Mədə möhtəviyyatının qırtlağa və udlağa atılması; xroniki səs batması, tez-tez öskürmə, boğazda qıcıqlanma və düyün hissi yaradır.
Larinqofaringeal reflüks (LFR) mədədən turşu, pepsin və ödün qida borusundan yuxarı qalxaraq qırtlaq və udlağın selikli qişasını qıcıqlandırdığı vəziyyətdir. Klassik qastroezofageal reflüks xəstəliyindən fərqli olaraq, LFR zamanı zəhər çox vaxt olmur, ön plana «LOR şikayətləri» çıxır. Qırtlağın selikli qişası qida borusundan xeyli həssasdır, ona görə hətta nadir atılmalar iltihab yarada bilər.
Səbəblər və risk amilləri
- Qida borusu sfinkterlərinin zəifliyi, diafraqmanın qida borusu dəliyinin yırtığı.
- Artıq bədən çəkisi, çox yemək, gec şam yeməyi.
- Siqaret, spirtli içkilər, çoxlu qəhvə, qazlı içkilər, yağlı və acılı yeməklər.
- Sıx kəmər taxmaq, əyilərək işləmək.
Simptomlar
Xüsusən səhərlər xroniki səs batması, daimi öskürmə və «boğazı təmizləmək» istəyi, udlaqda artıq selik, boğazda düyün hissi, qıcıqlanma, udqunmanın çətinləşməsi, xroniki öskürək. Daha nadir hallarda larinqospazm epizodları olur. Pasiyentlərin bir qismində zəhər və turş gəyirmə də müşahidə olunur.
Diaqnostika
LOR həkimi larinqoskopiya aparır: LFR üçün qırtlağın arxa şöbələrinin ödemi və qızartısı xarakterikdir. Dəyişikliklər spesifik olmadığından diaqnoz çox vaxt sınaq müalicəsi ilə təsdiqlənir. Şübhəli hallarda, xüsusən «həyəcan» simptomları olduqda, sutkalıq impedans-pH-metriya və qastroskopiya təyin edilir.
Müalicə
- Həyat tərzinin dəyişdirilməsi: çəkinin azaldılması, yuxudan ən azı 3 saat əvvəl şam etmək, çarpayının baş tərəfini qaldırmaq, siqaretdən və təhrikedici qidalardan imtina.
- Dərmanlar: proton pompası inhibitorları (məsələn, omeprazol), alginatlar. Kursun müddəti zəhərdəkindən uzundur və bu barədə qərarı həkim verir.
- Müalicə effektsiz olduqda və yırtıq varsa, cərrahi müalicə nəzərdən keçirilir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
- Artan udqunma çətinliyi, udqunarkən ağrı, səbəbsiz arıqlama.
- Bəlğəmdə və ya qusuntuda qan, qara nəcis.
- Üç həftədən uzun səs batması, xüsusən siqaret çəkənlərdə — qırtlaq şişini istisna etmək üçün müayinə lazımdır.
- Boğulma və ya səs-küylü nəfəs tutmaları — uzanan tutmada təcili tibbi yardım (103) çağırın.
Əlaqəli terminlər
- Qastroezofageal reflüks xəstəliyi
- Səsin batması
- Boğazda düyün hissi
- Larinqit
- Larinqoskopiya
- Diafraqmanın qida borusu dəliyinin yırtığı
- Ezofagit
- Öskürək
