Qeyri-obstruktiv azoospermiya — xayaların spermatozoidləri çox az istehsal etməsi və ya heç istehsal etməməsi səbəbindən eyakulyatda onların olmamasıdır.
Sinonimlər: Sekretor azoospermiya
Obstruktiv formadan fərqli olaraq burada spermanın xaric olunma yolları açıqdır, lakin xayada «istehsal» pozulub. Bu, kişi sonsuzluğunun ən ağır variantıdır. Buna baxmayaraq, belə kişilərin təxminən yarısında mikrocərrahi axtarış zamanı xayanın ayrı-ayrı sahələrində spermatozoid tapmaq mümkün olur.
Səbəblər və risk amilləri
- Genetik: Klaynfelter sindromu (47,XXY), Y-xromosomun AZF sahələrinin mikrodelesiyaları, digər xromosom anomaliyaları.
- Kriptorxizm, xüsusən ikitərəfli və gec əməliyyat olunmuş.
- Orxit (o cümlədən parotitlə bağlı), travma, xayanın burulması.
- Kimyəvi terapiya və şüalanma.
- Hipoqonadotrop hipoqonadizm (LH və FSH çatışmazlığı) — nadir, lakin yaxşı müalicə olunan səbəb.
- Anabolik steroidlərin və testosteronun qəbulu, yüksək dərəcəli varikosele.
Simptomlar
Əsas təzahür sonsuzluqdur. Xayalar adətən həcmcə kiçilmiş və yumşaq olur. Testosteron çatışmazlığı əlamətləri ola bilər: libidonun azalması, erektil disfunksiya, zəif tüklənmə, ginekomastiya.
Diaqnostika
Diaqnoz sentrifuqasiya ilə aparılan iki spermoqramma ilə təsdiqlənir. Eyakulyatın normal həcmi, yüksəlmiş FSH, USM-də xayaların həcminin azalması tipikdir. Kariotip və AZF mikrodelesiyalarının analizi mütləqdir: AZFa və ya AZFb-nin tam delesiyası spermatozoid tapılmasını praktiki olaraq istisna edir, buna görə bu hallarda əməliyyat tövsiyə olunmur. Xaya biopsiyası çox vaxt spermatozoid çıxarmaq cəhdi ilə eyni vaxtda aparılır.
Müalicə
Əsas üsul micro-TESE-dir: cərrah əməliyyat mikroskopu altında spermatogenezin qorunduğu kanalcıqları axtarır. Tapılmış spermatozoidlər ICSI üçün istifadə olunur və ya dondurulur. Hipoqonadotrop hipoqonadizm zamanı həkim qonadotropinlər təyin edir və bir çox kişidə spermatozoidlər eyakulyatda görünür. Əməliyyatdan əvvəl bəzən hormonal fon korreksiya edilir və klinik əhəmiyyətli varikosele əməliyyat olunur. Spermatozoid tapılmazsa, donor sperması və ya övladlığa götürmə mümkündür; səbəblərin bir hissəsi oğullara keçdiyinə görə cütlüyə tibbi-genetik məsləhət tövsiyə olunur.
Nə vaxt təcili həkimə müraciət etməli
Azoospermiyanın özü təcili deyil. Biopsiya və ya micro-TESE-dən sonra xaya kisəsinin artan ödemi və göyərməsi, qızdırma, yaradan irin axması olduqda həkimə müraciət edin. Xayada qəfil kəskin ağrı təcili tibbi yardım (103) çağırmaq üçün səbəbdir.
Üst termin: Azoospermiya
Əlaqəli terminlər
- Azoospermiya
- Obstruktiv azoospermiya
- Klaynfelter sindromu
- Follikulstimullaşdırıcı hormon
- Kriptorxizm
- Spermatozoidin intrasitoplazmatik inyeksiyası
- Genetik test
- Xaya
