Mənbəyi ürəyin mədəciklərində olan ritm pozğunluqları qrupu: zərərsiz tək ekstrasistolalardan həyat üçün təhlükəli taxikardiya və fibrillyasiyaya qədər.
Mədəcik aritmiyası — atrioventrikulyar düyündən aşağıda, mədəciklərin miokardında yaranan ritm pozğunluqlarının ümumi adıdır. Onlara mədəcik ekstrasistoliyası (növbədənkənar yığılmalar), mədəcik taxikardiyası və mədəciklərin fibrillyasiyası aiddir. Aritmiyanın əhəmiyyəti yalnız onun növü ilə deyil, ilk növbədə ürəyin vəziyyəti ilə müəyyən edilir: sağlam ürəyi olan insanda nadir ekstrasistolalar adətən təhlükəsizdir, infarktdan sonrakı çapıq və ya kardiomiopatiya olduqda isə eyni aritmiya qəfil ürək ölümünün xəbərçisi ola bilər.
Səbəblər və risk amilləri
- Ürəyin işemik xəstəliyi, keçirilmiş miokard infarktı.
- Kardiomiopatiyalar (dilatasion, hipertrofik, aritmogen), miokardit.
- Atım fraksiyası azalmış ürək çatışmazlığı.
- İrsi kanalopatiyalar: uzun QT sindromu, Brugada sindromu.
- Elektrolit pozğunluqları (kalium, maqnezium), bəzi dərmanlar, stimulyatorlar, spirtli içki.
Simptomlar
Şikayətlərin tam olmamasından fasilələr, ürəyin “dayanması”, ürəkdöyünmə hissinə qədər. Davamlı taxikardiya başgicəllənmə, zəiflik, döş qəfəsində ağrı, təngnəfəslik, huşunu itirmə yaradır. Mədəciklərin fibrillyasiyası saniyələr ərzində huşun itirilməsinə və qan dövranının dayanmasına gətirib çıxarır.
Diaqnostika
EKQ və Holter monitorinqi aritmiyanın növünü və tezliyini qeydə alır. Exokardioqrafiya və ürəyin MRT-si struktur zədələnmənin olub-olmamasını qiymətləndirir; kalium və maqnezium analizləri, işemiyadan şübhələndikdə yüklənmə sınaqları və ya koronaroqrafiya aparılır. Bəzən ürəyin elektrofizioloji müayinəsi, irsi formalarda genetik test aparılır.
Müalicə
Taktika aritmiyanın növündən və ürəyin vəziyyətindən asılıdır. Əsas xəstəliyin müalicəsi, elektrolitlərin korreksiyası, antiaritmik terapiya (məsələn, beta-blokatorlar, amiodaron — həkim təyinatı ilə), aritmiya ocağının kateter ablasiyası tətbiq olunur. Qəfil ölüm riski yüksək olanlara kardioverter-defibrilyator implantasiya edilir. Qan dövranı dayandıqda dərhal reanimasiya və defibrilyasiya aparılır.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Huşunu itirmə, başgicəllənmə, döş ağrısı və ya təngnəfəsliklə tez ürəkdöyünmə olduqda təcili tibbi yardım (103) çağırın. İnsan huşunu itiribsə və normal nəfəs almırsa — təcili yardım çağırın, döş qəfəsinə kompressiyalara başlayın və əlçatandırsa avtomatik xarici defibrilyatordan istifadə edin.
Üst termin: Aritmiya
Əlaqəli terminlər
- Aritmiya
- Mədəcik ekstrasistoliyası
- Mədəcik taxikardiyası
- Mədəciklərin fibrillyasiyası
- Qəfil ürək ölümü
- Holter monitorinqi
- İmplantasiya olunan kardioverter-defibrilyator
- Antiaritmik terapiya
