Ürək ritminin variabelliyi

Ürək ritminin variabelliyi ürəyin ardıcıl yığılmaları arasındakı zaman intervallarının dəyişkənliyidir. İstirahətdə belə bu intervallar eyni olmur: nəfəsalma və nəfəsvermə, bədən vəziyyətinin dəyişməsi, emosiyalar zamanı dəyişir. Bu tərəddüdləri vegetativ sinir sistemi idarə edir. Sağlam insanda yüksək variabellik çevik tənzimləməni göstərir, azalmış variabellik isə simpatik təsirlərin üstünlüyünə və ya vegetativ sinirlərin zədələnməsinə işarə edir. Bu analiz köməkçi üsuldur, təkbaşına diaqnoz qoymur.

Göstərişlər

• Vegetativ disfunksiya şübhəsi zamanı vegetativ tənzimləmənin qiymətləndirilməsi.
• Diabetik avtonom neyropatiyanın aşkarlanması.
• Miokard infarktından sonra və ürək çatışmazlığında digər üsullarla birlikdə proqnozun əlavə qiymətləndirilməsi.
• Elmi tədqiqatlar, idman təbabəti, yüklərə uyğunlaşmanın izlənməsi.

Hazırlıq

Müayinədən bir neçə saat əvvəl siqaret çəkməmək, qəhvə, tünd çay, enerji içkiləri və alkoqol qəbul etməmək, intensiv fiziki yükdən çəkinmək tövsiyə olunur. Təyin olunmuş dərmanları özbaşına dayandırmaq olmaz, lakin onlar barədə həkimə məlumat verilməlidir, çünki beta-blokatorlar və digər preparatlar nəticəyə təsir edir. Qeydiyyatdan əvvəl 5–10 dəqiqə sakit uzanmaq lazımdır.

Necə aparılır

Variabellik EKQ qeydi əsasında hesablanır. Qısa qeyd (adətən 5 dəqiqə) istirahətdə uzanmış vəziyyətdə, bəzən funksional sınaqlarla — dərin tənəffüs, ayağa qalxma (ortostatik sınaq) ilə aparılır. Uzunmüddətli qiymətləndirmə 24 saatlıq Holter monitorinqinin məlumatları ilə edilir. Proqram zaman göstəricilərini (məsələn, SDNN, RMSSD) və spektral xüsusiyyətləri hesablayır. Prosedur ağrısızdır.

Mümkün hisslər

Müayinə qeyri-invazivdir və ağırlaşma yaratmır. Göstəricilər yaşdan, cinsdən, sutkanın vaxtından, tənəffüsdən, fiziki hazırlıqdan, dərman qəbulundan və aritmiyaların olmasından asılıdır (məsələn, tez-tez ekstrasistoliya və ya qulaqcıqların fibrillyasiyası zamanı analiz informativ deyil). Buna görə nəticələri yalnız həkim klinik mənzərə ilə birlikdə şərh edir. Fitnes qolbaqlarının göstəriciləri tibbi müayinəni əvəz etmir.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Huşunu itirmə, döş ağrısı, təngnəfəslik və ya zəifliklə müşayiət olunan ürək döyüntüsündə ciddi fasilələr zamanı, variabelliyin nəticələrindən asılı olmayaraq, təcili tibbi yardım (103) çağırın.