Oturaq sinirinin neyropatiyası — bədənin ən böyük sinirinin zədələnməsi; ayağın, baldırın və pəncənin arxa səthi boyunca ağrı, keyimə və zəifliklə gedir.
Sinonimlər: Oturaq sinirinin iltihabı
Oturaq siniri bel və oma köklərindən formalaşır, sağrı və budun arxa səthi ilə keçir, dizin üstündə isə böyük baldır və kiçik baldır sinirlərinə bölünür. Gündəlik həyatda ayağa yayılan istənilən ağrını çox vaxt “oturaq sinirinin iltihabı” adlandırırlar, lakin onun ən çox rast gəlinən səbəbi sinirin özünün deyil, onurğada köklərin sıxılmasıdır (radikulopatiya). Oturaq sinirinin həqiqi neyropatiyası daha nadir hallarda rast gəlinir və səbəbin ayrıca axtarılmasını tələb edir.
Səbəblər və risk amilləri
- Çanaq və bud travmaları, bud-çanaq oynağının çıxığı və endoprotezləşdirilməsi.
- Sağrıya düzgün edilməmiş əzələdaxili inyeksiyalar.
- Hərəkətsizlik zamanı uzunmüddətli sıxılma (ağır sərxoşluq, narkoz, koma).
- Armudvari əzələ sindromu, çanaq nahiyəsində şişlər və hematomalar.
- Şəkərli diabet, vaskulitlər.
Simptomlar
- Sağrıda, budun və baldırın arxa səthi boyunca göynəyən və ya sancan ağrı.
- Baldırın və pəncənin keyiməsi (baldırın daxili səthi istisna olmaqla).
- Dizin bükülməsində, pəncənin qaldırılıb endirilməsində zəiflik, “sallanan” pəncə.
- Axilles refleksinin zəifləməsi, yeriş zamanı sabitsizlik.
Diaqnostika
Nevroloq zədələnmənin səviyyəsini müəyyən edir: kök, kələf və ya sinirin özü. Bunun üçün əzələ gücü, reflekslər, keyimə zonaları yoxlanılır. Elektroneyromioqrafiya səviyyəni və ağırlığı dəqiqləşdirməyə kömək edir. Onurğanın bel şöbəsinin maqnit-rezonans tomoqrafiyası fəqərəarası disk yırtığını istisna etməyə, çanaq və bud nahiyəsinin MRT və ya USM-i sinirin gedişi boyunca sıxılmanı aşkar etməyə imkan verir.
Müalicə
Müalicə səbəbə yönəlir: sıxılmanın aradan qaldırılması, hematoma və ya şişin cərrahi müalicəsi. Ağrı zamanı həkim qısa müddətə qeyri-steroid iltihabəleyhinə vasitələr və neyropatik ağrıya qarşı preparatlar, lazım olduqda blokadalar təyin edir. Erkən müalicəvi bədən tərbiyəsi, sallanan pəncədə ortez, yıxılmaların profilaktikası vacibdir. Böyük sinirin bərpası yavaş gedir — bir neçə aydan bir ilə və daha çox.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Bel və ayaq ağrısı aralıqda keyimə (“yəhər zonası”), sidik və nəcisin saxlanması və ya saxlanmaması, hər iki ayaqda sürətlə artan zəiflik ilə birləşirsə, təcili yardım lazımdır — bunlar at quyruğu sindromunun əlamətləridir; təcili tibbi yardım (103) çağırın. Ayaqda ağrı və zəifliyə səbəb olan travma və ya inyeksiyadan sonra, həmçinin qızdırma və bel ağrısı zamanı təcili həkimə müraciət edin.
Üst termin: Neyropatiya
Əlaqəli terminlər
- Neyropatiya
- Lümboişialgiya
- Radikulopatiya
- Fəqərəarası disk yırtığı
- Kiçik baldır sinirinin neyropatiyası
- Elektroneyromioqrafiya
- Neyropatik ağrı
- Maqnit-rezonans tomoqrafiya
