Haemoptysis MKB-10: R04.2

Qanhayxırma aşağı tənəffüs yollarından qanın və ya qan zolaqlı bəlğəmin öskürəklə xaric olmasıdır. Mütləq müayinə tələb edir.

Sinonimlər: Hemoptizis, Qanlı öskürək

Qanhayxırma öskürək zamanı traxeyadan, bronxlardan və ya ağciyərlərdən qanın xaric olmasıdır. Həcmi müxtəlif ola bilər: bəlğəmdə qan zolaqlarından tutmuş qanla boğulma riski səbəbindən həyat üçün təhlükəli olan kütləvi qanaxmaya qədər. Hətta azacıq birdəfəlik qanhayxırma, xüsusilə 40 yaşdan yuxarı siqaret çəkənlərdə, həkimə müraciət üçün əsasdır.

Onu burun və ya udlaqdan qanaxmadan (qan arxa divarla axıb öskürəklə çıxır) və qanlı qusmadan fərqləndirmək vacibdir: qanhayxırmada qan adətən al rəngli, köpüklü, bəlğəmlə qarışıq olur, mədə qanaxmasında isə tünd, qəhvə çöküntüsünə bənzər olub qusma ilə çıxır.

Mümkün səbəblər

İnfeksiyalar: kəskin bronxit, pnevmoniya, vərəm, aspergilloz, ağciyər absesi.
Bronxoektaziya və mukovissidoz.
Şişlər: ağciyər xərçəngi, karsinoid, metastazlar.
Damar səbəbləri: ağciyər arteriyasının tromboemboliyası, mitral stenoz, ağciyər hipertenziyası, arteriovenoz malformasiyalar.
Vaskulitlər (poliangiitli qranulomatoz), döş qəfəsinin travması, yad cisim, antikoaqulyantların qəbulu, laxtalanma pozğunluqları.

Nə müşayiət edir

Qızdırma və irinli bəlğəm infeksiyanı, qəfil təngnəfəslik, döş ağrısı və bir ayağın şişməsi mümkün AATE-ni, arıqlama, uzunsürən öskürək və gecə tərləməsi vərəm və ya şişi, illərlə davam edən bol bəlğəmli öskürək isə bronxoektaziyanı düşündürür.

Diaqnostika

Həkim qanın həcmini, müddəti, siqaret çəkməni, antikoaqulyant qəbulunu soruşur, burnu və udlağı müayinə edir. Ümumi qan analizi, koaquloqramma, döş qəfəsinin rentgenoqrafiyası, bəlğəmdə vərəm mikobakteriyalarının axtarışı təyin olunur. Əsas yeri döş qəfəsinin KT-si, çox vaxt kontrastla (KT-angioqrafiya), və mənbəyi tapmağa, biopsiya götürməyə imkan verən bronxoskopiya tutur. Kütləvi qanaxmada bronx arteriyalarının embolizasiyası və ya əməliyyat aparılır.

Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli

Qan ağız dolusu və ya laxtalarla gəlirsə, qanhayxırma təngnəfəslik, döş ağrısı, halsızlıq, başgicəllənmə, təzyiqin düşməsi ilə müşayiət olunursa, həmçinin antikoaqulyant qəbul edən insanlarda təcili tibbi yardım (103) çağırın. Briqada gələnə qədər böyrü üstə, ehtimal olunan mənbə tərəfə (məlumdursa) uzanın, heç nə qəbul etməyin və öskürəyi saxlamayın.

Əlaqəli terminlər

Hansı həkim məşğul olur

Pulmonoloq

Bu mövzuda məqalələr

Bronxoskopiya (FBS)

Bronxoskopiya (fibrobronxoskopiya, FBS) – yuxarı və aşağı tənəffüs yollarının vəziyyətini vizual olaraq qiymətləndirməyə, həmçinin müalicəvi manipulyasiyalar aparmağa imkan…

İstiqamət: Pulmonologiya

Qanhayxırma