Qidanın, mayenin və ya tüpürcəyin udlaqdan və ya qida borusundan keçməsi zamanı yaranan ağrı (odinofagiya). Daha çox udlaq və badamcıqların iltihabı ilə bağlıdır.
Sinonimlər: Odinofagiya
Odinofagiya ağrılı udqunmadır. Onu qidanın irəliləməsinin özünün çətinləşdiyi disfagiyadan ayırmaq vacibdir: disfagiyada tikənin “ilişib qalması” hissi olur. Bu simptomlar tez-tez birlikdə rast gəlinir. Pasiyentin hisslərinə görə zədələnmənin səviyyəsini ehtimal etmək olar: boğazda ağrı udlaq və ya qırtlağa, döş sümüyünün arxasında ağrı isə qida borusuna işarə edir.
Mümkün səbəblər
- Udlaq və badamcıqların iltihabı: kəskin faringit, tonzillit, infeksion mononukleoz — ən çox rast gəlinən səbəblər.
- İrinli proseslər: paratonzillyar və udlaqarxası absses, epiqlottit.
- Qida borusunun zədələnməsi: QERX zamanı reflüks-ezofagit, dərman ezofagiti (tablet az su ilə içildikdə, xüsusən antibiotiklər, bisfosfonatlar, kalium preparatları), immuniteti zəif olanlarda kandidoz və herpetik ezofagit.
- Selikli qişanın balıq sümüyü, isti qida ilə travması, kimyəvi yanıq.
- Udlaq, qırtlaq və ya qida borusunun şişləri — ilk növbədə siqaret çəkənlərdə və spirtli içkilərdən sui-istifadə edənlərdə.
Nələr müşayiət edir
Udlaq infeksiyaları adətən hərarət və boğazın qızarması ilə keçir. Absses zamanı ağrı birtərəfli olur, qulağa yayılır, ağzı açmaq çətinləşir. Ürək yanması və turş dad reflüksə işarədir. Arıqlama, tüpürcəkdə qan, səsin batması şişi istisna etməyi tələb edir.
Diaqnostika
Udlağın müayinəsi ilə başlanır, lazım olduqda larinqoskopiya aparılır. Qida borusunun zədələnməsindən şübhə olduqda biopsiya ilə ezofaqoqastroduodenoskopiya təyin edilir. Qan analizi, streptokoka yaxma, boyunun KT-si vəziyyətə görə istifadə olunur.
Müalicə
Əsas xəstəlik müalicə olunur: virus infeksiyaları — simptomatik, bakterial infeksiyalar — həkimin təyinatı ilə antibiotiklərlə; abseslər cərrahi yolla açılır. Ezofagitdə proton pompası inhibitorları, göbələk infeksiyasında göbələkəleyhinə vasitələr tətbiq edilir. Yumşaq ilıq qida və kifayət qədər maye faydalıdır; tabletləri tam stəkan su ilə içmək və qəbuldan dərhal sonra uzanmamaq lazımdır.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
- hətta tüpürcəyi udmaq mümkün deyil, ağızdan selik axır, səsli nəfəs və ya təngnəfəslik yaranıb — təcili tibbi yardım (103) çağırın;
- sümük və ya kimyəvi maddə udulduqdan sonra ağrı;
- ağzın açılmasının məhdudlaşması, boyunda şişkinlik, yüksək hərarət;
- ağrı 2 həftədən çox davam edir, çəki itkisi var.
Üst termin: Ağrı
Əlaqəli terminlər
- Boğaz ağrısı
- Disfagiya
- Tonzillit
- Faringit
- Ezofagit
- Ağız boşluğunun kandidozu
- Qastroezofageal reflüks xəstəliyi
- Qida borusu
