Obstruktiv azoospermiya — xayalarda spermatozoid istehsalı qorunduğu halda, toxum yollarının keçməzliyi səbəbindən onların eyakulyatda olmamasıdır.
Sinonimlər: Ekskretor azoospermiya
Bu formada xayalar normal işləyir, lakin spermatozoidlər xaricə çıxa bilmir: yol xaya artımı, toxumçıxarıcı axar və ya prostat nahiyəsində toxumatıcı axarlar səviyyəsində bağlanır. Burada proqnoz qeyri-obstruktiv azoospermiyaya nisbətən xeyli yaxşıdır: spermatozoidləri demək olar ki, həmişə cərrahi yolla almaq, bəzi hallarda isə təbii keçiriciliyi bərpa etmək mümkündür.
Səbəblər və risk amilləri
- Vazektomiya (cərrahi sterilizasiya).
- Keçirilmiş epididimit, o cümlədən xlamidiya infeksiyası və ya qonoreya fonunda.
- Toxumçıxarıcı axarların anadangəlmə ikitərəfli olmaması — çox vaxt CFTR geninin mutasiyaları ilə bağlıdır (mukovissidozdakı eyni gen).
- Qasıq yırtığı, xaya kisəsi və ya çanaq orqanlarında əməliyyatlar zamanı axarların zədələnməsi.
- Toxumatıcı axarların kistaları və obstruksiyası.
Simptomlar
Əsas əlamət normal cinsi istək və ereksiya fonunda sonsuzluqdur. Toxumatıcı axarların obstruksiyası zamanı eyakulyatın həcmi adətən kəskin azalır, boşalma zamanı ağrı və spermada qan qarışığı ola bilər. Baxış zamanı bəzən qalınlaşmış xaya artımı əllənir və ya toxumçıxarıcı axar təyin edilmir.
Diaqnostika
Sentrifuqasiya ilə spermoqramma iki dəfə təkrarlanır. Obstruktiv forma üçün xayaların normal həcmi və normal FSH xarakterikdir. Eyakulyatın həcmi az olduqda onun pH-ı və fruktoza səviyyəsi yoxlanılır, transrektal USM aparılır. Toxumçıxarıcı axarlar olmadıqda gələcək uşaqda mukovissidoz riskini qiymətləndirmək üçün hər iki partnyora CFTR mutasiyalarına analiz tövsiyə olunur.
Müalicə
- Rekonstruktiv mikroəməliyyatlar: vazektomiyadan sonra vazovazostomiya, xaya artımının obstruksiyası zamanı vazoepididimostomiya, toxumatıcı axarların transuretral rezeksiyası.
- Spermatozoidlərin cərrahi yolla alınması: xaya artımından (MESA, PESA) və ya xayadan (TESA, TESE), ardınca ICSI; materialın bir hissəsini növbəti cəhdlər üçün dondurmaq olar.
Seçim obstruksiyanın səviyyəsindən, partnyorun yaşından və cütlüyün üstünlüklərindən asılıdır və androloq və reproduktoloqla müzakirə edilir.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Xaya kisəsində əməliyyatdan sonra artan ödem, şiddətli ağrı, hərarətin yüksəlməsi və ya yaradan irinli ifrazat yaranarsa, həmin gün həkimə müraciət etmək lazımdır. Görünən səbəb olmadan xayada qəfil intensiv ağrı təcili tibbi yardım (103) çağırmaq üçün göstərişdir.
Üst termin: Azoospermiya
Əlaqəli terminlər
- Azoospermiya
- Qeyri-obstruktiv azoospermiya
- Vazektomiya
- Epididimit
- Mukovissidoz
- Spermoqramma
- Spermatozoidin intrasitoplazmatik inyeksiyası
- Ultrasəs müayinəsi
