Graves' disease MKB-10: E05.0

Anticisimlərin qalxanabənzər vəzi stimullaşdıraraq onun böyüməsinə və hormonların artıq hasilatına (tireotoksikoza) səbəb olduğu autoimmun xəstəlik.

Sinonimlər: Qreyvs xəstəliyi, Bazedov xəstəliyi

Diffuz toksik zob (Qreyvs xəstəliyi, Bazedov xəstəliyi) tireotoksikozun ən çox rast gəlinən səbəbidir. İmmun sistem TSH reseptorlarına qarşı anticisimlər hasil edir; onlar TSH-ın özü kimi qalxanabənzər vəzi böyüməyə və həddindən artıq hormon istehsal etməyə məcbur edir. Xəstəlik qadınlarda, adətən 20–50 yaşlarında daha çox rast gəlinir.

Səbəblər və risk amilləri

irsi meyil və ailədə və ya insanın özündə digər autoimmun xəstəliklər (1-ci tip diabet, vitiliqo);
qadın cinsi, doğuşdan sonrakı dövr;
siqaret — xüsusən göz zədələnməsi riskini artırır;
güclü stress, yod artıqlığı, immunoterapiyanın bəzi növləri.

Simptomlar

ürəkdöyünmə, tez nəbz, bəzən qulaqcıqların fibrillyasiyası;
iştaha qorunduğu və ya artdığı halda arıqlama;
tərləmə, istiyə dözümsüzlük, əllərdə titrəmə;
əsəbilik, narahatlıq, yuxu pozuntuları, yorğunluq, əzələ zəifliyi;
qalxanabənzər vəzin böyüməsi, tez-tez defekasiya, menstrual tsiklin pozulması;
endokrin oftalmopatiya — gözlərin irəli çıxması, göz qapaqlarının ödemi, gözlərdə «qum» hissi, ikiləşmə.

Diaqnostika

Qan analizində TSH azalmış, sərbəst T4 və/və ya T3 artmış olur. Diaqnozu TSH reseptorlarına qarşı anticisimlərin aşkarlanması təsdiqləyir. Qan axınının qiymətləndirilməsi ilə qalxanabənzər vəzin USM-i, qeyri-müəyyənlik olduqda ssintiqrafiya aparılır. Əlavə olaraq ümumi qan analizi, qaraciyər sınaqları, EKQ, göz şikayətləri olduqda oftalmoloq müayinəsi lazımdır.

Müalicə

Tireostatiklər (tiamazol, propiltiourasil) adətən 12–18 aylıq kursla; xəstələrin bir hissəsində davamlı remissiya əldə edilir. Ürəkdöyünməni və titrəməni azaltmaq üçün beta-blokatorlar tətbiq olunur.
Radioaktiv yodla terapiya — residivdə və ya preparatlara dözümsüzlükdə; hamiləlik və ana südü ilə qidalandırma zamanı əks-göstərişdir.
Tireoidektomiya — böyük zob, düyün şübhəsi, ağır oftalmopatiya olduqda və ya xəstənin istəyi ilə.

Radikal müalicədən sonra adətən hipotireoz inkişaf edir və levotiroksinlə kompensasiya olunur. Metodu, xüsusən hamiləlikdə, endokrinoloq seçir. Siqaretdən imtina mütləqdir.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Tireostatik qəbulu fonunda hərarət yüksələrsə və boğaz ağrıyarsa, təcili ümumi qan analizi verin və həkimlə əlaqə saxlayın — bu, aqranulositoz ola bilər. Tireotoksik kriz əlamətləri — yüksək hərarət, çox tez nəbz, həyəcan və ya huşun qarışması, qusma, ishal — və görmənin qəfil pisləşməsi təcili tibbi yardım (103) çağırmağı tələb edir.

Üst termin: Toksik zob

Əlaqəli terminlər

Hansı həkim məşğul olur

Endokrinoloq

Bu mövzuda məqalələr

Qalxanabənzər vəzi haqqında nə bilirsiniz?

Bu məqalə ilə biz Sizdə öz sağlamlığınıza fəal, rasional və məsuliyyətli münasibət, habelə orqanizminizin endokrin sisteminin sağlamlaşdırılmasına motivasiya…

İstiqamət: Endokrinologiya

Diffuz toksik zob