə aparılır
- Anesteziya. Yerli, spinal və ya ümumi anesteziya tətbiq olunur.
- Kəsik. Cərrah kistanın üzərində xayalığın dərisində kiçik kəsik edir və toxumaları qat-qat aralayır.
- Kistanın ayrılması. Törəmə ətraf toxumalardan ehtiyatla ayrılır və bütöv şəkildə götürülür, qanayan kiçik damarlar koaqulyasiya ilə bağlanır. Lazım olduqda bu mərhələ böyütmə altında aparılır.
- Tikiş. Xayalığın qatları ardıcıl tikilir, dəriyə kosmetik tikiş qoyulur, sıxıcı sarğı bağlanır.
Əməliyyat 30–40 dəqiqə çəkir. Ayıldıqdan sonra palatada müşahidədə qalırsınız, stasionarda qalma adətən 1 gündür.
Stasionarda qalma
Adətən 1 gün stasionarda qalırsınız; bu, təxmini müddətdir. Əməliyyat ümumi anesteziya altında aparılır və 30–40 dəqiqə çəkir. Ayıldıqdan sonra bir neçə saat müşahidə olunursunuz: yara, xayalıqdakı şişkinlik, ağrı və ümumi hal yoxlanılır. Xayalığa sıxıcı sarğı və ya dəstəkləyici alt paltarı qoyulur, soyuq tətbiq edilir, ağrıkəsici verilir.
Şişkinlik və əziklik bir neçə həftə ərzində azalır. Ağrı nəzarətdədirsə, yara qanamırsa və gəzə bilirsinizsə, evə buraxılırsınız. Çıxarkən yazılı tövsiyələr verilir: yaraya qulluq, ağır yükdən və idmandan çəkinmək, cinsi əlaqəyə qayıtma vaxtı, nəzarət müayinəsinin tarixi.
Bərpa dövrü
İlk günlərdə ağrıkəsici, göstəriş olduqda isə infeksiyanın qarşısını almaq üçün antibiotik təyin olunur. Xayalığın yüngül şişməsi və göyərməsi 1–2 həftəyə keçir. Ofis işinə adətən 3–5 gündən sonra qayıtmaq olar.
- 1–2 həftə dəstəkləyici alt paltarı geyinin, ilk 1–2 gün xayalığa soyuq qoyun;
- tikişlər sağalanadək vanna, hamam və hovuzdan çəkinin;
- 3–4 həftə cinsi əlaqədən və idmandan çəkinin;
- gəzinti və yüngül, orta templi hərəkət isə faydalıdır;
- bir neçə həftədən sonra nəzarət baxışına gəlin.
Artan şişkinlik, güclü ağrı, qızartı, hərarət və ya yaradan axıntı olarsa, planlı baxışı gözləmədən həkimə müraciət edin.
Yadda saxla!
Əməliyyatdan sonra xayalıqda bir müddət bərk, ağrısız şişkinlik hiss oluna bilər — bu, sağalan toxumadır və adətən bir neçə həftəyə yumşalır. Xayanı ayda bir dəfə özünüz yoxlamağı vərdiş edin.
- Xayalıq sürətlə böyüyür və gərginləşirsə, dərhal həkimə müraciət edin — bu, qansızma əlaməti ola bilər.
- Yeni bərkimə və ya düyün hiss etsəniz, uroloqa göstərin.
- Uşaq planlaşdırırsınızsa, 3 aydan sonra spermoqrammanı təkrarlamaq barədə həkimlə danışın.
Qiymət cədvəli
- Xaya kistasının çıxarılması 900 AZN
* Klinika rəhbərliyi saytda yerləşdirilmiş qiymət siyahısının vaxtında yenilənməsi üçün bütün tədbirləri görür, lakin mümkün anlaşılmazlıqların qarşısını almaq üçün xidmətlərin dəyərini qeydiyyat şöbəsində dəqiqləşdirməyi tövsiyə edirik. Yerləşdirilmiş qiymətlər ictimai oferta deyildir. Tibbi xidmətlər müqavilə əsasında göstərilir.
Suallar və cavablar
Xeyr, şikayət yaratmayan kiçik kista adətən yalnız müşahidə tələb edir. Uroloq ildə bir və ya iki dəfə USM ilə ölçüsünü yoxlayır. Kista böyüyərsə və ya ağrı verərsə, əməliyyat məsələsinə yenidən baxılır.
Mayeni iynə ilə çəkmək mümkündür, lakin kistanın divarı qaldığı üçün maye çox vaxt yenidən yığılır. Bundan əlavə, infeksiya riski var. Ona görə uzunmüddətli nəticə üçün əsasən cərrahi çıxarılma tövsiyə olunur.
Cərrah toxum yollarını qorumağa çalışır və planlı əməliyyat adətən fertilliyi pozmur. Lakin xaya artımında hər müdaxilə nadir hallarda toxum yolunun keçiriciliyinə təsir edə bilər. Uşaq planlaşdırırsınızsa, əməliyyatdan əvvəl spermoqramma verin və riski uroloqla müzakirə edin.
Kista divarı ilə birlikdə tam çıxarıldıqda eyni yerdə təkrarlanma nadirdir. Bununla belə, xaya artımının başqa hissəsində yeni kista yarana bilər. Ona görə xayanı vaxtaşırı özünüz yoxlayın.
Əməliyyat barədə cərrahla məsləhətləşin
Planlı əməliyyata hazırlaşırsınızsa, cərrahın pulsuz konsultasiyasına yazılın: müalicə üsulu, hazırlıq, stasionarda qalma və bərpa barədə bütün suallarınızı cavablandıraq.
Ətraflı məlumat almaq və qəbula yazılmaq üçün bizə zəng edin:
Mövzu üzrə məqalələr
MAR-testi: nəticə təkbaşına sonsuzluğu izah edirmi?
MAR-testi spermatozoidlərlə əlaqəli anticisimləri qiymətləndirə bilər. Lakin o, hər cütlük üçün ilkin müayinə deyil və təkbaşına reproduktiv diaqnoz…
İstiqamət: Reproduktologiya / Andrologiya
Xayadan nümunə götürülməsi: biopsiya ilə sperm axtarışı eynidirmi?
Xaya biopsiyası diaqnostik toxuma qiymətləndirilməsi və ya reproduktiv prosedurla əlaqəli ola bilər. Müdaxilənin məqsədi əvvəlcədən dəqiq izah edilməlidir.
İstiqamət: Andrologiya / Reproduktologiya
Hamiləlik alınmır: cütlük müayinəyə haradan başlamalıdır?
Hamiləlik çətinliyinin qiymətləndirilməsi yalnız qadının analizlərindən ibarət deyil. Hər iki tərəfin tarixçəsi və məqsədli testlər bir plan daxilində…
İstiqamət: Reproduktologiya / Andrologiya
Spermoqramma cavabını necə oxumalı: say, hərəkət və forma birlikdə
Spermoqramma kişinin reproduktiv qiymətləndirilməsində əsas müayinələrdəndir. Eyakulyatın həcmi, sperm konsentrasiyası, ümumi say, hərəkətlilik və morfologiya kimi göstəricilər araşdırılır.…
İstiqamət: Andrologiya / Reproduktologiya
