Vesica biliaris

Qaraciyərin altında yerləşən, ödü toplayan, qatılaşdıran və yemək zamanı on iki barmaq bağırsağa ifraz edən kiçik armudvari orqan.

Öd kisəsi sağ qabırğaaltı nahiyədə, qaraciyərin aşağı səthindəki çuxurda yerləşən armudvari boş orqandır. Qaraciyər ödü daim hasil edir, kisə isə onun anbarı rolunu oynayır: yeməklər arasında ödü toplayır və suyu soraraq qatılaşdırır, yeməkdən sonra isə yığılaraq ödü bağırsağa itələyir.

Quruluşu və funksiyası

Hissələri: dib, cisim və kisə axarına keçən boyun. Kisə axarı ümumi qaraciyər axarı ilə birləşərək ümumi öd axarını (xoledox) əmələ gətirir; o, Oddi sfinkteri vasitəsilə on iki barmaq bağırsağa açılır.
Yığılma: qidanın yağları və zülalları xolesistokinin hormonunun ifrazını stimullaşdırır; bu hormon kisənin yığılmasına və sfinkterin boşalmasına səbəb olur.
Ödün rolu: öd turşuları yağları emulsiyalaşdırır və yağda həll olan A, D, E, K vitaminlərinin sorulmasına kömək edir; ödlə bilirubin və artıq xolesterin xaric edilir.

Klinik əhəmiyyəti

Öd xolesterinlə həddindən artıq doyduqda və ya kisə zəif boşaldıqda sladj və daşlar əmələ gəlir. Kisənin boynunu tıxayan daş biliar kolika, uzunmüddətli tıxanmada isə kəskin xolesistit yaradır. Əsas qiymətləndirmə üsulu qarın boşluğu orqanlarının ultrasəs müayinəsidir; ehtiyac olduqda MR-xolangiopankreatoqrafiya, endoskopik ultrasəs müayinəsi, xolessintiqrafiya aparılır. Öd kisəsi olmadan yaşamaq mümkündür: xolesistektomiyadan sonra öd bağırsağa birbaşa qaraciyərdən daxil olur və insanların əksəriyyətində həzm normal qalır, baxmayaraq ki, bəzi pasiyentlərdə nəcis pozuntuları və ya davam edən ağrı olur.

Hansı xəstəliklərlə bağlıdır

öd daşı xəstəliyi və biliar sladj;
kəskin və xroniki xolesistit, o cümlədən kalkulyoz;
öd kisəsinin polipləri — iri (adətən 10 mm və daha çox) və böyüyən poliplər cərrah məsləhəti tələb edir;
funksional pozuntular (öd yollarının diskineziyası);
öd kisəsi xərçəngi — nadir, lakin aqressiv şiş.

Sağ qabırğaaltı nahiyədə bir neçə saat keçməyən güclü ağrı, xüsusən qızdırma və ya dərinin və gözlərin saralması ilə birlikdə, həkimin təcili müayinəsini, vəziyyət kəskin pisləşdikdə isə təcili tibbi yardım (103) çağırılmasını tələb edir.

Əlaqəli terminlər

Hansı həkim məşğul olur

Bu mövzuda məqalələr

Qarın boşluğunun MRT-si

Qarın boşluğunun maqnit-rezonans tomoqrafiyası (QBO MRT) maqnit rezonansı prinsipinə əsaslanan, qarın orqanlarının yüksək informativ müayinə üsuludur. Prosedur ağrısız…

İstiqamət: MRT diaqnostikası