Qalxanabənzər vəzi hüceyrələrindəki TSH reseptorlarına birləşən və çox vaxt onun işini stimullaşdıran autoanticisimlər. Diffuz toksik zobun (Qreyvs xəstəliyinin) əsas laborator markeridir.
Sinonimlər: TRAb
TSH reseptorlarına qarşı anticisimlər (TRAb) immun sistemi tərəfindən hipofizin qalxanabənzər vəzini idarə etdiyi reseptora qarşı hasil olunur. Onlar ən çox «saxta» TSH kimi təsir edir – vəzi daim stimullaşdırır və o, orqanizmin ehtiyacından asılı olmayaraq artıq hormon hasil edir. Daha nadir hallarda, əksinə, vəzin funksiyasını basan bloklayıcı anticisimlər rast gəlinir.
Nə üçün təyin edilir
- tireotoksikozda diffuz toksik zobun (Qreyvs xəstəliyinin) təsdiqi və onun digər səbəblərdən – yarımkəskin və ya doğuşdan sonrakı tireoidit, toksik düyünlü zobdan ayırd edilməsi;
- tireostatiklərlə müalicəni dayandırmaq qərarından əvvəl remissiya ehtimalının qiymətləndirilməsi;
- hazırda və ya keçmişdə, o cümlədən əməliyyat və ya radioyod terapiyasından sonra Qreyvs xəstəliyi olan qadında hamiləlik: anticisimlər cift vasitəsilə keçir və döldə, yenidoğulmuşda tireotoksikoz yarada bilər;
- endokrin oftalmopatiya, o cümlədən vəzin funksiyasının açıq pozuntusu olmadıqda.
Hazırlıq
Adətən xüsusi hazırlıq tələb olunmur; qan venadan, arzuolunan səhər saatlarında verilir. Biotin (vitamin B7) qəbulu, o cümlədən «saç və dırnaq üçün» komplekslərin tərkibində, barədə həkimə xəbər vermək vacibdir: biotinin yüksək dozaları TRAb və qalxanabənzər vəzi hormonları da daxil olmaqla bir çox immun testlərin nəticələrini təhrif edir. Həkim analizdən bir neçə gün əvvəl onun qəbulunu dayandırmağı xahiş edə bilər.
Normalar
Sağlam insanlarda anticisimlər aşkarlanmır və ya minimal miqdarda təyin olunur. Təxminən 1–1,75 BV/l həddindən aşağı nəticə mənfi sayılır, lakin konkret hədd test-sistemindən (rəqabətli immunoanaliz və ya bioanaliz) asılıdır, ona görə öz laboratoriyanızın blankına əsaslanmaq lazımdır. Dinamikada nəticələri eyni laboratoriyada müqayisə etmək daha düzgündür.
Kənarlaşmaların səbəbləri
Yüksək səviyyə demək olar ki, həmişə Qreyvs xəstəliyini göstərir. Müalicə fonunda yüksək göstəricilər tireostatiklər dayandırıldıqdan sonra residiv ehtimalının çox olduğunu, mənfiyə qədər azalma isə remissiya imkanını göstərir. Hamilələrdə hamiləliyin ikinci yarısında yüksək titr dölün vəziyyətinə nəzarət tələb edir. Aşağı göstəricilərə bəzən autoimmun tireoiditdə, o cümlədən hipotireozla (bloklayıcı anticisimlər olduqda) rast gəlinir. Mənfi nəticə Qreyvs xəstəliyini tam istisna etmir və yekun diaqnoz TSH, sərbəst hormonlar və USM nəzərə alınmaqla qoyulur.
Üst termin: Autoanticisimlər
Əlaqəli terminlər
- Diffuz toksik zob
- Hipertireoz
- Tireotoksikoz
- Tireotrop hormon
- Sərbəst tiroksin
- Tireoperoksidazaya qarşı anticisimlər
- Hamiləlik
- Qalxanabənzər vəz
