Speech delay MKB-10: F80

Uşağın nitqi anlamaqda, söz ehtiyatı toplamaqda və ya cümlə qurmaqda yaş normalarından geri qalması; təkbaşına və ya digər pozuntularla birgə rast gəlinir.

Sinonimlər: Nitqin gecikməsi

Nitq inkişafının ləngiməsi uşağın ayrı-ayrı söz və ifadələri həmyaşıdlarından gec danışmağa başlaması, söz ehtiyatının kasad olması və ya ona ünvanlanan nitqi zəif anlaması ilə xarakterizə olunan vəziyyətdir. Uşaqlarda nitqin formalaşma müddətləri fərqlidir, lakin geriləmə zamanı müayinə tələb edən müəyyən orientirlər mövcuddur. Ləngimə təcrid olunmuş (yalnız nitq) və ya daha geniş inkişaf pozuntusunun bir hissəsi ola bilər.

Səbəblər və risk amilləri

eşitmənin zəifləməsi, o cümlədən təkrarlanan orta otitdən sonra — ilk növbədə istisna edilən səbəb;
nitq inkişafının spesifik pozuntuları (alaliya), irsi meyillilik;
autizm spektri pozuntusu, psixomotor inkişafın ümumi ləngiməsi, intellektual pozuntular;
uşaq serebral iflici və sinir sisteminin digər zədələnmələri, dizartriya;
nitq ünsiyyətinin azlığı, erkən yaşda ekran qarşısında həddindən artıq vaxt keçirmək.

İkidillilik özlüyündə nitq ləngiməsinə səbəb olmur, baxmayaraq ki, hər dildə söz ehtiyatı bir qədər yavaş formalaşa bilər.

Simptomlar

Müraciət üçün əsas: 12 aylığında qığıltı səslərinin olmaması, 16 aylığında ayrı sözlərin olmaması, 2 yaşında iki sözdən ibarət sadə ifadələrin olmaması, sadə xahişləri anlamamaq, 3 yaşdan sonra ətrafdakılar üçün anlaşılmaz nitq. Uşağın gözə baxmaması, barmaqla göstərməməsi, adına reaksiya verməməsi ayrıca narahatlıq doğurur.

Diaqnostika

Eşitmə mütləq yoxlanılır (audiometriya, otoakustik emissiya, lazım gəldikdə eşitmə törəmə potensialları). Pediatr, uşaq nevroloqu, loqoped, zərurət olduqda psixiatr və ya psixoloq nitqi anlama, ünsiyyət bacarıqları və motorikanı qiymətləndirir. Göstərişə görə EEQ, MRT və genetik müayinə aparılır.

Müalicə

Əsas üsul müntəzəm loqoped məşğələləri və ailənin fəal iştirakıdır: ucadan kitab oxumaq, hərəkətləri sözlə ifadə etmək, təqlid oyunları, qadcetlərin məhdudlaşdırılması. Eşitmə zəifdirsə, eşitmə cihazı seçilir və ya koxlear implantasiya məsələsi həll edilir. Aşkarlanan əsas xəstəliklər müalicə olunur. Dərman «nitq stimulyatorlarının» effektivliyi sübut olunmayıb.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Uşaq əvvəl bildiyi sözləri danışmağı dayandırıbsa, digər bacarıqlarını itiribsə, qıcolmalar və ya diqqətin «sönməsi» epizodları yaranıbsa, dərhal həkimə göstərin.

Xəstəlik haqqında tam məlumat Nitq inkişafının ləngiməsi

Əlaqəli terminlər

Hansı həkim məşğul olur

Nevroloq

Bu mövzuda məqalələr

Asperger sindromu – bu xəstəlik sadə sözlərlə nədir

Asperger sindromu psixopatik pozğunluqlara aiddir. Əvvəllər uşaq autizminin bir növü sayılırdı. Hazırda fərqləndirici əlamətlərə malik olduğu üçün ayrıca…

İstiqamət: Psixiatriya

Nitq inkişafının ləngiməsi