İltihab, infeksiya və ağır immun cavab zamanı ilk yüksələnlərdən olan sitokin — interleykin-6-nın qanda təyini.
Sinonimlər: IL-6
İnterleykin-6 (IL-6) infeksiyaya və ya zədələnməyə cavab olaraq makrofaqlar, limfositlər, damar və piy toxuması hüceyrələri tərəfindən hasil edilən siqnal molekuludur (sitokin). IL-6 hərarətin yüksəlməsinə səbəb olur və qaraciyəri kəskin faza zülallarını, o cümlədən C-reaktiv zülal və fibrinogeni sintez etməyə məcbur edir. Onun qanda səviyyəsi iltihabın ilk saatlarında — CRZ-dən əvvəl artır və uğurlu müalicədə sürətlə azalır.
Nə üçün təyin edilir
- Sepsisin və sistem iltihabının, o cümlədən yenidoğulmuşlarda erkən diaqnostikası və ağırlığının qiymətləndirilməsi.
- Koronavirus infeksiyası daxil olmaqla, virus pnevmoniyalarının ağır gediş riskinin qiymətləndirilməsi və IL-6-nı bloklayan preparatların təyini barədə qərar.
- CAR-T hüceyrə terapiyası və immunoterapiyanın digər növlərində sitokin ifrazı sindromuna nəzarət.
- Bəzi revmatik xəstəliklərin aktivliyinin köməkçi markeri kimi.
Bu, rutin skrininq testi deyil — adətən stasionarda konkret klinik göstərişlərlə təyin edilir.
Hazırlıq
Venadan qan tercihən səhər, ac qarına və ya yeməkdən bir neçə saat sonra verilir. Bir gün əvvəl intensiv fiziki yükdən, spirtli içkidən, analizdən bilavasitə əvvəl isə siqaretdən çəkinmək lazımdır. Hospitalizasiya olunmuş xəstələrdə analiz həkimin təyinatı ilə istənilən vaxt götürülür. Xəstə IL-6 reseptorunu bloklayan preparatlar alırsa, qanda sitokinin səviyyəsi paradoksal olaraq arta bilər — bu barədə laboratoriyaya və həkimə məlumat vermək lazımdır.
Normalar
Sağlam insanda IL-6 demək olar ki, təyin olunmur və ya millilitrdə bir neçə pikoqram səviyyəsində olur; bir çox laboratoriyada normanın yuxarı həddi təxminən 7 pq/ml-dir. İstinad dəyərləri laboratoriya və metoddan, həmçinin yaşdan asılı olaraq nəzərəçarpacaq dərəcədə fərqlənir, buna görə nəticə blankına əsaslanmaq lazımdır.
Kənarlaşmaların səbəbləri
Artma: bakterial və virus infeksiyaları, sepsis, pnevmoniya, travmalar, yanıqlar və geniş əməliyyatlar, kəskinləşmə mərhələsində revmatoid artrit və digər autoimmun xəstəliklər, sitokin fırtınası, bəzi şişlər və limfomalar. Mülayim artım piylənmədə, yaşlılarda və ağır fiziki yükdən sonra mümkündür. Çox yüksək dəyərlər daha ağır gedişlə əlaqəlidir. Müalicə fonunda normaya enmə əlverişli əlamətdir.
IL-6 iltihabın səbəbini göstərmir və həmişə klinik mənzərə, CRZ, prokalsitonin və digər məlumatlarla birlikdə qiymətləndirilir.
Əlaqəli terminlər
- C-reaktiv zülal
- Prokalsitonin
- Sepsis
- Koronavirus infeksiyası
- Revmatoid artrit
- İmmun cavab
- İltihab
- Ferritin
