Ezofagit — qida borusunun selikli qişasının iltihabıdır; ən çox mədənin turş möhtəviyyatının geri atılması nəticəsində yaranır.
Ezofagit qida borusunun iltihabi zədələnmələrinin ümumi adıdır. Qida borusunun selikli qişası turşu, dərman və ya infeksiya ilə təmasa uyğunlaşmayıb, buna görə onların təsirindən ödem, eroziyalar, bəzən xoralar yaranır. Müalicənin xarakteri tamamilə səbəbdən asılıdır, ona görə ezofagitin konkret növünü müəyyən etmək vacibdir.
Səbəblər və növlər
- reflüks-ezofagit — ən çox rast gəlinən forma, qastroezofageal reflüks xəstəliyində və diafraqmanın qida borusu dəliyinin yırtığında;
- eozinofil ezofagit — immun-allergik iltihab;
- dərman mənşəli — həb qida borusunda ləngiyir (doksisiklin, QSİV, bisfosfonatlar, kalium və dəmir preparatları), xüsusən az su ilə içilib dərhal uzanıldıqda;
- infeksion — kandidoz, herpes, sitomeqalovirus mənşəli, adətən immuniteti zəif insanlarda;
- kimyəvi yanıq, döş qəfəsinin şüalanmasından sonra şüa ezofagiti.
Simptomlar
Ürək yanması, döş sümüyü arxasında yanma və ağrı, udqunma zamanı ağrı, qidanın ilişib qalması hissi, turş gəyirmə. Bəzən öskürək və səs kəsilməsi narahat edir. Döş sümüyü arxasında ağrı həmişə ürək səbəbinin istisna edilməsini tələb edir.
Diaqnostika
Əsas üsul qastroskopiyadır: zədələnmənin dərəcəsini göstərir (reflüks-ezofagit üçün Los-Anceles təsnifatı üzrə), biopsiya və yaxma götürməyə imkan verir. Görünən dəyişiklik olmadan reflüksdən şübhə olduqda sutkalıq pH-impedansometriya, udqunma pozulduqda qida borusunun manometriyası təyin edilir.
Müalicə
Reflüks-ezofagitdə əsası proton pompası inhibitorları və həyat tərzinin dəyişdirilməsi təşkil edir. Dərman mənşəli ezofagit preparatın dayandırılması və ya dəyişdirilməsi ilə müalicə olunur; həbləri bir stəkan su ilə içmək və 30 dəqiqə uzanmamaq lazımdır. İnfeksion formalarda göbələk və ya virus əleyhinə vasitələr, eozinofil formada PPİ, topik qlükokortikoidlər, pəhriz və bioloji terapiya tətbiq edilir. Sxemi həkim seçir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Döş sümüyü arxasında sıxıcı ağrı 5 dəqiqədən çox davam edirsə və ya sakitlikdə keçmirsə, qanlı qusma, qara nəcis, hətta tüpürcəyi uda bilməmə olduqda, təsadüfən yandırıcı maddə udulduqdan sonra təcili tibbi yardım (103) çağırın. Artan udqunma çətinliyi və arıqlama tez bir zamanda müayinə tələb edir.
Əlaqəli terminlər
- Qastroezofageal reflüks xəstəliyi
- Reflüks-ezofagit
- Eroziv ezofagit
- Eozinofil ezofagit
- Qida borusu
- Disfagiya
- Ürək yanması
- Qastroskopiya
